| YouTube Channel

अतिरिक्त (atirikta)

 
शब्दसागरः
English
अतिरिक्त
mfn.
(-क्तः-क्ता-क्तं) Excessive, exceeding,
E.
अति, and रिव to flow,
with the participial affix क्त.
Capeller Eng
English
अ॑तिरिक्त
a.
excessive, superfluous, too large, too much,
surpassing (acc. ) by (instr. )
having too much or too many (°— or —°)
different from (abl. or —°). Abstr. अतिरिक्त°ता
f.
Yates
English
अति-रिक्त (क्तः-क्ता-क्तं)
a. Excessive.
Spoken Sanskrit
English
अतिरिक्त - atirikta - ppp. - extra
सार - sAra -
m.
- extract
सुनोति { सु } - sunoti{su} - verb 5 - extract
निष्कर्षण - niSkarSaNa -
n.
- extraction [ computer ]
व्ययशील - vyayazIla -
adj.
- extravagant
नितान्त - nitAnta -
adj.
- extraordinary
समायोग - samAyoga -
m.
- extra [ free gift ]
अवलेहिका - avalehikA -
f.
- extract
उद्धृति - uddhRti -
f.
- extract
द्रवरसा - dravarasA -
f.
- extract
सोम - soma -
m.
- extract
निर्यास - niryAsa -
m.
- extract
क्वथ - kvatha -
m.
- extract
निष्कर्ष - niSkarSa -
m.
- extract
अवलेह - avaleha -
m.
- extract
निर्यूह - niryUha -
m.
- extract
निर्यूष - niryUSa -
m.
- extract
उद्धार - uddhAra -
m.
- extract
घनरस - ghanarasa -
m.
n.
- extract
अपनयति { अपनी } - apanayati { apanI } - verb - extract
अतिरिक्त - atirikta -
n.
- overhead [ computer ]
उत्पश्यति { उत्पश् } - utpazyati { utpaz } - verb - see or descry overhead
ऊर्ध्वदिश् - Urdhvadiz -
f.
- point of the sky overhead
दग्धा - dagdhA -
f.
- quarter where the sun remains overhead
अतिरिक्त - atirikta -
n.
- overhead [ computer ]
अतिरिक्त - atirikta - ppp. - extra
अतिरिक्त - atirikta - ppp. - spare
अतिरिक्त - atirikta - ppp. - excelled
अतिरिक्त - atirikta -
adj.
- left apart
अतिरिक्त - atirikta -
adj.
- redundant
अतिरिक्त - atirikta -
adj.
- unequalled
अतिरिक्त - atirikta -
adj.
- different from
अतिरिक्त - atirikta -
adj.
- left with or as a surplus
अतिरिक्त - atirikta - ppp. - surpassed
अतिरिक्त atirikta ppp. spare
कृशाङ्ग kRzAGga
adj.
spare
पात्रट pAtraTa
adj.
spare
na
adj.
spare
परिवृणक्ति { परिवृज् } parivRNakti { parivRj } verb spare
परिहरति { परिहृ } pariharati { parihR } verb spare
परिहरते { परिहृ } pariharate { parihR } verb spare
मृडति { मृड् } mRDati { mRD } verb spare
मृडयते { मृड् } mRDayate { mRD } verb spare
मृडयति { मृड् } mRDayati { mRD } verb spare
मृड्नाति { मृड् } mRDnAti { mRD } verb spare
मृण्डयति { मृड् } mRNDayati { mRD } verb spare
मुञ्चते { मुच् } muJcate { muc } verb spare
मुञ्चति { मुच् } muJcati { muc } verb spare
परित्यजति { परि- त्यज् } parityajati { pari- tyaj } verb 6, 1 spare [ sbd. ]
शेषं करोति { कृ } zeSaM karoti { kR } verb 8 spare
परिशेषयति { परिशिष् } parizeSayati { pariziS } verb caus. spare
विसर्जयति { विसृज् } visarjayati { visRj } verb caus. spare
वर्जयति { वृज् } varjayati { vRj } verb caus. spare
शेषयते { शिष् } zeSayate { ziS } verb caus. spare
शेषयति { शिष् } zeSayati { ziS } verb caus. spare
शेषवत् zeSavat
adj.
spared
समवशेषित samavazeSita
adj.
spared
सहते { सह् } sahate { sah } verb spare anyone
परित्यक्त parityakta
n.
anything to spare
हृतशिष्ट hRtaziSTa
adj.
spared from pillage
प्राणान् ददाति { दा } prANAn dadAti { dA } verb 3 spare any one's life
जीवितम् ददाति { दा } jIvitam dadAti { dA } verb 3 spare any one's life
प्राणान् दत्ते { दा } prANAn datte { dA } verb 3 spare any one's life
जीवितम् दत्ते { दा } jIvitam datte { dA } verb 3 spare any one's life
परिहरति { परिहृ } pariharati { parihR } verb save or spare anything to
परिहरते { परिहृ } pariharate { parihR } verb save or spare anything to
शेष zeSa
m.
n.
that which is saved or spared or allowed to escape
अतिरिक्त atirikta ppp. excelled
अधरीकृत adharIkRta
adj.
excelled
अवधीरित avadhIrita
adj.
excelled
तिरस्कृत tiraskRta
adj.
excelled
प्रत्यूढ pratyUDha
adj.
excelled
मुषित muSita
adj.
excelled
व्यवहित vyavahita
adj.
excelled
हसित hasita
adj.
excelled
तिरस्कृत tiraskRta
adj.
excelled over
अनधिक anadhika
adj.
not to be enlarged or excelled
Wilson
English
अतिरिक्त
mfn.
(-क्तः-क्ता-क्तं) Excessive, exceeding.
E.
अति, and रिच to flow, with the participial affix क्त.
Apte
English
अतिरिक्त [atirikta], p. p.
Surpassed, excelled
सर्वातिरिक्तसारेण
R.*
1.14. strength exceeding that of all creatures
सुत- जन्मातिरिक्तेन महोत्सवेन
K.*
137 surpassing the birth of a son.
Redundant, superfluous, remaining over and above
परिपूरितहृदयातिरिक्तहर्षमिव
K.*
66 not contained in the heart.
Excessive, exuberant.
unequalled, unsurpassed
supreme, elevated समश्नुवानाः सहसा$ तिरिक्तताम्
Ki.*
14.33 being raised up or elevated.
Different (generally व्यतिरिक्त in this sense, q. v. ).
Quite empty.
Comp.
-अङ्ग
a.
having a redundant limb (a finger, toe
&c.
). (-गम्) a redundant limb or member.
Apte 1890
English
अतिरिक्त p. p. 1 Surpassed, excelled
सर्वातिरिक्तसारेण R. 1. 14 strength exceeding that of all creatures
सुतजन्मातिरिक्तेन महोत्सवेन K. 137 surpassing the birth of a son.
2 Redundant, superfluous, remaining over and above
परिपूरितहृदयातिरिक्तहर्षमिव K. 66 not contained in the heart.
3 Excessive, exuberant.
4 Unequalled, unsurpassed
supreme, elevated
समश्नुवानाः सहसाऽतिरिक्ततां Ki. 14. 33 being raised up or elevated.
5 Different (generally व्यतिरिक्त in this sense, q. v.).
6 Quite empty.
Comp.
अंग a. having a redundant limb (a finger, toe &c.). (
गं) a redundant limb or member.
Monier Williams Cologne
English
अ॑ति-रिक्त
mfn.
left with or as a surplus, left apart
redundant, unequalled
different from (with
abl.
)
Monier Williams 1872
English
अति-रिक्त, अस्, आ, अम्, left with or as a surplus, left
apart
redundant, unequalled.
—अतिरिकत-ता, f. re-
dundancy, &c.
—अतिरिक्ताङ्ग (°त-अङ्°), अस्, आ, अम्,
having a redundant limb or finger or toe
(अम्), n. a
redundant limb or finger or toe.
Goldstucker
English
अतिरिक्त m. f. n. (-क्तः-क्ता-क्तम्) Excessive, exceeding. E.
रिच् with अति, kṛt aff. क्त.
Apte Hindi
Hindi
अतिरिक्त
वि* - अति+रिच्+क्त
आगे बढ़ा हुआ
अतिरिक्त
वि* - अति+रिच्+क्त
फालतू
अतिरिक्त
वि* - अति+रिच्+क्त
अत्यधिक
अतिरिक्त
वि* - अति+रिच्+क्त
"अद्वितीय, उत्तुंग"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अतिरिक्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯ / ಆಧಿಕ್ಯ
निष्पत्तिः - > अति+रिचिर् (विरेचने) भावे “क्तः” (३-३-११४)
अतिरिक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ
अतिरिक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಿಕ / ಹೆಚ್ಚಾದ
अतिरिक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೀರಿದ / ಮಿಗಿಲಾದ
निष्पत्तिः - > अति+रिचिर् (विरेचने) “क्तः (३-२-१-२)
व्युत्पत्तिः - > अतिरिच्यते स्म
प्रयोगाः - > “सर्वाटिरिक्तसाएण सर्वतेजोऽभिभाविना” |
उल्लेखाः - > रघु० १-१४
अतिरिक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಿನ್ನವಾದ / ಬೇರೆಯಾದ
प्रयोगाः - > “न वृक्षव्यतिरिक्तसाधनः” |
उल्लेखाः - > कुमा० ५-२२
अतिरिक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶೂನ್ಯವಾದ
L R Vaidya
English
atirikta {% a. (f. क्ता) %} Excessive, superfluous.
Abhyankara Grammar
English
अतिरिक्त surplus, redundant: cf. Nir. IV.20
see Kaiyaṭa on M. Bh. V. 1.131.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अधिक, अतिरिक्त
adjective
वर्तमानायाः मात्रायाः अधिकतरम्।
"अहम् अधिकां रोटिकाम् इच्छामि।"
Synonyms:
अतिरिक्त
adjective
आवश्यकतायां यद् वर्धितम्।
"आगामिमासात् आरभ्य विदेशात् आनीते मद्ये अतिरिक्तं शुल्कं भविष्यति।"
Synonyms:
अतिरिक्त
adjective
यः निर्धारिताद् अधिकः अस्ति।
"अद्यतनीये परिणाहवति महार्हे जगति मासिकवेतनाद् अतिरिक्तेन वित्तस्य स्रोतसा विना कुटुम्बस्य सम्यक् परिपालनं सर्वथैव अशक्यम् अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lhag
१) अग्र २) अतिरिक्त ३) अतिरिक्ततर ४) अधिक ५) आधिक्य ६) बुध ७) बुधवार ८) रौहिणेय
lhag par
१) अतिरिक्त २) अतिरेक ३) अत्यन्त ४) उत्सद ° ५) विशेषत:
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उच्चावचं नैकभेदमतिरिक्ताधिके समे १४४९
-wordlist-
उच्चावच (क्ली), नैकभेद (क्ली), अतिरिक्त (क्ली), अधिक (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अतिरिक्तः, त्रि, (अति रिच् + कर्त्तरि क्तः श्रेष्ठे भिन्नेशून्ये भावे क्तः, अतिरेके आधिक्ये ।)अधिकः अतिशयितः तत्पर्य्यायः समधिकः ।इत्यमरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अतिरिक्त
त्रि०
अति + रिच्--क्त अतिशयिते, श्रेष्ठे, भिन्ने, शून्ये भावे क्त अतिशये, आधिक्ये
न०
तत्रभेदे “अतिरिक्तमथापि यद्भवेदिति” भाषा० “न वृक्षवृत्तिव्यतिरिक्तेति” कुमा० यस्य यावत्प्रमाणं युक्तं ततोऽ-धिकत्वे “हीनाङ्गीमतिरिक्ताङ्गीमिति” स्मृतिः
Burnouf
French
अतिरिक्त अतिरिक्त pp. (रिच्) excessif.