| YouTube Channel

अद् (ad)

 
Capeller Eng
English
अद् अ॑त्ति eat, feed on, consume, devour.
C.
 आदय॑ति, °ते।
— आ, प्र, वि, सम् =
S.
Yates
English
अद् (ल, औ) अत्ति 2.
a. To eat.
With वि and अति or व्यति, to bite
or devour each other.
अद् (इ) अन्दति 1.
a. To bind.
Apte
English
अद् [ad], 2
P.
 [अत्ति, आद, -जघास, अघसत्, अत्स्यति, अत्तुम्, अन्न-जग्ध, जग्ध्वा]
To eat, devour.
To destroy.
=
 अन्द्, q. v.
Caus.
 . to feed with, cause to eat
आदयत्यन्नं बटुना Sk. -Desid. जिघत्सति To wish to eat. [cf.
L.
 edo,
Gr.
 edo,
Germ.
 essen,
Eng.
 eat
Lith.edmi, Sans. admi, 3Goth. at, Zend ad] With अव to satisfy by food, get rid of with feeding
(fig. ) stop the mouth of. -आ to eat
&c.
 -प्र-सम् to use up, consume, devour
समदन्त्यामिषं खगाः
Bk.*
 18.12. -वि to gnaw.
अद् [ad] द [d], द
a.
 (at the end of
comp.
 ) Eating, devouring
मांसाद carnivorous, feeding on flesh
so मत्स्य˚.
Apte 1890
English
अद् {c2c} P. [अत्ति, आद,
जघास, अघसत्, अत्स्यति, अत्तुं, अन्न, -जग्ध, जग्ध्वा] 1 To eat, devour.
2 To destroy.
3 = अंद्, q. v.
Caus. To feed with, cause to eat
आदयत्यन्नं बटुना Sk.
Desid. जिघत्सति To wish to eat. [cf. L. edo, Gr. edo, Germ. essen, Eng. eat
Lith. edmi, Sans. admi, Goth. at, Zend ad]. With अव to satisfy by food, get rid of with feeding
(fig.) stop the mouth of.
आ to eat &c.
प्र
सं to use up, consume, devour
समदंत्यामिषं खगाः Bk. 18. 12.
वि to gnaw.
अद्
द a. (at the end of comp.) Eating, devouring
मांसाद carnivorous, feeding on flesh
so मत्स्य°.
Monier Williams Cologne
English
1. अद्
cl.
 2.
P.
 अ॑त्ति, आद, अत्स्यति, अत्तुम्, to eat, consume, devour,
Ved.
Inf.
 अ॑त्तवे,
RV.
 :
Caus.
 आद॑यति and °ते (once अदयते [ĀpŚr. ]) to feed
अद् [cf.
Lith.
 edmi
Slav.
 jamj for jadmj
Gk. ἔδω
Lat.
 edo
Goth.
 root AT pres. ita
Germ.
 essen
Eng.
 to eat,
Arm.
 utem].
2. अद्
mfn.
 ifc. ‘eating’, as मत्स्याद्, eating fish.
Monier Williams 1872
English
अद् अद्, cl. 2. P. अत्ति, आद, अत्स्यति, अत्तुम्,
to eat, devour
to destroy [cf. Lith. edmi
Slav. jamj for jadmj
Gr. ἔδω Lat. edo
Goth.
rt. AT, pres. ita
Germ. essen
Eng. to eat
Arm. utem].
अद्, त्, त्, त्, at the end of compounds, eating
as
मत्स्याद्, त्, त्, त्, eating fish.
Macdonell
English
अद् AD, Ⅱ. P. at-ti, eat, consume, enjoy
🞄cs. ādáya, feed.
Goldstucker
English
अद् I. (अद-अदादि-अनुदात्त-उदात्तेत्) r. 2d cl. par.
(अत्ति- imperf. आदत्- imper. अद्धि, ep. अदस्व- perf. आद,
2d pers. आदिथ- fut. 1. अत्स्यति, 2. अत्ता- inf. अत्तुम्- p. p.
अदित (अन्न only used as subst.). Pass. अद्यते. Caus. आद-
यति-ते.--For the tenses which are not formed of अद्,
see घस् which is then considered as a substitute of it.)
To eat. (Caus. To feed.)--With अव(?)-आ-प्र-सम्
to eat, to devour
वि- to gnaw, to nibble.
II. m. f. n. (अत्) Eating. This word occurs only as the
latter part of a Tatpur., the former part of which may be
any word but अन्न (which forms अन्नाद and not अन्नाद्).
See f. i. अहुताद्, आमाद्, क्रव्याद्. E. अद्, kṛt aff. विट्.
Benfey
English
अद् अद्, ii, 2, Par. (in epic poetry
also Ātm. Nal. 12, 35). To eat, Man.
2, 53
to devour, 4, 28. स्वदित, i. e.
सु-अदित,
n.
 Well eaten, a term used
after presenting food (‘muc good may
it do you!’), Man. 3, 251
254. अद्य,
Eatable, Pañc. iv. d. 79 (perhaps it
ought to be changed to आद्य, the regular
form). -- Cf. ἔδω
Lat. edere
Goth. itan
A.S. etan.
ऽअद् -अद्, latter part of comp. words.
One who eats, cf. क्रव्याद्।
Hindi
Hindi
खाने के लिए
Apte Hindi
Hindi
अद्
"अदा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
"खाना, निगलना"
अद्
"अदा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
नष्ट करना
अद्
अदा* प्रेर* - -
खिलवाना
अद्
अदा* पर* - -
खाने की इच्छा करना
अद्
वि* - अद्-क्विप्
"खाने वाला, निगलने वाला"
L R Vaidya
English
ad {% vt. 2P (pp. जग्ध
pres. अत्ति) %} 1. To eat, to devour
2. to destroy.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(वि) अत्ति । अद(भक्षणे)+क्विप् । ‘सत्सूद्विष०’ ३.२.६१ । भोक्ता, भक्षकः।
Bopp
Latin
अद् 2. P. edere (अद्मि, lith. edmi, slav. jamj pro jadmj,
3. p. pl. jadjatj, gr. comp. 460.
gr. ἔδω, lat. edo, goth.
rad. AT unde praes. ita, praet. at, v. gramm. comp. p.
115.).
Lanman
English
√ad (átti
atsyáti
áttum). eat
consume.
[cf. ἔδω, Lat. edo, AS. etan, Eng. eat: cf.
anna.]
ád, vbl. eating, consuming, in cpds.
Kridanta Forms
Sanskrit
अद् (अ॒दँ꣡ भक्षणे - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = अदनम्
अनीयर् = अदनीयः - अदनीया
ण्वुल् = आदकः - आदिका
तुमुँन् = अत्तुम्
तव्य = अत्तव्यः - अत्तव्या
तृच् = अत्ता - अत्त्री
क्त्वा = जग्ध्वा / जग्द्ध्वा
ल्यप् = प्रजग्ध्य
क्तवतुँ = जग्धवान् / जग्द्धवान् / अन्नवान् - जग्धवती / जग्द्धवती / अन्नवती
क्त = जग्धः / जग्द्धः / अन्नः - जग्धा / जग्द्धा / अन्ना
शतृँ = अदन् - अदती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 अद्
मूलधातुः:
 अद
धात्वर्थः:
 भक्षणे
गणः:
 अदादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 अत्ति
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. अद् , Kaus. अदयते (!) Āpast. Śr. 5, 25, 18. — Zu streichen, da an der angeführten Stelle nach Delbrück ददन् न दयीत zu trennen ist.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 भुज्, अद्, खाद्, अश्, भक्षय, घस्, प्सा, आस्वाद्, गॄ, चर्व्, अभ्यवहृ, आहृ, उपभुज्, उपाश्, चम्, प्रत्यवसो, जक्ष्, ग्रस्, आखाद्
verb
विशेषतः मनुष्यैः परिवेषणस्य भोजनस्य भक्षणानुकूलः व्यापारः।
"कथासमाप्त्यनन्तरं भक्ताः पङ्क्तौ उपविश्य भुञ्जते।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@‘अट्ट अनादरे’@} 2 {@‘हिंसातिक्रमयोरट्टेरट्टतेऽनादरेऽट्टयेत्’@} 3 इति देवः।
अट्टकः-ट्टिका, 4 अट्टिटयिषकः-षिका
अट्टयिता-त्री, अट्टिटयिषिता-त्री
अट्टयन्-न्ती, अट्टिटयिषन्-न्ती
अट्टयिष्यन्-न्ती-ती, अट्टिटयिषिष्यन्-न्ती-ती
अट्टयमानः, अट्टिटयिषमाणः
अट्टयिष्यमाणः, अट्टिटयिषिष्यमाणः
अत् 5, अद्, अट्टौ-अट्टः, अट्टितम्-तः-तवान्, अट्टिटयिषितम्-तः-तवान्
अट्टः, अट्टिटयिषुः
अट्टयितव्यम्, अट्टिटयिषितव्यम्
अट्टनीयम्, अट्टिटयिषणीयम्
अट्ट्यम्, अट्टिटयिष्यम्
ईषदट्टः, दुरट्टः, स्वट्टः
अट्ट्यमानः, अट्टिटयिष्यमाणः
अट्टयितुम्, अट्टिटयिषितुम्
अट्टना, अट्टिटयिषा
अट्टनम्, अट्टिटयिषणम्
अट्टयित्वा, अट्टिटयिषित्वा
समट्ट्य, समट्टिटयिष्य
6 अट्टम् २, अट्टयित्वा २, अट्टिटयिषम् २
अट्टिटयिषित्वा २
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१३)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१५६१ अक-सेट्-उभयपदी।)
03
=>
 (श्लो ७२)
04
=>
 [[आ। अस्य चुरादित्वात् शुद्धधातो रूपाणि, अजादित्वाद्यङन्तरूपाणि च न भवन्ति।]]
05
=>
 [[१। अर्य दोपधः। तत्पक्षे टकारस्य संयोगान्तलोपे ‘वाऽवसाने’ (८-४-५६) इति चर्त्वे रूपद्वयम्।]]
06
=>
 [पृष्ठम्००१४+ २८]
Capeller
German
अद् अ॑त्ति essen, verzehren, genießen,
weiden (pasci). Inf. अ॑त्तुम् u. अ॑त्तवे
Caus. आद॑यति u.
°ते essen lassen,
füttern.
Grassman
German
√ad [Cu. 〔279〕], 1〉 essen, verzehren [A., G.]
2〉 essen, fressen, ohne Object.
Mit ví, zerfressen, benagen [A.].
sám, verzehren, ganz aufzehren [A.].
Stamm ád:
-tsi 1〉 téṣām (vṛṣabhā́nām) {854, 3}.
-tti 1〉 píppalam {164, 20}
yád {711, 21} (upajíhvikā).
ad:
-dmi 1〉 pī́vas {912, 14}.
-tti 1〉 vánāni {65, 7}
{905, 2}
bhójanam {204, 4}
ánnam {226, 7}
{445, 5}
{951, 4}
pratiáñcam {853, 13}
mātárā {905, 4}. — 2〉 agnís {143, 5} (jámbhais)
gárbhas {853, 14}. — sám bhū́ri ánnā {520, 2}.
-ttas 1〉 bhū́ri {905, 1}.
-danti 1〉 havís {94, 3}
{192, 13}. _{192, 14}
ukṣṇás {854, 11}. — 2〉 gā́vas iva {972, 3}. — ví mā ādhías (mū́ṣas ná śiśnā́) {105, 8}
{859, 3}.
-dát 1〉 ā́śitam {863, 11}.
-dyús 1〉 enam {921, 14} (vṛ́kās).
-ddhí 1〉 tṛ́ṇam {164, 40}
havī́ṃṣi {841, 12}
{942, 8}
prásthitasya {942, 7}.
-ddhi 1〉 dhānā́s {269, 3}
apūpám {286, 7}.
-ttu 1〉 havī́ṃṣi {841, 8}.
-ttá [-ttā́] 1〉 havī́ṃṣi {841, 11}.
-ttana 1〉 ū́rjam pī́vas {926, 10}.
-dantu 1〉 tám (yātudhā́nam) {913, 7} (kṣvíṅkās)
havís {936, 11}.
Imperf. ā́da:
-at páriviṣṭam {894, 6} (dadbhís).
Part. adát (vgl. a-dát, zahnlos, und án-adat).
-án 2〉 (agnís) {830, 4} (jihváyā).
adāná:
-ám 2〉 vamrī́bhis {315, 9}.
Part. II. ánna (s. für sich).
Inf. áttu:
-ave 1〉 kṛtā́s dhānā́s 〰 te háribhyām {269, 7}
dhāsím hinvanti 〰 {663, 29}
havíṣe 〰 {842, 12}
ná‿etád 〰 {911, 34}
vayā́s asya práhutās āsus 〰 {918, 3}. — 2〉 {905, 6}
nṛ́bhyas nā́ribhyas 〰 {686, 8}.
Verbale ád:
in madhu-ád u. s. w.
33, 27: {445, 5}
ad,
Stamm ád:
-tti 1〉 ánnam {445, 5}
Stamm ad:
-tti 1〉 yád ácyutam {456, 1}.
Burnouf
French
*अद् अद्। अद्मि 2
impf. आदम्
p. आद
f2.
अत्स्यामि
point d'aor. Ps. अद्ये, manger
consommer,
हविस् l'offrande
sacrée.
Dévorer, détruire,
प्रानान् la vie.
Gr.
ἔδω, ἐσθίω
lat. edo
lith. edmi
angl. eat.
Stchoupak
French
१ अद्-
अत्ति (impft. {%ādat
%} impér. अदस्व)
{%adyate ādayati
%}
अत्तुम् -- manger, jouir de
caus. nourrir.
२ अद्-
ag. ifc. qui mange.