| YouTube Channel

अतिवर्तन: (ativartana:)

 
शब्दसागरः
English
अतिवर्त्तन
n.
 (-न) An accident, a circumstance not capable of being
prevented or guarded against.
E.
 अति, and वर्त्तन being.
Capeller Eng
English
अतिवर्तन
n.
 escape.
Yates
English
अति-वर्त्तन (नं) 1.
n.
 An unavoidable
accident or circumstance.
Wilson
English
अतिवर्त्तन
n.
 (-नं) An accident, a circumstance not capable of being
prevented or guarded against.
E.
 अति, and वर्त्तन being.
Apte
English
अतिवर्तनम् [ativartanam],
a.
 Pardonable offence
दशातिवर्तनान्याहुः
Ms.*
 8.29.
अतिवर्तनम् [ativartanam], A pardonable offence or misdemeanour
exemption from punishment
ten cases are mentioned in
Ms.*
 8.29 (यानस्य चैव यातुश्च यानस्वाभिन एव च । दशातिः- वर्तनान्याहुः शेषे दण्डो विधीयते ॥)
Apte 1890
English
अतिवर्तनं A pardonable offence or misdemeanour
exemption from punishment
ten cases are mentioned in Ms. 8. 290 यानस्य चैव यातुश्च यानस्वामिन एव च । दशातिवर्तनान्याहुः शेषे दंडो विधीयते.
Monier Williams Cologne
English
अति-वर्तन
n.
 a pardonable offence or misdemeanour.
Monier Williams 1872
English
अतिवर्तन अति-वर्तन। See under अति-वृत्।
अति-वर्तन, अम्, n. a pardonable offence or mis-
demeanour.
Goldstucker
English
अतिवर्तन n. (-नम्) An accident, a circumstance not capable
of being prevented or guarded against, and which, there-
fore, does not render a person liable to punishment. E.
वृत् with अति, kṛt aff. ल्युट् ‘out of the reach of pu-
nishment’.
Benfey
English
अतिवर्तन अतिवर्तन, i. e. अति-वृत् +
अन,
n.
 Remission (of a fine), Man. 8,
290.
Apte Hindi
Hindi
अतिवर्तनम्
नपुं*
 - अति+वृत्+ल्युट्
"क्षम्य अपराध, सामान्य अपराध, दण्ड से मुक्ति"
अतिवर्तनम्
"नपुं* , अत्या*स*" - -
क्षम्य अपराध
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अतिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಯಮಮೀರಿ ನಡೆಯುವಿಕೆ / ಹದ್ದುಮೀರುವಿಕೆ
अतिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷಮೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧ
निष्पत्तिः - > वृतु (वर्तने) “ल्युः” (३-१-१३४) ।
व्युत्पत्तिः - > अतिक्रम्य दण्डं वर्तते |
प्रयोगाः - > “यानस्य चैव यातुश्च यानस्वामिन एव च । दशातिवर्तनान्याहुः शेषे दण्डो विधीयते” ॥ “छिन्ननस्य भग्नयुगे तिर्यक् प्रतिमुखागते । अक्षभङ्गे च यानस्य चक्रभङ्गे तथैवच् अ ॥ छेदने चैव यन्त्राणां योक्त्ररश्म्योस्तथैव च । आक्रोशे चाप्यपैहीति न दण्डं मनुरब्रवीत्” ||
उल्लेखाः - > मनु० ८-२९०-९२ ।
विस्तारः - > ಎಂದು ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಹತ್ತು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
अतिवर्तन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು
व्युत्पत्तिः - > वर्तनमतिक्रान्तः ।
L R Vaidya
English
ativartana {% n. %} A pardonable offence or misdemeanour (in civil law).
E Bharati Sampat
Sanskrit
(वि) वर्तनम् अतिक्रान्त:। १.अतीतजीवनोपायः, जीवनोपायरहितः। २.नियमोल्लङ्घकः। (न) अतिक्रम्य दण्डं वर्तते । अति+वृतु(वर्तने)+ल्युः। ‘नन्दिग्रहि०’ ३.१.१३४। ३.क्षम्यः अपराध:। यानसारथ्यादेः दण्डाभावप्रयोजकं छिन्ननखादिदशकम् । ‘यानस्य चैव यातुश्च यानस्वामिन एव च । दशातिवर्तनान्याहुः शेषे दण्डो विधीयते ॥’ ते च ‘छिन्ननस्ये भग्नयुगे तिर्यक्प्रतिमुखागते । अक्षभङ्गे च यानस्य चक्रभङ्गे तथैव च । छेदने चैव यन्त्राणां योक्त्ररश्म्योस्तथैव च । आक्रोशे चाप्यपैहीति न दण्डं मनुरब्रवीत् ॥’ मनुः ८.२९०-९२। ४. अति+वृतु(वर्तने)+ल्युट्(भावे)। ‘ल्युट् च’ ३.३.११५। नियमातिक्रमणम् । ५.सीमातिक्रमः, मर्यादातिक्रमः। ६.दण्डम् अतिक्रान्तं वर्तनम् । दण्डात् मुक्तिः।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अतिवर्तन n. °Töten? S II, 143, 4.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अतिवर्त्तन
न०
 अति + वृत--ल्युट् । अतिरेके । अतिक्रम्य दण्डंवर्त्तन्ते कर्त्तरि ल्यु । यानसारथ्यादेः, दण्डाभावप्रयोजकेछिन्ननस्यादिदशके मनुना “यानस्य चैव यातुश्च यान-स्वामिन एव च दशातिवर्त्तनान्याहुरित्युपक्रम्य, छिन्ननस्येभग्नयुगे तिर्य्यक्प्रतिमुखागते अक्षभक्षे च यानस्य चक्रभङ्गेतथैव च । छेदने चैव यन्त्राणां यन्त्ररश्म्योस्तथैव च ।आक्रोशे चाप्यपैहीति न दण्डं मनुरब्रव्रीदिति” दण्डाभाव-कारणानि दश दर्शितानि ज्ञेयानि । अत्या० स० । अतीत-जीवनोपाये
त्रि०
 ।
Stchoupak
French
अति-वर्तन-
nt. libération (de peine).