| YouTube Channel

अत्याहितम् (atyAhitam)

 
Apte
English
अत्याहितम् [atyāhitam], [आधा-आधारे क्त, अत्यन्तमाधीयते तन्निवारणार्थं मनो दीयते यस्मिन् Tv.] A great calamity, danger or evil, misfortune, mishap, accident
न किमण्यत्याहितं
Ś.*
 1. किम् अत्याहितं सीतादेव्याः
-न केवलं ˚तं सापवादमपि
U.*
 2
मया ˚तमुपलब्धं
V.*
 4
किमिदमुच्चैरत्याहितम्
Mv.*
 6
श्रुतमत्याहितम्
M.*
 4 evil or evil news
oft
 . as an exclamation, 'Ah, me !' 'alas ! alas !', 'how bad it is !'
Māl.
 3, 7
V.*
 5.
A rash or daring deed (जीवानपेक्षि कर्म)
अत्याहितं किमपि राक्षसकर्म कुर्यात्
Mv.*
 4.49. rash and demoniacal deed
पाण्डुपुत्रैर्न किमप्यत्याहितमाचेष्टितं भवेत्
Ve.*
 2.
Great fear
अराजके धनं नास्ति नास्ति भार्याप्यराजके । इदमत्याहितं चान्यत्कुतः सत्यमराजके ॥
Rām.*
 2.67.11
cf.
 अत्याहितं महाभीतौ कर्म जीवानपेक्षि च Nm.
Apte Hindi
Hindi
अत्याहितम्
नपुं*
 - अति-आ-घा-क्त
"बड़ी विपत्ति, भय, दुर्भाग्य, अनर्थ, दुर्घटना"
अत्याहितम्
नपुं*
 - अति-आ-घा-क्त
उद्दंड तथा साहसिक कार्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अति + आ + धाञ् = अत्याहितम् ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅಪಾಯ /ಅನರ್ಥ
प्रयोगाः - > "अभिमन्युवधामर्षितैः पाण्डुपुत्रैः न किञ्चिदत्याहितमाचरितं भवेत्"
उल्लेखाः - > वेणी० २
अति + आ + धाञ् = अत्याहितम् ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಕ್ರಮಣ /ಉಲ್ಲಂಘನೆ /ಮೀರಿ ನಡೆಯುವುದು
प्रयोगाः - > "कार्यमत्याहितं भविष्यति"
उल्लेखाः - > प्रबोध० २
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अत्यन्तम् आधीयते तन्निवारणार्थं मनः निधीयते अत्र । अति+आ+धाञ्(धारणपोषणयोः)+क्तः(अधि०) । ‘क्तोऽधिकरणे०’ ३.४.७६। १.महद्भयम्, महाभीतिः। २.अविचार्यकृतम् । ‘पाण्डुपुत्रैर्न किमप्यात्याहितमाचरितं भवेत्’ वेणी १2.। ३.अपायः। प्राणहानिशङ्काकरः अनर्थः, जीवानपेक्षि कर्म । ‘अत्याहितं किमपि राक्षसकर्म कुर्यात्’ रामा०। ‘अत्याहितं महाभीतिः कर्म जीवानपेक्षि च’ अमरः।