धातुः: दो
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: अवखण्डने
गणः: दिवादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: द्यति
अनुबन्धादिविशेषः: ओकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

दो (अर्थः)  अवखण्डने
( द्यति ददौ ) इत्यादि श्यतिवत् ( प्रणिद्यति ) घुत्वात् "नेर्गद''  इत्यादिना णत्वम् ( देयात् ) "एर्लिङि'' इत्येत्वम्, ( अदात् ) "गातिस्था'' इत्यादिना नित्यं सिचो लुक् ( देदीयते ) "घुमास्था'' इतीत्वम् ( दित्सति ) "सनि मीमा'' इत्यादिना इस् अभ्यासलोपः, "सस्सी'' इति तत्वम् ( दापयति ) पुक्  ( दित्वा, दितः ) "द्यतिस्यति'' इतीत्वम् ( अवदाय )  "न ल्यपि'' इतीत्वनिषेधः इत्वस्य तु नैव प्रसङ्गः "अन्तरङ्गानपि विधीन् बहिरङ्गो ल्यब्बाधते' इति पूर्वमेव ल्यप्प्रवृत्तेः, तादिकितोऽतोऽभावात् ( अवत्तम् ) इत्यादौ इत्वात्परत्वात् "अच उपसर्गात्त'' इत्येतद्भवति अन्यदपीह घुङ्कार्यं ददातिवज्ज्ञेयम् श्यतिप्रभृतयोऽनुदात्ताः परस्मैभाषाः  40

दो  अवखण्डने 
- द्यति  प्रणिद्यति  ददौ  देयात्  अदात्  देदीयति  दित्सति  दित्वा अवदाय  दितम्  परीत्तम्  निर्दितम्  42

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“दो अवखण्डने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> दायकः-यिका, दापकः-पिका, दित्सकः-त्सिका, देदीयकः-यिका;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकदाण्धातुवत् <a href="#foot_krm03">3</a> बोध्यानि। </li> <li><a href="#foot_krm04">4</a> प्रणिद्यन्-द्यती, <a href="#foot_krm05">5</a> दितम्-दितः-दितवान्, दितिः, दित्वा, <a href="#foot_krm06">6</a> प्रदाय, <a href="#foot_krm07">7</a> जनदः, <a href="#foot_krm08">8</a> इत्यादीनि रूपाण्यस्य भवन्तीति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८७२)</li> <li id="foot_krm02">02 => (४-दिवादिः-११४८। सक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (८३१)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। शतरि, ‘दिवादिभ्यः--’ (३-१-६९) इति श्यन्प्रत्यये, ‘ओतः श्यनि’ (७-३-७१) इत्योकारलोपः। घुसंज्ञकत्वात् नेर्णत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। ‘द्यतिस्यतिमास्थामित् ति किति’ (७-४-४०) इतीत्वम्, तकारादौ किति प्रत्यये परतः सर्वत्र ज्ञेयम्। निष्ठायामजन्तोपसर्गात् परत्र तु यथासम्भवं अवत्तः इत्यादिकानि रूपाणि भवन्त्येव।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[४। ‘न ल्यपि’ (६-४-६९) इति ईत्वनिषेधः। ‘अन्तरङ्गानपि विधीन् बहिरङ्गो ल्यब् बाधते’ (परिभाषा ५५) इति न्यायेन इत्वमपि न भवति।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[५। क्विबन्तमेतत्। क्विपि सर्वलोपः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[B। ‘धर्मावसायजनदाः खलु योऽजनिष्ट दीप्तोष्मपूर्णभुजतूर्णविधूर्णवैरी।।’ धा। का। २। ५९।]]</li></ul>

दो (दो॒ अवखण्डने - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = दानम्
अनीयर् = दानीयः - दानीया
ण्वुल् = दायकः - दायिका
तुमुँन् = दातुम्
तव्य = दातव्यः - दातव्या
तृच् = दाता - दात्री
क्त्वा = दित्वा
ल्यप् = प्रदाय
क्तवतुँ = दितवान् - दितवती
क्त = दितः - दिता
शतृँ = द्यन् - द्यन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

दो अवखण्डने
- द्यति गातिस्था (2477) इति सिज्लुक्-अवादात्  अवदातुम्  द्यतिस्यति (7440) इतीत्त्वम्-निर्दितम्  अवत्तम्-अच उपसर्गात् तः (7447)  घुग्रहणानि समानानि  39

(न) न दास्यम् । १.स्वातन्त्र्यम् । (वि) नास्ति दास्यं यस्य । २.स्वतन्त्रः।

अदास्यम् (adAsyam)

E Bharati Sampat