| YouTube Channel

अदितिः (aditiH)

 
Apte Hindi
Hindi
अदितिः
स्त्री*
- दातुं छेत्तुम् अयोग्या- दो+क्तिन्
पृथ्वी
अदितिः
स्त्री*
- दातुं छेत्तुम् अयोग्या- दो+क्तिन्
"अदिति देवता, आदित्यों की माता, पुराणों में इसका वर्णन देवों की माता के रुप में किया गया है"
अदितिः
स्त्री*
- दातुं छेत्तुम् अयोग्या- दो+क्तिन्
वाणी
अदितिः
स्त्री*
- दातुं छेत्तुम् अयोग्या- दो+क्तिन्
गाय
अदितिः
स्त्री*
- दीयते खण्डयते बध्यते बृहत्वात्-दो+क्तिच्
दक्ष की एक कन्या का नाम जो कश्यप को ब्याही गईःजिस समय विष्णु ने वामनावतार ग्रहण किया तो उस समय वह विष्णु की माता थी। वह इन्द्र की भी माता थी। इसके कारण वह उन अन्य देवताओं की भी माता कहलाती है जो अदितिनदन कहलाते हैं।
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) दितिः दनुजमाता १.दितिविरोधिनी देवमाता, कश्यपस्य पत्नी वामनस्य माता २.न दीयते खण्ड्यते नञ्+दो(अवखण्डने)+क्तिच्+इत्वम् ‘क्तिच्क्तौ०’ ३.३.१७४। ‘द्यतिस्यतिमास्थामित्ति किति’ ७.४.४०। भूमिः। ३.पार्वती ‘अदितिः शैलकन्यायां पृथिव्यां देवमातरि’ वैज०। (पुं) अत्ति प्राणिजातम् अद(भक्षणे)+इतिच् ४.सर्वनाशकः परमेश्वरः ‘सर्वं वा अत्तीति तददितेरदितित्वम्’ बृ०उ०। ५.मृत्युः। (वि) दितिः खण्डनं यस्य ६.खण्ड्शून्यः, अखण्डः। ‘क्षत्रियास यज्ञियास्यदितिरसि’ यजुः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अदितिः
noun
दक्षप्रजापतेः कन्या या कश्यपपत्नी आसीत्।
"अदितेः सूर्यादिकाः त्रयस्त्रिंशत् देवताः उत्पन्नाः।"
Synonyms:
गौः, माहेषी, सौरभेयी, उस्रा, माता, शृङ्गिणी, अर्जुनी, अघ्न्या, रोहिणी, माहेन्द्री, इज्या, धेनुः, अघ्ना, दोग्ध्री, भद्रा, भूगिमही, अनडुही, कल्याणी, पानवी, गौरी, सुरभिः, मबा, निलिनाचिः, सुरभी, अनड्वाही, अधमा, बहुला, मही, सरस्वती, उस्रिया, अही, अदितिः, इला, जगती, शर्करी
noun
ग्राम्यपशुविशेषः, यः सास्नालाङ्गुलककुदखुरविषाणी तथा तस्याः दुग्धं मनुष्याय पुष्टीकारकम् इति मन्यन्ते।
"हिन्दुधर्मीयाणां कृते गौः अवध्या अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अदितिः,
स्त्री,
(दितिभिन्ना अदितिः नञो दाञोडितिरिति शाकटायनोक्तेर्डितिप्रत्ययान्तो वा ।अदनाददितिः वा ।) दक्षप्रजापतिकन्या साकश्यपपत्नी देबमाता इति त्रिकाण्डशेषः
भूमिः अखण्डः इति शब्दरत्नावली