धातुः: इ
मूलधातुः: इण्
धात्वर्थः: गतौ
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: एति


धातुः: इ
मूलधातुः: इङ्
धात्वर्थः: अध्ययने
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: अधीते
अनुबन्धादिविशेषः: 
टिप्पनी: नित्यमधिपूर्वः


धातुः: इ
मूलधातुः: इक्
धात्वर्थः: स्मरणे
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: अध्येति
अनुबन्धादिविशेषः: 
टिप्पनी: नित्यमधिपूर्वः


धातुः: इ
मूलधातुः: इ
धात्वर्थः: गतौ
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: अयति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“इ गतौ”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘अयत्येतीयते गत्यां अधीतेऽध्येति चेङिकोः।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>‘इट किट कटी गतौ’ इति धातुपाठे निर्दिश्यते। </li> <li>‘कटी’ इत्यत्र ‘कटि + इ-’ इति ह्रस्वेकारात्मकं धात्वन्तरं प्रश्लिष्टमिति कचित्। </li> <li>तस्य च अयति-इयाय-एता-इत्यादीनि रूपाणि। </li> <li>अत एव ‘उदयति विततोर्ध्वरश्मि- रज्जौ अहिमरुचौ हिमधाम्नि याति चास्तम्’ <a href="#foot_krm04">4</a>, ‘उदयति दिननाथो याति शीतांशुरस्तम्’ इत्यादिप्रयोगाणामुपपत्तिः। </li> <li>आयकः-यिका, आयकः-यिका, <a href="#foot_krm05">5</a> ईषिषकः-षिका;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> एता-त्री, आययिता-त्री, ईषिषिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> उदयन् अयन् न्ती, आययन्-न्ती, ईषिषन्-न्ती;</li> <li> एष्यन्-न्ती-ती, आययिष्यन्-न्ती-ती, ईषिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- आययमानः, आययिष्यमाणः;</li> <li> -- <a href="#foot_krm08">8</a> इत्-इतौ-इतः;</li> <li> -- -- इतं-तः-तवान्, आयितः, ईषिषितः, तवान्;</li> <li> अयः, आयः, ईषिषुः, आयिययिषुः;</li> <li> एतव्यम्, आययितव्यम्, ईषिषितव्यम्;</li> <li> अयनीयम्, आयनीयम्, ईषिषणीयम्;</li> <li> एयम्, उपेयम्, आय्यम्, <a href="#foot_krm09">9</a> ईषिष्यम्;</li> <li> <a href="#foot_krm10">10</a> ईषदयः-दुरयः-स्वयः;</li> <li> -- <a href="#foot_krm11">11</a> ईयमानः, आय्यमानः, ईषिष्ययाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm12">12</a> अयः, <a href="#foot_krm13">13</a> आयः, आयः, ईषिषः;</li> <li> एतुम्, आययितुम्, ईषिषितुम्;</li> <li> इतिः, आयना, ईषिषा, आयिययिषा;</li> <li> अयनम्, आयनम्, ईषिषणम्;</li> <li> इत्वा, आययित्वा, ईषिषित्वा;</li> <li> समित्य, <a href="#foot_krm14">14</a> उपेत्य, समाय्य, समीषिष्य;</li> <li> आयम् २, इत्वा २, आयम् २, आययित्वा २, ईषिषम् २;</li> <li> ईषिषित्वा २;</li> <li> </li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (६१-आ)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-३२०-सक-अनिट्-पर-)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो १४)</li> <li id="foot_krm04">04 => (शिशुपालवधे ४-२०)</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वाद् गुणाभावः। ‘अज्झनगमां--’ (६-४-१६) इति दीर्घः। ‘सन्यतः’ (७-४-७९) इत्यभ्यासस्येत्त्वम्। ‘श्र्युकः क्किती’ (७-२-११) ति इण्णिषेधः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[२। ‘सार्वंधातुकार्धधातुकयो--’ (७-३-८४) रिति गुणः।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[आ। ‘प्रकण्डिताशोदयदंशुमण्डितैरकुण्डरत्नैर्मुडितार्कदीधितीन्।’ धा। का। १-४२]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[३। ‘ह्रस्वस्य पिति कृति तुक्’ (६-१-७१) इति तुक्।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[४। ‘एङि पररूपम्’ (६-१-९४) इति पररूपम्।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [पृष्ठम्००६२+ २७]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[१। ‘अकृत्सार्वधातुकयो--’ (७-४-२५) रिति दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[२। ‘एरच्’ (३-३-५६) इति भावेऽच्।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[३। ‘अकर्तरि च कारके--’ (३-३-१९) इति घञ्।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[४। ‘षत्वतुकोरसिद्धः’ (६-१-८६) इत्येकादेशशास्त्रस्यासिद्धत्वात् तुक्।]]</li></ul>

इ (इ॒क् स्मरणे अयमप्यधिपूर्वः - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = अध्ययनम्
अनीयर् = अध्ययनीयः - अध्ययनीया
ण्वुल् = अध्यायकः - अध्यायिका
तुमुँन् = अध्येतुम्
तव्य = अध्येतव्यः - अध्येतव्या
तृच् = अध्येता - अध्येत्री
क्त्वा = अधीत्य
ल्यप् = प्राधीत्य
क्तवतुँ = अधीतवान् - अधीतवती
क्त = अधीतः - अधीता
शतृँ = अधियन् - अधियती

इ (इ॒ङ् अध्ययने नित्यमधिपूर्वः - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = अध्ययनम्
अनीयर् = अध्ययनीयः - अध्ययनीया
ण्वुल् = अध्यायकः - अध्यायिका
तुमुँन् = अध्येतुम्
तव्य = अध्येतव्यः - अध्येतव्या
तृच् = अध्येता - अध्येत्री
क्त्वा = अधीत्य
ल्यप् = प्राधीत्य
क्तवतुँ = अधीतवान् - अधीतवती
क्त = अधीतः - अधीता
शानच् = अधीयानः - अधीयाना

इ (इ॒ण् गतौ - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = अयनम्
अनीयर् = अयनीयः - अयनीया
ण्वुल् = आयकः - आयिका
तुमुँन् = एतुम्
तव्य = एतव्यः - एतव्या
तृच् = एता - एत्री
क्त्वा = इत्वा
ल्यप् = प्र इत्य
क्तवतुँ = इतवान् - इतवती
क्त = इतः - इता
शतृँ = यन् - यती

अत्यायः
पुं* - -
"अतिक्रमण, उल्लंघन "

अत्यायः
पुं* - -
आधिक्य

अत्याय [atyāya], a. [इ or अय्-घञ्]

Great gain or profit (अतिशयितो लाभः).

BEGINNER, Sanskrit to English, 1890 Apte edition

अत्याय a. [इ or अय्-घञ्] 1 Transgressing. 
2 Past going time. 
यः 1 Transgression, violation. 
2 Excess. 
3 Great gain or profit (अतिशयितोलाभः). 

अत्याय m. (-यः) Exceeding, transgressing. E. इ with अति,
kṛt aff. ण.


(aty-ā́ya), atiā́ya, m., das Ueberschreiten [von i mit ati und ā́].
-am {710,14}.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

अत्याय अत्य्-आय, अस्, m. (fr. rt. इ with अति),
transgression, excess; (अस्, आ, अम्), going beyond,
transgressing.


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

अत्य्-आ॑य b m. (√ इ), the act of going beyond, transgression, excess, Pāṇ. iii, 1, 141


अत्याय

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಅಧಿಕಲಾಭ / ಹೆಚ್ಚು ವರಮಾನ
निष्पत्तिः - >अति +अय (गतौ) “घञ्” (३-३-१८) ।

अत्याय

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಅತಿಕ್ರಮಣ / ಉಲ್ಲಂಘನೆ / ಮೀರುವಿಕೆ

अत्याय पु० अति + अय--घञ् । अतिक्रमे, “प्रजाह तिस्रो“अत्यायमीयुरिति” श्रुतिः । अतिक्रान्तलाभे त्रि० ।प्रा० स० । अतिशयिते लाभे पु० ।

अत्याय (atyAya)

Apte

Apte 1890

Monier Williams Cologne

Monier Williams 1872

Goldstucker

Apte Hindi

Shabdartha Kaustubha

L R Vaidya

वाचस्पत्यम्

Grassman