| YouTube Channel

अद्य (adya)

 
शब्दसागरः
English
अद्य ind. To-day.
E.
इदम् this
an
irr
egular formation.
Capeller Eng
English
अद्य॑
adv.
to-day, now. अद्य पूर्वम् & अद्य°यावत् till
now. अद्य प्रभृति & अद्यारभ्य from now, from to-day.
Yates
English
अद्य
adv. To-day.
Spoken Sanskrit
English
अद्य - adya -
indecl.
- today
अद्य रात्रौ - adyarAtrau -
indecl.
- tonight
अद्य एव वा? - adyaevavA? - expr. - Isittoday?
अद्य आसीत् वा? - adyaAsItvA? -
sent.
- Wasittoday?
अद्य प्रभाते - adyaprabhAte - phrase - thismorning
अद्य मध्याह्ने - adyamadhyAhne - phrase - thisnoon
अद्य तु विरामः - adyatuvirAmaH -
sent.
- Todayisaholiday, anyway.
अद्य कः वारः ? - adyakaHvAraH? - sentence - Whichdayistoday?
अद्य सोमवासरः - adyasomavAsaraH -
sent.
- todayisMonday
अद्य किम् करोति ? - adyakimkaroti? - sentence - whatdoesshedonow?
अद्य अपि सारः एव? - adyaapisAraHeva? -
sent.
- Justsouptodayalso?
अद्य भूरि भोजनम् - adyabhUribhojanam -
sent.
- Todaywehaveagrandmeal.
अद्य प्रातराशः का? - adyaprAtarAzaHkA? -
sent.
- Whathaveyoucookedforbreakfast?
अद्य त्वम् कुत्र असि? - adyatvamkutraasi? -
sent.
- Whereareyounow?
अद्य एव दातव्यं वा? - adyaevadAtavyaMvA? -
sent.
- Havetopayitrighttoday?
किं, अद्य दातव्यं वा? - kiM, adyadAtavyaMvA? -
sent.
- What, dowehavetopayittoday?
अद्य मांसं खादितव्यम् - adyamAMsaMkhAditavyam -
sent.
- Themeatistobeeatentoday
अद्य वृष्टिः भवति वा? - adyavRSTiHbhavativA? -
sent.
- Isitgoingtoraintoday?
अद्य एतावदेव पर्याप्तम् - adyaetAvadevaparyAptam -
sent.
- Enoughfortoday.
अद्य ज्वरः कथं अस्ति? - adyajvaraHkathaMasti? -
sent.
- Howisthefevertoday?
अद्य - adya -
indecl.
- today
अद्य एव वा? - adyaevavA? - expr. - Isittoday?
अद्य आसीत् वा? - adyaAsItvA? -
sent.
- Wasittoday?
अद्य सोमवासरः - adyasomavAsaraH -
sent.
- todayisMonday
अद्य एतावदेव पर्याप्तम् - adyaetAvadevaparyAptam -
sent.
- Enoughfortoday.
अद्य किञ्चित् उत्तमा (देहस्थितिः ) - adyakiJcituttamA(dehasthitiH) -
sent.
- Abitbettertoday.
अद्य कः वारः ? - adyakaHvAraH? - sentence - Whichdayistoday?
अद्य उत्थाने विलम्बः अभवत् - adyautthAnevilambaHabhavat -
sent.
- Igotuplatetoday.
अद्य अपि सारः एव? - adyaapisAraHeva? -
sent.
- Justsouptodayalso?
अद्य ज्वरः कथं अस्ति? - adyajvaraHkathaMasti? -
sent.
- Howisthefevertoday?
अद्य उत्थाने विलम्बः सञ्जातः - adyautthAnevilambaHsaJjAtaH -
sent.
- Gotupabitlatetoday.
अद्य किमपि पठितवान् एव - adyakimapinapaThitavAneva -
sent.
- Couldn'treadmuchtoday.
अद्य किञ्चित् शैत्यं अधिकम् - adyakiJcitzaityaMadhikam -
sent.
- Itisabitcoldertoday.
अद्य वृष्टिः भवति वा? - adyavRSTiHbhavativA? -
sent.
- Isitgoingtoraintoday?
अद्यतन पत्रिकां ददातु - adyatanapatrikAMdadAtu -
sent.
- Givemetoday'snewspaper.
अद्य एव दातव्यं वा? - adyaevadAtavyaMvA? -
sent.
- Havetopayitrighttoday?
किं अद्य अहं भोजनं करोमि वा? - kiMadyaahaMbhojanaMkaromivA? -
sent.
- ShallIhavemymealstoday?
अद्य मांसं खादितव्यम् - adyamAMsaMkhAditavyam -
sent.
- Themeatistobeeatentoday
किमर्थं अद्य रुचिरेव नास्ति - kimarthaMadyarucirevanAsti -
sent.
- Whydishesarenottastytoday?
किं, अद्य दातव्यं वा? - kiM, adyadAtavyaMvA? -
sent.
- What, dowehavetopayittoday?
अद्य - adya -
indecl.
- today
अद्य एव वा? - adyaevavA? - expr. - Isittoday?
अद्य आसीत् वा? - adyaAsItvA? -
sent.
- Wasittoday?
अद्य सोमवासरः - adyasomavAsaraH -
sent.
- todayisMonday
अद्य एतावदेव पर्याप्तम् - adyaetAvadevaparyAptam -
sent.
- Enoughfortoday.
अद्य किञ्चित् उत्तमा (देहस्थितिः ) - adyakiJcituttamA(dehasthitiH) -
sent.
- Abitbettertoday.
अद्य कः वारः ? - adyakaHvAraH? - sentence - Whichdayistoday?
अद्य उत्थाने विलम्बः अभवत् - adyautthAnevilambaHabhavat -
sent.
- Igotuplatetoday.
अद्य अपि सारः एव? - adyaapisAraHeva? -
sent.
- Justsouptodayalso?
अद्य ज्वरः कथं अस्ति? - adyajvaraHkathaMasti? -
sent.
- Howisthefevertoday?
अद्य उत्थाने विलम्बः सञ्जातः - adyautthAnevilambaHsaJjAtaH -
sent.
- Gotupabitlatetoday.
अद्य किमपि पठितवान् एव - adyakimapinapaThitavAneva -
sent.
- Couldn'treadmuchtoday.
अद्य किञ्चित् शैत्यं अधिकम् - adyakiJcitzaityaMadhikam -
sent.
- Itisabitcoldertoday.
अद्य वृष्टिः भवति वा? - adyavRSTiHbhavativA? -
sent.
- Isitgoingtoraintoday?
अद्यतन पत्रिकां ददातु - adyatanapatrikAMdadAtu -
sent.
- Givemetoday'snewspaper.
अद्य एव दातव्यं वा? - adyaevadAtavyaMvA? -
sent.
- Havetopayitrighttoday?
किं अद्य अहं भोजनं करोमि वा? - kiMadyaahaMbhojanaMkaromivA? -
sent.
- ShallIhavemymealstoday?
अद्य मांसं खादितव्यम् - adyamAMsaMkhAditavyam -
sent.
- Themeatistobeeatentoday
किमर्थं अद्य रुचिरेव नास्ति - kimarthaMadyarucirevanAsti -
sent.
- Whydishesarenottastytoday?
किं, अद्य दातव्यं वा? - kiM, adyadAtavyaMvA? -
sent.
- What, dowehavetopayittoday?
Wilson
English
अद्य ind. To-day.
E.
इदम् this
an
irr
egular formation.
Apte
English
अद्य [adya],
a.
Eatable. -द्यम् Food, anything eatable.
अद्य [adya],
ind.
[अस्मिन्नहनि इदंशद्वस्य निपातः सप्तम्यर्थे
अस्मिन् द्यवि अहनि वा Nir.]
Today, this day
अद्य त्वां त्वरयति दारुणः कृतान्तः
Māl.
5.25
˚रात्रौ to-night, this night
˚प्रातरेव this very morning
oft
. in
comp.
with दिन, दिवस
&c.
, ˚दिवसनक्षत्रं of this day, to-day's
अद्यैव this very day
अद्यैव वा मरणमस्तु युगान्तरे वा
Bh.*
2.74.
Now
अद्य गच्छ गता रात्रिः
Ks.*
4.68.
At present, now-adays [cf.
L.
ho-die.].
Comp.
-अपि still, yet, even now, to this day, down to the present time or moment
अद्यापि नूनं हरकोपवह्निः
Ś.*
3.3
अद्यापि ते मन्युविषयः
U.*
3
अद्यापि नोच्छ्वसिति
ibid.
˚न not yet
गुरुः खेदं खिन्ने मयि भजति नाद्यापि कुरुपु
Ve.*
1.11
(every one of the 5 stanzas of Ch.
P.
begins with अद्यापि).
अवधि from to-day
˚धि भवद्भयो भिन्नो$हं
Ve.*
1.2. till to-day. -पूर्वम् before now
अद्यपूर्वोच्चरित
&c.
-प्रभृति
ind.
from to-day, this day forward, henceforth
अद्यप्रभृत्यवनताङ्गि तवास्मि दासः
Ku.*
5.86. -श्वीन
a.
[अद्य श्वः परदिने वा जनिष्यते प्रसोष्यते वा, अद्य-श्वस्-ख टिलोपः अद्यश्वानीवष्टब्धे
P.
V.*
2.13.] likely to happen to-day or tomorrow, imminent
˚नम् मरणम्, ˚नः वियोगः Sk. (= आसन्न). (-ना) a female near delivery (आसन्नप्रसवा)
अद्य श्वो वा विजायते इति अद्यश्वीना वडवा Sk.-सुत्या extraction and consecration of Soma juice on the same day.
Apte 1890
English
अद्य a. Eatable.
द्यं Food, anything eatable
ind. [अस्मिन्नहनि इदंशब्दस्य निपातः सप्तम्यर्थे
अस्मिन् द्यवि अहनि वा Nir.] 1 To-day, this day
अद्य त्वां त्वरयति दारुणः कृतांतः Māl. 5. 25
°रात्रौ to-night, this night
°प्रातरेव this very morning
oft. in comp. with दिन, दिवस, &c.
°दिवसनक्षत्रं of this day, to-day's
अद्यैव this very day.
2 Now
अद्य गच्छ गता रात्रिः Ks. 4. 68.
3 At present, now-a-days. [cf. L. ho-die.].
Comp.
अपि still, yet, even now, to this day, down to the present time or moment
अद्यापि ते मन्युविषयः U. 3
अद्यापि नोच्छ्वसिति ibid.
न° not yet
गुरुः खेदं खिन्ने मयि भजति नाद्यापि कुरुषु Ve. 1. 11
(every one of the 50 stanzas of Ch. P. begins with अद्यापि).
अवधि {1} from to-day
°धि भवद्भ्यो भिन्नोहं Ve. 1. 2. till to-day.
पूर्वं before now
अद्यपूर्वोच्चारित &c.
प्रभृति ind. from to-day, this day forward, henceforth
अद्यप्रभृत्यवनतांगि तवास्मि दासः Ku. 5. 86.
श्वीन a. [अद्य श्वः परदिने वा जनिष्यते प्रसोष्यते वा, अद्य-श्वस्-ख टिलोपः P. V. 2. 13] likely to happen to-day or tomorrow, imminent
°नं मरणं, °नः वियोगः Sk. (= आसन्न). (
ना) a female near delivery (आसन्नप्रसवा)
अद्यश्वीनावष्टब्धे P.
अद्य श्वो वा विजायते इति अद्यश्वीना वडवा Sk.
सुत्या extraction and consecration of Soma juice on the same day.
Monier Williams Cologne
English
अद्य a See
s.v.
1. अद्य
mfn.
fit or proper to be eaten
अद्य
n.
(अम्) ifc. (cf. अन्न॑द्य, हविर् अद्य) food.
2. अ-द्य॑
ind.
(Ved. अद्या॑) (fr.
pronom.
base अ, this, with द्य for द्यु, q.v.,
Lat.
ho-die), to-day
now-a-days
now.
Monier Williams 1872
English
1. अद्य, अस्, आ, अम्, fit or proper to be eaten
(अम्), n. food, anything eatable.
अद्य 2. अ-द्य or Ved. अद्या, ind. (fr.
pronom. base अ, this, with द्य for द्यु, Lat. ho-die),
to-day
now-a-days
now.
—अद्य-दिन or अद्य-
दिवस, अस्, अम्, m. n. the present day.
—अद्य-
पूर्वम्, ind. before now.
—अद्य-प्रभृति, ind.
from and after to-day.
—अद्य-श्वीन, अस्, आ, अम्,
likely to happen to-day or (श्वस्) to-morrow
(आ), f.
a female near delivery.
—अद्य-सुत्या, f. preparation
and consecration of the Soma on the same day.
—अद्यापि (°य-अपि). ind. even now, just now
to
this day
down to the present time
henceforth.
—अद्यावधि (°य-अव्°), इस्, इस्, इ, beginning or
ending to-day
from or till to-day.
—अद्यैव (अद्य-
एव), ind. this very day.
Macdonell
English
अद्य a-dyá (ā́) ad. to-day, now: adya‿eva, 🞄this very day
adya‿api, even to-day: w. neg. 🞄not even yet
-pūrvam, -yāvat, hitherto
🞄-prabhṛti, -ārabhya, from to-day onwards.
Goldstucker
English
अद्य I. ind.
^1 To-day.
^2 Now, at present. In the Vedas also
written अद्या which seems to be the more original form of
this word. अद्यापि Even now, still. अद्यपूर्वम् before to-
day, before now. E. अश्, considered as a substitute of
इदम्, taddh. aff. द्य
but more probably a Karmadh. com-
pound of (the pronom. theme in इदम्) and द्य or द्या
(from द्यु or दिव्) = अस्मिन्द्यवि.
II. 1. m. f. n. (-द्यः-द्या-द्यम्) Fit to be eaten, eatable.
2. n. (-द्यम्) Food in general. E. अद्, kṛtya aff. यत्.
Benfey
English
अद्य अद्य, Ved. also अद्या, i. e.
-दिव् + (cf. इदम्), adv.
1. To-day.
2. Now. -- Cf. Lat. ho-die, ἤδη.
Hindi
Hindi
आज
Apte Hindi
Hindi
अद्य
वि* - अद्+यत्
खाने के योग्य
अद्यम्
नपुं*
- अद्+यत्
"भोजन, खाने के योग्य पदार्थ "
अद्यम्
अव्य* - -
"आज, इस दिन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अद्य
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಈಗ / ದಿನ
निष्पत्तिः - > इदम् “द्यः” अश् निपा० (५-३-२२)।
व्युत्पत्तिः - > इदम् |
प्रयोगाः - > 1. “अद्य क्रियाः कामदुघाः अतूनाम्” | 2. “कृष्ण त्वदीयपदपङ्कजपञ्जरान्तमद्यैव मे विशतु” |
उल्लेखाः - > 1. किरा० ३-६ 2. मु० मा०
L R Vaidya
English
adya {% (I) n. %} Food, anything eatable.
adya {% (II) ind. %} Today, now, now-a-days.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(अ) अस्मिन् अहनि | इदम्+द्यः+अश् निपा०। ‘सद्यः०परेद्यव्यद्य०’ ५.३.२२। ‘इदमोऽश् द्यश्च’ वा०। अस्मिन् दिवसे ‘अद्य क्रियाः कामदुघाः क्रतूनाम्’ किरा०३.६।
Bopp
Latin
अद्य Adv. hodie, nunc. gr. 685. n.*.
Lanman
English
adyá, adv. to-day
adya niśi, in this night
(just past), 51^8
now
adya yāvat, until
now
adya_ārabhya, from now on. [perhaps
from *a-dyavi, ‘on this day, 1122f,
see dyu: cf. Lat. ho-die, ‘to-day.’]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अद्य
adverb
वर्तमानदिनम्।
"रीमा अद्य आगता वा।"
Synonyms:
अद्य
noun
वर्तमानदिनम्।
"अद्य अहं दिल्लीं गच्छामि।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
deng nas nges bzung
अद्य
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
अद्यात्राह्न्यथ पूर्वेऽह्नीत्यादौ पूर्वेद्युरादयः २००
-wordlist-
अद्य (अ), अत्र (अ), पूर्वेद्युस् (अ), पूर्वाहन् (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अद्य
व्य,
(सद्यपरुत् पराय्यैषम इति इदमोऽश्-भावो द्यश्च निपात्यते
) वर्त्तमानदिनं आजिइति भाषा इत्यमरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अद्य
अव्य०
अस्मिन्नहनि इदम्शब्दस्य निपातः सप्तम्यर्थे ।अस्मिन् दिवसे “कृष्ण! त्वदीयपदपङ्कजपिञ्जरान्तेअद्यैव मे विशतु मानसराजहंस इत्युद्भटः अद्यत्वेइत्यादिभाष्यप्रयोगात् तद्वृत्तावपि अस्य बोधकता ।तेनाधारार्थत्वेऽपि अस्य समासान्तरघटकता “अद्यदिनमारभ्य इति” “अद्यप्रभृत्यवनताङ्गीति” कुमारः एवञ्चवर्त्तमाने काले वर्त्तमानकालवृत्तौ वृत्तिः “अद्यावधिभवद्भ्यो भिन्नोऽहमिति” वेणी०
Capeller
German
अद्य॑ u. अद्या॑ heute, jetzt अद्यैव schon h.
अद्यापि noch h., mit Neg. immer noch
nicht. अद्य पूर्वम् u. अद्य यावत् bis h.
अद्य प्रभृति und अद्यारभ्य von h. ab.
Grassman
German
adyá, an diesem Tage (aus a-dyavi, s. dyú und vgl. lat. hodie), heute.
Die Form adiá kommt nur zweimal vor {321, 1}
{405, 13}. Das auslautende a ist dehnbar nach den gewöhnlichen Gesetzen.
{13, 2}. _{13, 6}
{23, 23}
{25, 19}
{28, 8}
{34, 1}. _{34, 3}
{35, 11}
{36, 2}. _{36, 6}
{44, 1}. _{44, 3}. _{44, 9}
{45, 9}
{47, 3}
{48, 15}
{49, 2}
{50, 11}
{54, 5}
{58, 8}
{76, 5}
{84, 16}
{92, 14}. _{92, 15}
{93, 2}
{100, 10}
{113, 7}. _{113, 12}. _{113, 13}. _{113, 17}
{115, 6}
{120, 3}
{123, 3}. _{123, 8}. _{123, 13}
{125, 3}
{136, 4}
{142, 1}. _{142, 8}
{159, 5}
{161, 11}. _{161, 13}
{163, 13}
{167, 10}
{180, 10}
{182, 8}
{184, 1}
{188, 1}
{204, 8}
{218, 2}
{220, 2}. _{220, 6}
{223, 5} u. s. w.
(ádya), n., Mahl [von ad], enthalten in havirádya.
adyá:
{194, 3}.
Burnouf
French
अद्य अद्य a. (? दिव्) aujourd'hui'hui.
Lat. hodiè.
अद्यतन
m.
le jour présent [de minuit à minuit].
Stchoupak
French
अद्य
adv. aujourd'hui, maintenant
अद्यैव dès à présent
अद्यापि maintenant encore, dès maintenant
(avec nég.) pas encore
plus
maintenant
अद्य प्रभृति, अद्यारभ्य à partir de maintenant.
अद्य-
a. v. à manger.