अतिसर्ग (atisarga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 अतिसर्ग॑ m.
  concession,  permission,  leave.

Spoken Sanskrit

English

अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  act of parting with
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  to bid any one farewell
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  dismissal
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  remnant
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  giving away
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  farewell
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  granting permission
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  parting
अतिसर्ग 	-	 atisarga 	-	 m.
  	-	  leave

Apte

English

अतिसर्गः [atisargḥ],  1 Granting (of a wish)
 giving
 स्रष्टुर्वरातिसर्गात्तु मया तस्य दुरात्मनः R.*
  1.42.

Granting permission (to do what one likes कामचारानुज्ञा) P.
 III 3.163,  one of the senses of the Potential अतिसर्गाच्च पटवो दृष्ट्वा Rām.*
  5.62.7.

Dismissal,  discharge,  parting with
 giving away
 स्त्रीणां दानविक्रयातिसर्गा विद्यन्ते न पुंसः Nir.

Favour
 तवातिसर्गाद्देवेश प्रजापत्यमिदं पदम् । Mb.
 *  8.34.2.a.   [सर्गं सृष्टिमतिक्रान्तः] Everlasting,  permanent (नित्य)
 emancipated (मुक्त).

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 अतिसर्गः 1 Granting(of a wish)
 giving
 स्रष्टुर्वरातिसर्गात्तु मया तस्य दुरात्मनः R. 10.42. 
2 Granting permission (to do what one likes कामचारानुज्ञा) P. III. 3. 163,  one of the senses of the Potential. 
3 Dismissal,  discharge,  parting with
 giving away
 स्त्रीणां दानविक्रयातिसर्गा विद्यंतेन पुंसः Nir. 
a. [सर्गं सृष्टिमतिक्रांतः] Everlasting,  permanent (नित्य)
 emancipated (मुक्त). 

Monier Williams Cologne

English

 अति-सर्ग॑ m.
  act of parting with,  dismissal,  giving away

 granting permission,  leave

 अतिसर्ग॑म् √ 1. द॑,  to bid any one farewell,  MaitrS.
 

 remnant,  Divyāv.
 

Monier Williams 1872

English

 अति-सर्ग,  अस्,  m. act of parting with,  dismissal, 
giving away,  granting permission.

Macdonell

English

 अतिसर्ग ati-sarga,  m.
  granting (a wish).

Goldstucker

English

 अतिसर्ग m. (-र्गः)
	^1 Giving away,  spending.
	^2 Full leave, 
unrestricted permission. See अन्ववसर्ग. E. सृज् with अति, 
kṛt aff. घञ्.

Benfey

English

 अतिसर्ग अतिसर्ग,  i. e. अति-सृज् + अ,  m.
 
Granting (of a wish),  Rām.  4,  52,  21.

Apte Hindi

Hindi

अतिसर्गः
पुं*
  - अति+सृज्+घञ्
"स्वीकार करना,  देना"

अतिसर्गः
पुं*
  - अति+सृज्+घञ्
अनुमति देना

अतिसर्गः
पुं*
  - अति+सृज्+घञ्
"पृथक् करना,  कार्यभार से मुक्त करना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अतिसर्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾನ / ಕೊಡುಗೆ
निष्पत्तिः - > अति+सृज (विसर्गे) “घञ्” (३-३-१८) ।
व्युत्पत्तिः - > अतिसृज्यते |
प्रयोगाः - > “स्रष्टुवंरातिसर्गात्तु मया तस्य दुरात्मनः” |
उल्लेखाः - > रघु० १०-४२ ।
अतिसर्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಮಚಾರಾನುಜ್ಞೆ / ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದಿರಲು ಅನುಮತಿ
विस्तारः - > “अतिसर्गः कामचारानुज्ञा” - सि० कौ० ।
अतिसर्ग
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ / ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಡದ / ನಿತ್ಯವಾದ
अतिसर्ग
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಕ್ತ / ಮೋಕ್ಷ ಹೊಂದಿದ
व्युत्पत्तिः - > सर्गं सृष्टिमतिक्रान्तः ।

L R Vaidya

English

 atisarga {% m. %} 1. A gift,  a grant,  R.x.42
 2. dismissal,  granting permission.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अतिसर्ग꣡ 3. Abschied. °र्गं दा jmd. (Dat.) Lebewohl sagen,  Maitr. S. 2,  13,  22.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अतिसर्ग पु०
  अति + सृज--घञ् । दाने । “स्रष्टुर्वराति-सर्गात्तु मया तस्य दुरात्मनः” इति रघुः । सर्गं सृष्टिमतिक्रान्तरि,  नित्ये,  मुक्ते च त्रि०
  । अतिसृज्यते यथेष्टं कर्म्मक्रियतेऽनेन । कामचारानुज्ञायाम् यथेच्छं क्रियतामित्या-द्यभिलापरूपायाम् “विधिनिमन्त्रणामन्त्रणाधीष्टप्रैष्याति-सर्गेति” पा० । अतिसर्गः कामचारानुज्ञेति वृत्तिः ।

Capeller

German

 अतिसर्ग m.
  Gewährung,  Abschied.

Stchoupak

French

 अति-सर्ग-
 m.
  octroi,  don,  fait d'assigner qqch. à qq'un 
 °सर्जन-
nt. id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.