| YouTube Channel

अदण्ड्य (adaNDya)

 
शब्दसागरः
English
अदण्ड्य
mfn.
(-ण्ड्यः-ण्ड्या-ण्ड्यं) Unpunishable, unworthy of, or exempt from
punishment.
E.
neg. दण्ड्या to be punished.
Capeller Eng
English
अदण्ड्य॑
a.
unpunishable.
Wilson
English
अदण्ड्य
mfn.
(-ण्ड्यः-ण्ड्या-ण्ड्यं) Unpunishable, unworthy of or exempt
from punishment.
E.
neg. दण्ड्य to be punished.
Apte 1890
English
अदंड्य a. 1 Not deserving punishment
अदंड्यान् दंडयन् राजा दंड्यांश्चैवाप्यदंडयन् Y. 2.
2 Exempt or free from punishment
नादंड्यो नाम राज्ञोस्ति यः स्वधर्मे तिष्ठति Ms. 8. 335.
Monier Williams Cologne
English
अ-दण्ड्य॑
mfn.
not deserving punishment, PBr.
Mn.
&c.
exempt from it,
ŚBr.
Mn.
viii, 335.
Monier Williams 1872
English
अ-दण्ड्य or अ-दण्डनीय, अस्, आ, अम्, not
deserving punishment
exempt from it.
Macdonell
English
अदण्ड्य a-daṇḍya, fp. not liable to punishment, 🞄innocent.
Goldstucker
English
अदण्ड्य Tatpur. m. f. n. (-ण्ड्यः-ण्ड्या-ण्ड्यम्)
^1 Unpunishable,
exempt from punishment.
^2 Not deserving punishment. E.
neg. and दण्ड्य.
Apte Hindi
Hindi
अदण्ड्य
"वि*, न* त*" - -
दण्ड का अनधिकारी
अदण्ड्य
"वि*, न* त*" - -
"दण्ड से मुक्त, बरी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अदण्ड्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > “यत्” (५-१-६६)
व्युत्पत्तिः - > दण्डमर्हति | दण्ड्यः
प्रयोगाः - > अदण्ड्यान् दण्डयन् राजा दण्ड्यांश्चैवाप्यदण्डयन्” |
उल्लेखाः - > मनु० ८-१२८
अदण्ड्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗದ
प्रयोगाः - > 1. “प्ताचार्यः सुहृन्माता भार्या पुत्रः पुरोहितः नादण्ड्यो नाम राज्ञोऽस्ति यः स्वधर्मे तिष्ठति” | 2. “अदण्ड्या हस्तिनोऽश्वाश्च प्रजापाला हि ते स्मृताः अदण्ड्याः काणकुण्ठाश्च वृषभः कृतलक्षणः” स्मृतिः
उल्लेखाः - > 1. मनु० ८-३३५
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अदण्डनीय, अदण्ड्य
adjective
दण्डार्थे अनर्हः।
"अदण्डनीयः पुरुषः मुक्तः।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अदण्ड्य
त्रि०
दण्डमर्हति यत् दण्डानर्हे “अदण्ड्यान्दण्डयन् राजा दण्ड्यांश्चैवाप्यदण्डयन्निति” याज्ञ० “अपिभ्राता सुतोऽर्घ्यो वा श्वशुरोमातुलोऽपि वा नादण्ड्योनाम राज्ञोऽस्ति धर्म्मात् प्रचलितः स्वकादिति” मनुः ।स्मृत्यादौ कर्मविशेषे दण्डः तदभावश्च उक्तोऽनुसन्धेयःतत्र केचिददण्ड्याः संगृह्यन्ते “अनिर्द्दशाहां गां सूतांवृषान् देवपशूंस्तथा सपालान् वा विपालान् दण्ड्यान्मनुरब्रवीत्” यानवाहकदण्डाभावे प्रयोजकमुक्तम् अतिवर्त्तनशब्दे, क्षेत्रे देयप्रावरणविशेषमुक्त्वा तदकरणे दण्डाभावोमनुनोक्तः यथा “तत्रापरिवृतं धान्यं विहिंस्युः पशवोयदि तत्र प्रणयेद्दण्डं नृपतिः पशुरक्षिणामिति”“महोक्षोत्सृष्टपशवः सूतिकागन्तुकादयः पालोयेषाञ्चते मोच्या दैवराजपरिप्लुता” इति “अदण्ड्या हस्तिनो-ऽश्वाश्च प्रजापाला हि ते स्मृताः अदण्ड्याः काण-कुण्ठाश्च वृषभः कृतलक्षण इति” स्मृतिः
Stchoupak
French
अ-दण्ड्य-
a. non passible de punition
innocent.