अति (ati)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अति ind. Over,  beyond,  exceeding,  much,  very much,  &c. it implies
generally excess,  or preeminence.
 E.
  अत to go,  and इन् aff.
  

Capeller Eng

English

 अ॑ति adv.
  (mostly °—) across,  beyond,  past,  over, 
excessively,  quite,  most
 as prep.
   beyond,  over (w.  acc.
 ,  r.
  gen.
  ).

Yates

English

 अति
adv. conj. Over,  very much.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अति 	-	 ati 	-	 indecl.
  	-	 very
अतीव 	-	 atIva 	-	 indecl.
  	-	 very
अत्युष्ण 	-	 atyuSNa 	-	 adj.
  	-	 veryhot
अतीव उत्तमः 	-	 atIvauttamaH 	-	 adj.
  	-	 verygood
अतीव साधु 	-	 atIvasAdhu 	-	 adj.
  	-	 verygood
नितान्त 	-	 nitAnta 	-	 adj.
  	-	 verymuch
विशुद्ध 	-	 vizuddha 	-	 adj.
  	-	 verypure
अतिद्रुतम् 	-	 atidrutam 	-	 adverb 	-	 veryfast
प्रकामम् 	-	 prakAmam 	-	 indecl.
  	-	 verymuch
यविष्ठ 	-	 yaviSTha 	-	 adj.
  	-	 veryyoung
स्वच्छ 	-	 svaccha 	-	 adj.
  	-	 veryclear
अतिशीघ्रम् 	-	 atizIghram 	-	 indecl.
  	-	 veryquickly
अहम् अतीव सन्तुष्ट 	-	 ahamatIvasantuSTa 	-	 m.
  	-	 Iamveryglad.
बहुदूरे अस्ति वा? 	-	 bahudUreastivA? 	-	 sent.
  	-	 Isitveryfar?
मम बहु सन्तोषः भवति. 	-	 mamabahusantoSaHbhavati. 	-	 sent.
  	-	 Iamveryglad.
अहम् अतीव श्रान्त 	-	 ahamatIvazrAnta 	-	 m.
  	-	 Iamverytired.
बहु श्रान्तः अस्मि 	-	 bahuzrAntaHasmi 	-	 sent.
  	-	 Iamverytired.
अतीव सुलभा आसीत् 	-	 atIvasulabhAAsIt 	-	 sent.
  	-	 Itwasveryeasy.
मम तु इदानीं अतीव बुभुक्षा 	-	 mamatuidAnIMatIvabubhukSA 	-	 sent.
  	-	 Iamveryhungry.
सः बहु  रूक्शः 	-	 saHbahurUkzaH 	-	 sent.
  	-	 Heisveryrough.

अति 	-	 ati 	-	 indecl.
  	-	 extremely
अतीव 	-	 atIva 	-	 indecl.
  	-	 extremely
नितान्तम् 	-	 nitAntam 	-	 indecl.
  	-	 extremely
अतिरमणीय 	-	 atiramaNIya 	-	 adj.
  	-	 extremelybeautiful
ज्येष्ठम् 	-	  jyeSTham 	-	 ind.
  	-	 extremely
तपिष्ठ 	-	  tapiSTha 	-	 adj.
  	-	 extremely hot
पीविष्ठ 	-	  pIviSTha 	-	 adj.
  	-	 extremely fat
कौष्ठ्य 	-	  kauSThya 	-	 adj.
  	-	 extremely rich
क्रशीयस् 	-	  krazIyas 	-	 adj.
  	-	 extremely lean
परःकृष्ण 	-	  paraHkRSNa 	-	 adj.
  	-	 extremely dark
महादरिद्र 	-	  mahAdaridra 	-	 adj.
  	-	 extremely poor
विनिर्मल 	-	  vinirmala 	-	 adj.
  	-	 extremely pure
अतिमहत् 	-	  atimahat 	-	 adj.
  	-	 extremely great
अतिरंहस् 	-	  atiraMhas 	-	 adj.
  	-	 extremely rapid
गरीयस् 	-	  garIyas 	-	 adj.
  	-	 extremely heavy
गर्विष्ठ 	-	  garviSTha 	-	 adj.
  	-	 extremely proud
जवाधिक 	-	  javAdhika 	-	 adj.
  	-	 extremely swift
परमक्रुद्ध 	-	  paramakruddha 	-	 adj.
  	-	 extremely angry
महामहिमन् 	-	  mahAmahiman 	-	 adj.
  	-	 extremely great
मानमहत् 	-	  mAnamahat 	-	 adj.
  	-	 extremely proud

अति 	-	 ati 	-	 indecl.
  	-	 extremely
अतीव 	-	 atIva 	-	 indecl.
  	-	 extremely
नितान्तम् 	-	 nitAntam 	-	 indecl.
  	-	 extremely
अतिरमणीय 	-	 atiramaNIya 	-	 adj.
  	-	 extremelybeautiful
अत्यन्त 	-	  atyanta 	-	 adj.
  	-	 extreme
पर 	-	  para 	-	 adj.
  	-	 extreme
परम 	-	  parama 	-	 adj.
  	-	 extreme
परमक 	-	  paramaka 	-	 adj.
  	-	 extreme
ज्येष्ठम् 	-	  jyeSTham 	-	 ind.
  	-	 extremely
प्रहर्ष 	-	  praharSa 	-	 m.
  	-	 extreme joy
अभिताप 	-	  abhitApa 	-	 m.
  	-	 extreme heat
तपिष्ठ 	-	  tapiSTha 	-	 adj.
  	-	 extremely hot
पीविष्ठ 	-	  pIviSTha 	-	 adj.
  	-	 extremely fat
मर्यादा 	-	  maryAdA 	-	 f.
  	-	 extreme point
परिनिष्ठा 	-	  pariniSThA 	-	 f.
  	-	 extreme limit
प्राणबाध 	-	  prANabAdha 	-	 m.
  	-	 extreme peril
परम 	-	  parama 	-	 n.
  	-	 extreme limit
बलाग्र 	-	  balAgra 	-	 n.
  	-	 extreme force
कौष्ठ्य 	-	  kauSThya 	-	 adj.
  	-	 extremely rich
क्रशीयस् 	-	  krazIyas 	-	 adj.
  	-	 extremely lean

अति  { अति - इ } 	-	  ati  { ati - i } 	-	 verb 2 Par 	-	  go beyond
एति  { इ } 	-	  eti  { i } 	-	 verb 2 	-	  go
एति  { इ } 	-	  eti  { i } 	-	 verb 2 	-	  go near
एति  { इ } 	-	  eti  { i } 	-	 verb 2 	-	  go towards
प्रैति  { प्र- इ ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i ,  pre } 	-	 verb 2 	-	  go on
प्रैति  { प्र- इ ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i ,  pre } 	-	 verb 2 	-	  proceed
प्रैति  { प्र- इ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i,  pre } 	-	 verb 2 	-	  go away
प्रैति  { प्र- इ ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i ,  pre } 	-	 verb 2 	-	  advance
प्रैति  { प्र- इ ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i ,  pre } 	-	 verb 2 	-	  go out
प्रैति  { प्र- इ ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i ,  pre } 	-	 verb 2 	-	  set off  [ depart ]
प्रैति  { प्र- इ ,  प्रे } 	-	  praiti  { pra- i ,  pre } 	-	 verb 2 	-	  depart
अन्वयुः  { अनु- इ } 	-	  anvayuH  { anu- i } 	-	 Perfect 	-	  followed  [ act. pl. ]
प्रत्येति  { प्रति- इ ,  प्रती } 	-	  pratyeti  { prati- i ,  pratI } 	-	 verb 2, 1, 4 	-	  accept
प्रत्येति  { प्रति- इ ,  प्रती } 	-	  pratyeti  { prati- i ,  pratI } 	-	 verb 2, 1, 4 	-	  admit
कथमपि  { इ } 	-	  kathamapi  { i } 	-	 adverb 	-	  with great difficulty
प्रत्याययति  { प्रति- इ } 	-	  pratyAyayati  { prati- i } 	-	 verb caus. 	-	  assure
अभ्यस्तम् एति  { इ } 	-	  abhyastam eti  { i } 	-	 phrase 	-	  (the sun) sets  [ upon anybody who is not working ]

 
   अति   ati   indecl.
   extremely   
   अति   ati   indecl.
   very    
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }   atikrAmati    {  ati- kram }  verb 1  excel   
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }   atikrAmati    {  ati- kram }  verb 1  pass beyond    
   अति  ati  adverb  far too  
   अति  ati  indecl.
   too   
   अति  ati  indecl.
   exceedingly  
   अति  { अति - इ }  ati  { ati - i } verb 2 Par  go beyond   
   अति -  ati - prefix  beyond  
   अतिशेते  { अति- शी }  atizete  { ati- zI } verb 2  surpass   
   अतिदहति  { अति- दह् }  atidahati  { ati- dah } verb 1 tr.  desiccate  
   अतिजीवति  { अति- जीव् }  atijIvati  { ati- jIv } verb 1 Par  survive   
   अतिपतति  { अति + पत् }  atipatati  { ati + pat } verb 1  skip over  
   अतिसृजति  { अति- सृज् }  atisRjati  { ati- sRj } verb 6  give   
   अतितरति  { अति- तॄ }  atitarati  { ati- tRR } verb 1  go across  
   अतितरति  { अति- तॄ }  atitarati  { ati- tRR } verb 1  traverse   
   अतिदधाति  { अति- धा }  atidadhAti  { ati- dhA } verb  deceive  
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }  atikrAmati  { ati- kram } verb 1  elapse   
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }  atikrAmati  { ati- kram } verb 1  violate  
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }  atikrAmati  { ati- kram } verb 1  exceed   
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }  atikrAmati  { ati- kram } verb 1  transgress  
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }  atikrAmati  { ati- kram } verb1  part from   
   अतिक्रामति  { अति- क्रम् }  atikrAmati  { ati- kram } verb1 Par.  go beyond  
   अतिक्षरति  { अति-क्षर् }  atikSarati  { ati-kSar } verb  overflow or flow through   
   अतिकुप्यति  { अति-कुप् }  atikupyati  { ati-kup } verb  become exceedingly angry  
   अतिरेच्यते  { अति- रिच् }  atirecyate  { ati- ric } verb  surpass   
   अतिरिच्यते  { अति- रिच् }  atiricyate  { ati- ric } verb  become more  
   अतिरिच्यते  { अति- रिच् }  atiricyate  { ati- ric } verb  be triumphant   
   अतिरिच्यते  { अति- रिच् }  atiricyate  { ati- ric } verb  prevail  
   अतिरिच्यते  { अति- रिच् }  atiricyate  { ati- ric } verb  predominate   
   अतिरिच्यते  { अति- रिच् }  atiricyate  { ati- ric } verb  excel  
   अतिरिच्यते  { अति- रिच् }  atiricyate  { ati- ric } verb pass.  surpass   
   अतिश्रम्यति  { अति- श्रम् }  atizramyati  { ati- zram } verb 4,  1  hurry  
   अतिश्रम्यति  { अति- श्रम् }  atizramyati  { ati- zram } verb 4,  1  tire out   
   अतिश्रम्यति  { अति- श्रम् }  atizramyati  { ati- zram } verb 4,  1  rush     
            

 
   अति  ati  indecl.
    very    
   अतीव  atIva  indecl.
    very     
   अत्युष्ण  atyuSNa  adj.
    very  hot   
   अतीव उत्तमः  atIva uttamaH  adj.
    very  good    
   अतीव साधु  atIva sAdhu  adj.
    very  good   
   नितान्त  nitAnta  adj.
    very  much    
   विशुद्ध  vizuddha  adj.
    very  pure   
   अतिद्रुतम्  atidrutam  adverb   very  fast    
   प्रकामम्  prakAmam  indecl.
    very  much   
   यविष्ठ  yaviSTha  adj.
    very  young    
   स्वच्छ  svaccha  adj.
    very  clear   
   अतिशीघ्रम्  atizIghram  indecl.
    very  quickly    
   अहम् अतीव सन्तुष्ट  aham atIva santuSTa  m.
   I am  very  glad.   
   बहुदूरे अस्ति वा?  bahudUre asti vA?  sent.
   Is it  very  far?    
   मम बहु सन्तोषः भवति.  mama bahu santoSaH bhavati.  sent.
   I am  very  glad.   
   अहम् अतीव श्रान्त  aham atIva zrAnta  m.
   I am  very  tired.    
   बहु श्रान्तः अस्मि  bahu zrAntaH asmi  sent.
   I am  very  tired.   
   अतीव सुलभा आसीत्  atIva sulabhA AsIt  sent.
   It was  very  easy.    
   मम तु इदानीं अतीव बुभुक्षा  mama tu idAnIM atIva bubhukSA  sent.
   I am  very  hungry.   
   सः बहु  रूक्शः  saH bahu   rUkzaH  sent.
   He   is  very  rough.        

Wilson

English

 अति ind. Over,  beyond,  exceeding,  much,  very much,  &c. it implies
general excess,  or preeminence.
E.
  अप्त to go,  and इन् aff.
  

Apte

English

अति [ati],  ind.
  [अत्-इ]

A prefix used with adjectives and adverbs,  meaning 'very',  'too',  'exceedingly',  'excessively',  'very much',  and showing उत्कर्ष
 Surpassing,  superior अत्याश्रमानयं सर्वानू Mb.
 *  12.12.6. नातिदूरे not very far from
 ˚कृश very lean
 ˚भृशम् + very much
 also with verbs or verbal forms
 ˚सिक्तमेव भवता Sk.
 स्वभावो ह्यतिरिच्यते &c.
 

(With verbs) Over,  beyond
 अति-इ go beyond,  overstep
 so ˚क्रम् ˚चर् ˚वह् &c.
  In this case अति is regarded as a preposition उपसर्ग.

(a) (With nouns or pronouns) Beyond,  past,  surpassing,  superior to,  eminent,  respectable,  distinguished,  higher,  above,  (used with acc.
  as a कर्मप्रवचनीय,  or as first member of Bah.
  or Tat.
  Comp.
  ज्याशब्दस्तावुभौ शब्दावति रामस्य शुश्रुवे Rām.*
  6.75.37. in which last case it has usually the sense of eminence or higher degree: अतिगो,  ˚गार्ग्यः,  =
  प्रशस्ता गौः,  शोभनो गार्ग्यः
 ˚राजन् an excellent king
 or the sense of अतिक्रान्त must be understood with the latter member which will then stand in the accusative case
 अतिमर्त्यः =
  मर्त्यमतिक्रान्तः
 ˚मालः,  अतिक्रान्तो मालाम्
 so अतिकाय,  ˚केशर,  q. v. ):,  अत्यादित्यं +  हुतवहमुखे संभृतं तद्धि तेजः M.*
  1.45. Surpassing the sun.  अति देवानू कृष्णः Sk.
 मानुषानतिगन्धर्वान् सर्वान्गन्धर्व लक्षये /Mb
 ˚मानुषं कर्म a deed which is beyond human power,  i. e.  a superhuman action
 ˚कशः past the whip (as a horse),  unmanageable
 ˚त्यद् surpassing that
 ˚त्वाम्,  ˚त्वान् him or them that surpasses or surpass thee,  so ˚मां,  ˚यूयं + &c.
  + (b) (With nouns derived from roots) Extravagant,  exaggerated,  inordinate,  excessive,  extraordinary
 e. g.  ˚आदरः excessive regard
 ˚आशा extravagant hope
 so +  ˚भयं,  ˚तृष्णा,  ˚आनन्दः &c.
  &c.
 
 अतिदानाद् बलिर्बद्धो नष्टो मानात्सुयोधनः । विनष्टो रावणो लौल्यादति सर्वत्र वर्जयेत् ॥ cf.
   'extremes are ever bad.' (c) Unfit,  idle,  improper,  in the sense of असंप्रति or क्षेप 'censure'
 अतिनिद्रम् =
  निद्रा सम्प्रति न युज्यते Sk. The गणरत्नमहोदधि gives the following senses of अतिःविक्रमातिक्रमाबुद्धिभृशार्थातिशयेष्वति । e. g.  अतिरथः रथाधिकं विक्रमवान्
 ˚मतिः बुद्ध्यतिक्रमः
 ˚गहनं वुद्धेरविषयः
 ˚तप्तं भृशतप्तं
 ˚वेगः अतिशयितो वेगः. Cf.  also प्रकर्षे लङ्घने$प्यति Nm. 

अति [ati]  ती [tī]  रेक [rēka],  (ती) रेक [रिच्-घञ्]

Excess,  exuberance,  excellence,  eminence
 पौरुषातिरेकः U.*
  6
 so मद˚,  वीर्य˚,  गुण˚ &c.
 

Redundancy,  surplus,  superfluity.

Difference.

अति [ati] रो [rō] लोमश [lōmaśa],  रो लोमश a.
  Very hairy,  shaggy.

शः A wild goat.

A large monkey. -शा A pot-herb (नीलबुह्ना) Convolvulus Argenteus. (Mar.  शंखवेल)

अति [ati]  ती [tī]  सारः [sārḥ],  (ती) सारः [अतिसारयति मलं द्रवीकृत्य,  वा अतेर्दीर्घः] Dysentery,  violent straining at stool.

अति [ati]  ती [tī]  सारिन् [sārin],  (ती) सारिन् m.
  [अत्यन्तं सारयति मलम्] The disease called अतिसार. a.
  -अतिसारकिन् [अतिसारो यस्यास्ति,  इनि कुक् च P.
  V.*
  2.129.] Affected by,  afflicted with,  dysentery
 सातिसारो$तिसारकी Ak.

Apte 1890

English

 अति ind. [अत्-इ] 1 A prefix used with adjectives and adverbs,  meaning ‘very’,  ‘too’,  ‘exceedingly’,  ‘excessively’,  ‘very much, ’ and showing उत्कर्ष
 नातिदूरे not very far from
 °कृश very lean
 °भृशं very much
 also with verbs or verbal forms
 °सिक्तमेव भवता Sk.
 स्वभावो ह्यतिरिच्यते &c. 
2 (With verbs) Over,  beyond
 अति-इ go beyond,  overstep
 so °क्रम्,  °चर्,  °वह् &c. In this case अति is regarded as a preposition उपसर्ग. 
3 (a) (With nouns or pronouns) Beyond,  past,  surpassing,  superior to,  eminent,  respectable,  distinguished,  higher,  above,  (used with acc. as a कर्मप्रवचनीय,  or as first member of Bah. or Tat. Comp.
 in which last case it has usually the sense of eminence or higher degree: अतिगो,  °गार्ग्यः,  = प्रशस्ता गौः,  शोभनो,  गार्ग्यः
 °राजन् an excellent king
 or the sense of अतिक्रांत must be understood with the latter member which will then stand in the accusative case
 अतिमर्त्यः = मर्त्यमतिक्रांतः
 °मालः,  अतिक्रांतो मालां
 so अतिकाय,  °केशर,  q. v.)
 अति देवान् कृष्णः Sk.
 मानुषानतिगंधर्वान् सर्वान्गंधर्व लक्षये Mb
 °मानुषं कर्म a deed which is beyond human power,  i. e. a superhuman action
 °कशः past the whip (as a horse),  unmanageable
 °त्यद् surpassing that
 °त्वां,  °त्वान् him or them that surpasses or surpass thee,  so °मां,  °यूयं &c. (b) (With nouns derived from roots) Extravagant,  exaggerated,  inordinate,  excessive,  extraordinary
 e. g. °आदरः excessive regard
 °आशा extravagant hope
 so °भयं,  °तृष्णा,  °आनंदः &c. &c.
 अतिदानात् बलिर्बद्धो नष्टो मानात्सुयोधनः । विनष्टो रावणो लौल्यादति सर्वत्र वर्जयेत्
 cf. ‘extremes are ever bad.’ (c) Unfit,  idle,  improper,  in the sense of असंप्रति or क्षेप ‘censure’
 अतिनिद्रं = निद्रा संप्रति न युज्यते Sk. The गणरत्नमहोदधि gives the following senses of अतिः - विक्रमातिक्रमाबुद्धिभृशार्थातिशयेष्वति । e. g. अतिरथः रथाधिकं विक्रमवान्
 °मतिः बुद्ध्यतिक्रमः
 °गहनं बुद्धेरविषयः
 °तप्तं भृशतप्तं
 °वेगः अतिशयितो वेगः. 

Monier Williams Cologne

English

 अ॑ति ind.
  [probably neut.
  of an obsolete adj.
  अतिन्,  passing,  going,  beyond
 See √ अत्,  and cf.
   Old Germ.
   anti,  unti,  inti,  unde,  indi,  &c.
  
 Eng.
  and
 Germ.
   und
 Gk. ἔτι,  ἀντί,  Lat.
  ante
 Lith.
  ant
 Arm.
   ti
 Zd. aitì].

 As a prefix to verbs and their derivatives,  expresses beyond,  over,  and,  if not standing by itself,  leaves the accent on the verb or its derivative
 as,  अति-क्रम् (√ क्रम्),  to overstep,  Ved.
   Inf.
   अति-क्र॑मे,  (fit) to be walked on,  to be passed,  RV.
   i,  105,  16,  अति-क्र॑मण n.
  See s.v.
  When prefixed to nouns,  not derived from verbs,  it expresses beyond,  surpassing,  as,  अति-कश,  past the whip,  अति-मानुष,  superhuman,  &c.
   See s.v.
 

 As a separable adverb or preposition (with acc.
  ),  Ved.
   beyond (with gen.
  ) over,  at the top of RV.
  
 AV.
  

 is often prefixed to nouns and adjectives,  and rarely to verbs,  in the sense excessive,  extraordinary,  intense

 excessively,  too

 exceedingly,  very

 in such compounds the accent is generally on अ॑ति.

Monier Williams 1872

English

 अति अति,  ind. [probably neut. of an obsolete
adj. अतिन्,  passing,  going,  beyond
 see rt. अत् and cf.
Old Germ. anti,  unti,  inti,  unde,  indi,  &c.
 Eng.
and
 Germ. und
 Gr. ἔτι,  ἀντί Lat. ante
 Lith.
ant
 Arm. ti
 Zend aiti]. As a prefix to verbs and
nouns,  expresses beyond,  over
 too far past
 as अति-
क्रमितुम्,  to overstep.
—अति-क्रम,  transgression.
When prefixed to nouns,  not derived from verbs, 
it expresses beyond,  surpassing
 as अति-कश,  past the
whip
 अति-मानुष,  superhuman,  &c.
 see s. v.
As a separable adverb or preposition (with acc.), 
Ved. beyond.

 अति is often prefixed to nouns and adjectives,  and
rarely to verbs,  in the sense excessive,  extraordinary, 
intense
 excessively,  too
 exceedingly,  very.
—अति-
कठोर,  अस्,  आ,  अम्,  very hard,  too hard.
—अति-कथा, 
f. an exaggerated tale
 (अस्,  आ,  अम्, ),  exaggerated
see also s. v.
—अति-कर्षण,  अम्,  n. excessive
exertion.
—अति-कल्यम्,  ind. very early,  too early.
—अति-कान्त,  अस्,  आ,  अम्,  excessively beloved.
—अति-काय,  अस्,  आ,  अम्,  of extraordinary body
or size,  gigantic
 (अस्),  m.,  N. of a Rākṣasa.
—अति-कुत्सित,  अस्,  आ,  अम्,  greatly despised.
—अति-
कुल्व,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. too bald.
—अति-कृच्छ्र,  अस्, 
m. extraordinary pain or hardship
 extraordinary
penance.
—अति-कृत,  अस्,  आ,  अम्,  overdone,  exagge-
rated.
—अति-कृश,  अस्,  आ,  अम्,  very thin,  emaciated.
—अति-कृष्ण,  अस्,  आ,  अम्,  very or too dark,  very or
too deep blue.
—अति-क्रुद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  excessively
angry.
—अति-क्रुष्ट,  अम्,  n. extraordinary cry or
wailing.
—अति-खर,  अस्,  आ,  अम्,  very pungent or
piercing.
—अति-गण्ड,  अस्,  आ,  अम्,  having large
cheeks or temples
 (अस्),  m.,  N. of the योग (or
index),  star of the 6th lunar mansion.
—अति-गन्ध, 
अस्,  आ,  अम्,  having an overpowering smell
 (अस्),  m.
sulphur
 lemon-grass (Andropogon Schænunthes)
the Champac flower (Michelia Champaca)
 a kind of
jasmin.
—अति-गन्धालु,  उस्,  m.,  N. of a creeper,  Pu-
tradātrī.
—अति-गरीयस्,  अस्,  n. (compar. of अति-गुरु), 
a higher price.
—अति-गर्वित,  अस्,  आ,  अम्,  very con-
ceited.
—अति-गहन,  अस्,  आ,  अम्,  very impenetrable.
—अति-गुण,  अस्,  आ,  अम्,  having extraordinary
qualities.
—अति-गुप्त,  अस्,  आ,  अम्,  closely concealed, 
very mysterious.
—अति-गुरु,  उस्,  उस् or वी,  उ,  very
heavy
—अति-गो,  औस्,  f. an excellent cow.
—अति-
ग्राह्य,  अस्,  आ,  अम्,  very acceptable
 (अस्),  N. of
three successive libations made (or cups filled) at the
Jyotiṣṭoma sacrifice.
—अति-चण्ड,  अस्,  आ,  अम्,  very
violent.
—अति-चरण,  अम्,  n. excessive practice.
—अति-चापल्य,  अम्,  n. extraordinary mobility or
unsteadiness.
—अति-छत्त्र or अति-छत्त्रक,  अस्,  m.
(extraordinary parasol),  a mushroom
 (आ),  f. Anise, 
principally Anisum or Anethum Sowa
 another
plant,  Barleria Longifolia.
—अति-जर,  अस्,  आ,  अम्,  or
(as a supplementary form) अति-जरस्,  आस्,  आस्,  अस्,  very
aged.
—अति-जल,  अस्,  आ,  अम्,  well watered.
—अति-
जव,  अस्,  m. extraordinary speed
 (अस्,  आ,  अम्),  very
fleet.
—अति-जागर,  अस्,  आ,  अम्,  very wakeful
 (अस्), 
m. the black curlew.
—अति-जीर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  very
aged.
—अतिजीर्ण-ता,  f. extreme old age
—अति-जीव, 
अस्,  आ,  अम्,  quite alive,  very lively.
—अति-डीन,  अम्, 
n. extraordinary flight (of birds).
—अति-तपस्विन्,  ई, 
इनी,  इ,  very ascetic
—अति-तीक्ष्ण,  अस्,  आ,  अम्,  very
sharp.
—अति-तीव्र,  अस्,  आ,  अम्,  very sharp,  pungent
or acid
 (आ),  f. dūb grass.
—अति-तृण्णस्,  अस्,  आ,  अम्, 
seriously hurt.
—अति-तृप्ति,  इस्,  f. too great satiety.
—अति-तृष्णा,  f. excessive thirst,  rapacity
 (अस्,  आ, 
अम्),  excessively thirsty,  rapacious.
—अति-त्रस्नु, 
उस्,  उस्,  उ,  very timid,  over timid.
—अति-दग्ध, 
अस्,  आ,  अम्,  badly burnt
 (अम्),  n. (in medicine) N.
of a bad kind of burn.
—अति-दर्प,  अस्,  m. excessive
conceit
 N. of a snake
 (अस्,  आ,  अम्),  excessively con-
ceited.
—अति-दर्शिन्,  ई,  इनी,  इ,  very far-sighted.
—अति-
दातृ,  ता,  m. a very liberal man.
—अति-दान,  अम्,  n.
munificence.
—अति-दारुण,  अस्,  आ,  अम्,  very terrible.
—अति-दाह,  अस्,  m. great heat
 violent inflamma-
tion.
—अति-दीर्घ,  अस्,  आ,  अम्,  very long,  too long.
—अति-दुःखित or अति-दुष्खित,  अस्,  आ,  अम्, 
greatly afflicted,  very sad.
—अति-दुःसह,  अस्,  आ,  अम्, 
very hard to bear,  quite unbearable.
—अति-दुर्गत, 
अस्,  आ,  अम्,  very badly off.
—अति-दुर्धर्ष,  अस्,  आ, 
अम्,  very hard to approach,  very haughty.
—अति-
दुर्लम्भ,  अस्,  आ,  अम्,  very hard to attain or obtain.
—अति-दुष्कर,  अस्,  आ,  अम्,  very difficult.
—अति-
दूर,  अस्,  आ,  अम्,  very distant
 (अम्),  n. a great
distance.
—अति-दोष,  अस्,  m. a great fault.
—अति-
धवल,  अस्,  आ,  अम्,  very white.
—अति-धेनु,  उस्, 
उस्,  उ,  distinguished for his cows.
—अति-निद्रा,  f.
excessive sleep
 (अस्,  आ,  अम्),  given to (or over-
powered by) excessive sleep
 (अम्),  ind. past (or
after) sleeping time.
—अति-निपुण,  अस्,  आ,  अम्, 
very able or skilful.
—अति-नीच,  अस्,  आ,  अम्,  exces-
sively low.
—अति-पथिन्,  अन्थास्,  m. a better road
than common.
—अति-पद,  अस्,  आ,  अम्,  (in prosody)
too long by one पद or foot.
—अति-परोक्ष,  अस्,  आ, 
अम्,  far out of sight,  i. e. no longer discernible.
—अतिपरोक्ष-वृत्ति,  इस्,  इस्,  इ,  (in grammar)
having a nature that is no longer discernible,  i. e.
obsolete.
—अति-पातक,  अम्,  n. a very heinous sin, 
incest.
—अति-पुरुष or अति-पूरुष,  अस्,  m. a first-
rate man or hero.
—अति-पूत,  अस्,  आ,  अम्,  quite
purified
 refined to excess.
—अति-पेशल,  अस्,  आ,  अम्, 
very dexterous or clever.
—अति-प्रकाश,  अस्,  आ,  अम्, 
Ved. very manifest,  notorious.
—अति-प्रगे,  ind. very
early.
—अति-प्रणय,  अस्,  m. excessive kindness, 
partiality.
—अति-प्रणुद्य,  ind. having pushed far
forward.
—अति-प्रबन्ध,  अस्,  m. complete con-
tinuity.
—अति-प्रवरण,  अम्,  n. excess in choosing.
—अति-प्रवृत्ति,  इस्,  f. issuing abundantly or too
freely.
—अति-प्रवृद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  enlarged to
excess,  overbearing.
—अति-प्रश्न,  अस्,  m. an ex-
travagant question,  a question regarding transcendental
objects.
—अति-प्रश्न्य,  अस्,  आ,  अम्,  fit to be asked
such an extravagant question.
—अति-प्रसक्ति,  इस्,  f.
or अति-प्रसङ्ग,  अस्,  m. excessive attachment
 un-
warrantable stretch of a rule or principle.
—अति-
प्रसिद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  very famous,  notorious.
—अति-प्रौढ,  अस्,  आ,  अम्,  full-grown.
—अति-
प्रौढ-यौवन,  अस्,  आ,  अम्,  being in the
full enjoyment of youth.
—अति-बल,  अस्,  आ,  अम्,  very
strong or powerful
 (अस्),  m. an active soldier
 N. of
a king
 (आ),  f.,  N. of a medicinal plant (Sidonia
Cordifolia and Rhombifolia,  or Annona Squamosa)
N. of a powerful charm
 N. of one of Dakṣa's
daughters.
—अति-बालक,  अस्,  m. an infant
 (अस्,  आ, 
अम्),  childish.
—अति-बाहु,  उस्,  m. ‘having extraordi-
nary arms
’ N. of a Ṛṣi of the fourteenth Manvantara.
—अति-बीभत्स,  अस्,  m. excessive aversion.
—अति-
ब्रह्मचर्य,  अम्,  n. excessive abstinence or con-
tinence.
—अति-भर,  usually अति-भार,  अस्,  m. an
excessive burden
 excessive obscurity (of a sentence)
N. of a king.
—अतिभार-ग,  अस्,  m. a mule.
—अति-
भी,  ईस्,  m. (very terrific),  lightning.
—अति-भीषण, 
अस्,  आ,  अम्,  very terrific or formidable.
—अति-भृत, 
अस्,  आ,  अम्,  well filled.
—अति-भोजन,  अम्,  n. eating
too much
 morbid voracity.
—अति-भ्रू,  ऊस्,  ऊस्,  उ, 
having extraordinary eyebrows.
—अति-मङ्गल्य,  अस्, 
आ,  अम्,  very auspicious
 (अस्),  m. a fruit,  Ægle or
Cratæva Marmelos.
—अति-मति,  इस्,  f. haughtiness.
—अति-मध्यन्दिन,  अम्,  n. the height of noon.
—अति-मर्श,  अस्,  m. close contact.
—अति-मान,  अस्, 
m. great haughtiness.
—अति-मानिन्,  ई,  इनी,  इ,  very
haughty.
—अतिमानि-ता,  f. great haughtiness.
—अति-
मारुत,  अस्,  आ,  अम्,  very windy
 (अस्),  m. a hurricane.
—अति-मुक्त,  अस्,  आ,  अम्,  entirely liberated
 quite
free from sensual or worldly desire
 seedless,  barren
(अस्),  m.,  N. of a tree,  Dalbergia Oujeinensis
 of a
creeper,  Gærtnera Racemosa.
—अति-मुक्तक,  अस्,  m.
= the preceding
 mountain ebony
 a tree called
Harimantha.
—अति-मुक्ति,  इस्,  f. final liberation (from
death).
—अति-मूर्ति,  इस्,  f. ‘highest shape, ’ N. of a
ceremony.
—अति-मैथुन,  अम्,  n. excess of sexual
intercourse.
—अति-मोक्ष,  अस्,  m. final liberation
(from death).
—अति-मोदा,  f. extraordinary fragrance
N. of a tree,  Jasminum Arboreum.
—अति-यव,  अस्,  m.
a sort of barley.
—अति-यश,  अस्,  आ,  अम्,  or अति-यशस्, 
आस्,  आस्,  अस्,  very celebrated or illustrious.
—अति-याज, 
अस्,  m. ‘great sacrificer, ’ N. of a Ṛṣi.
—अति-युवन्, 
वा,  वती,  or ऊनी,  व,  very youthful.
—अति-योग, 
अस्,  m. (in medicine) excessive union,  excess.
—अति-रंहस्,  आस्,  आस्,  अस्,  extremely rapid.
—अति-
रक्त,  अस्,  आ,  अम्,  very red
 (आ),  f. one of Agni's
seven tongues.
—अति-रथ,  अस्,  m. a very great
warrior fighting from a car.
—अति-रभस,  अस्,  m.
excessive or extraordinary speed.
—अति-रसा,  f. (very
succulent)
 N. of various plants,  as Mūrvā,  Rāsnā, 
Klītanaka.
—अति-राजन्,  आ,  m. an extraordinary or
excellent king
 one who surpasses a king [cf. also
s. v.].
—अति-रुचिर,  अस्,  आ,  अम्,  very lovely
 (आ), 
f.,  N. of two metres,  one a variety of the अति-
जगती,  the other also called चुडिका or चुलिका।
—अति-रुष्,  ट्,  ट्,  ट्,  very angry.
—अति-रूप,  अस्,  आ, 
or ई,  अम्,  very beautiful
 (अम्),  n. extraordinary
beauty.
—अति-रोग,  अस्,  m. consumption.
—अति-
रोमश,  अस्,  आ,  अम्,  very hairy,  too hairy
 (अस्),  m.
a wild goat,  or a kind of monkey.
—अति-लक्ष्मी, 
ईस्,  ईस्,  इ,  very prosperous
 (ईस्),  f. extraordinary
prosperity.
—अति-लङ्घन,  अम्,  n. excessive fasting.
—अति-लम्ब,  अस्,  आ,  अम्,  very extensive.
—अति-
लुब्ध or अति-लोभ,  अस्,  आ,  अम्,  very greedy or
covetous.
—अति-लुलित,  अस्,  आ,  अम्,  closely attached
or adhering.
—अति-लोभ,  अस्,  m. or अतिलोभ-ता, 
f. excessive greediness or covetousness.
—अति-लोम
or अति-लोमश,  अस्,  आ,  अम्,  very hairy,  too hairy.
—अति-लोमशा,  f. a pot-herb,  Convolvulus Argenteus.
—अति-लोहित,  अस्,  आ,  अम्,  very red.
—अति-लौल्य,  अम्, 
n. excessive eagerness or desire.
—अति-वक्तृ,  आ,  री, 
ऋ,  very loquacious.
—अति-वक्र,  अस्,  आ,  अम्,  very
crooked or curved
 (आ),  f. one of the eight descrip-
tions of planetary motion.
—अति-वर्तुल,  अस्,  आ,  अम्, 
very or quite round
 (अस्),  m.,  N. of a grain or
pot-herb.
—अति-वात,  अस्,  m. high wind,  a storm.
—अति-वाद,  अस्,  m. extraordinary,  i. e. abusive lan-
guage
 (reproof)
 N. of a Vedic verse recited on certain
occasions.
—अति-वादिन्,  ई,  इनी,  इ,  talkative.
—अति-
वालक,  अस्,  आ,  अम्,  childish
 (अस्),  m. an infant.
—अति-वाहन,  अम्,  n. excessive toiling.
—अति-
विकट,  अस्,  आ,  अम्,  very fierce
 (अस्),  m. a vicious ele-
phant.
—अति-विपिन,  अस्,  आ,  अम्,  having many forests.
—अति-विलम्बिन्,  ई,  इनी,  इ,  very dilatory.
—अति-
विश्रब्ध-नवोढा (°व-ऊढा°),  f. a fond but pert
young wife.
—अति-विष,  अस्,  आ,  अम्,  exceedingly poi-
sonous
 counteracting poison
 (आ),  f. a very poisonous
yet medicinal plant,  Aconitum Ferox.
—अति-वृद्धि, 
इस्,  f. extraordinary growth or increase.
—अति-वृष्टि, 
इस्,  f. excessive rain.
—अतिवृष्टि-हत,  अस्,  आ,  अम्, 
injured by heavy rain.
—अति-वेपथु,  उस्,  m. exces-
sive tremor
 (उस्,  उस्,  उ),  or अतिवेपथु-मत्,  आन्,  अती, 
अत्,  trembling excessively.
—अति-वैचक्षण्य,  अम्, 
n. great proficiency.
—अति-वैशस,  अस्,  आ,  अम्,  very
adverse or destructive.
—अति-व्यथन,  अम्,  n. in-
fliction of (or giving) excessive pain.
—अति-व्यथा, 
f. excessive pain.
—अति-व्यय,  अस्,  m. lavish expen-
diture.
—अति-व्याप्त,  अस्,  आ,  अम्,  stretched too far
(as a rule or principle).
—अति-व्याप्ति,  इस्,  f. unwarrant-
able stretch (of a rule or principle).
—अति-शक्त,  अस्, 
आ,  अम्,  or अति-शक्ति,  इस्,  इस्,  इ,  very powerful
 (इस्),  f.
or अतिशक्ति-ता,  f. great power or valour.
—अतिशक्ति-
भाज्,  क्,  क्,  क्,  possessing great power.
—अति-शङ्का,  f.
excessive timidity.
—अति-शर्वर,  अम्,  n.,  Ved. the
dead of night.
—अति-शस्त,  अस्,  आ,  अम्,  very excellent.
—अति-शुक्र,  अस्,  आ,  अम्,  too bright.
—अति-शुक्ल, 
अस्,  आ,  अम्,  very white,  too white.
—अति-शोभन, 
अस्,  आ,  अम्,  very handsome,  distinguished.
—अति-श्री, 
ईस्,  ईस्,  इ,  very prosperous.
—अति-संस्कृत,  अस्,  आ, 
अम्,  highly finished or adorned or educated.
—अति-
सक्ति,  इस्,  f. excessive attachment.
—अतिसक्ति-मत्, 
आन्,  अती,  अत्,  excessively attached.
—अति-सञ्चय,  अस्, 
m. excessive accumulation,  a hoard.
—अति-सन्तप्त, 
अस्,  आ,  अम्,  greatly afflicted.
—अति-सन्धेय,  अस्,  आ, 
अम्,  easy to be settled or conciliated.
—अति-समर्थ, 
अस्,  आ,  अम्,  very competent.
—अति-समीप,  अस्,  आ,  अम्, 
very near.
—अति-सम्पर्क,  अस्,  m. excessive sexual
intercourse.
—अति-साध्वस,  अम्,  n. excessive fear
or alarm.
—अति-सान्तपन,  अम्,  n. a species of severe
penance,  inflicted especially for eating unclean animal
food.
—अति-सायम्,  ind. very late or in the dusk.
—अति-
सिद्धि,  इस्,  f. great perfection or proficiency.
—अति-
सुजन,  अस्,  आ,  अम्,  very moral,  very friendly,  very
respectable.
—अति-सुन्दर,  अस्,  आ or ई,  अम्,  very hand-
some,  very beautiful
 (अस्,  आ),  m. f. a metre belonging
to the class अष्टि,  also called चित्र or चञ्चला।
—अति-सुलभ,  अस्,  आ,  अम्,  very easily obtainable.
—अति-सुहित,  अस्,  आ,  अम्,  excessively kind,  over-
kind.
—अति-सृष्टि,  इस्,  f. an extraordinary or excel-
lent creation.
—अति-सेवा,  f. excessive indulgence (of a
habit).
—अति-सौरभ,  अस्,  आ,  अम्,  very fragrant
(अम्),  n. extraordinary fragrance.
—अति-सौहित्य,  अम्, 
n. excessive fondness,  or the effect of it,  e. g. being
spoiled,  stuffed with food,  &c.
—अति-स्तुति,  इस्,  f. extra-
ordinary praise.
—अति-स्थिर,  अस्,  आ,  अम्,  very stable
or durable.
—अति-स्थूल,  अस्,  आ,  अम्,  excessively thick, 
or stout,  or big,  or clumsy
 excessively stupid.
—अति-
स्निग्ध,  अस्,  आ,  अम्,  very smooth,  very nice,  very
affectionate.
—अति-स्पर्श,  अस्,  m. too marked contact
(of the tongue and palate) in pronunciation.
—अति-
स्फिर,  अस्,  आ,  अम्,  very tremulous.
—अति-स्वप्न, 
अस्,  m. excessive sleep
 (अम्),  n. excessive tendency
to dreaming.
—अति-स्वस्थ,  अस्,  आ,  अम्,  enjoying ex-
cellent health.
—अति-हसित,  अम्,  n. or अति-हास,  अस्, 
m. excessive laughter.
—अति-ह्रस्व,  अस्,  आ,  अम्,  ex-
cessively short.
—अत्य्-अग्नि,  इस्,  m. morbidly rapid di-
gestion.
—अत्य्-अद्भुत,  अस्,  आ,  अम्,  very wonderful.
—अत्य्-अध्वन्,  आ,  m. a long way or journey,  exces-
sive travelling.
—अत्य्-अमर्षिन्,  ई,  इणी,  इ,  quite out
of temper.
—अत्य्-अम्ल,  अस्,  आ,  अम्,  very acid
 (अस्), 
m. a tree,  Spondias Mangifera
 (आ),  f. a tree,  a species
of citron.
—अत्यम्ल-पर्णी,  f. having very acid leaves, 
N. of a medicinal plant or creeper.
—अत्य्-अल्प,  अस्,  आ, 
अम्,  very little.
—अत्य्-अशन,  अम्,  n. immoderate
eating.
—अत्य्-अश्नत्,  अन्,  अती,  अत्,  eating too much.
—अत्य्-असम,  अस्,  आ,  अम्,  very uneven,  very rough.
—अत्य्-आदर,  अस्,  m. excessive deference.
—अत्य्-
आदान,  अम्,  n. taking away too much.
—अत्य्-आप्ति,  इस्,  f.
complete attainment.
—अत्य्-आरूढि,  इस्,  f. mounting too
high.
—अत्य्-आशा,  f. extravagant hope.
—अत्य्-आहार, 
अस्,  m. excess in eating.
—अत्य्-आहारिन्,  ई,  इणी,  इ,  eating
immoderately,  gluttonous.
—अत्य्-आहित,  अम्,  n. great
calamity
 great danger
 facing great danger
 a daring
action.
—अत्य्-उक्ति,  इस्,  f. excessive talking
 exaggera-
tion
 hyperbole.
—अत्य्-उग्र,  अस्,  आ,  अम्,  very fierce
very pungent
 (अम्),  n. Asa Fœtida.
—अत्य्-उच्चैस्, 
ind. very loudly.
—अत्युच्चैर्-ध्वनि,  इस्,  m. a very
loud sound
 a very high note.
—अत्य्-उत्कट,  अस्,  आ, 
अम्,  very imposing,  immense,  extraordinary.
—अत्य्-
उत्साह,  अस्,  m. (in medicine) excessive vigour or
activity.
—अत्य्-उदार,  अस्,  आ,  अम्,  very liberal.
—अत्य्-
उल्बण or अत्य्-उल्वण,  अस्,  आ,  अम्,  very conspicuous, 
immense,  excessive.
—अत्य्-उष्ण,  अस्,  आ,  अम्,  very hot.

Macdonell

English

 अति áti,  ad. over,  beyond (vbl. px.)
 exceedingly,  🞄very too,  transcending (°—)
 prp. 🞄with ac. over,  beyond,  more than. 

Goldstucker

English

 अति ind. (see निपात,  उपसर्ग,  गति,  कर्मप्रवचनीय)
	^1 Over, 
beyond.
	^2 Exceedingly,  very much. This word is used
either as a separable preposition with a word following
in the accusative,  or as an inseparable prefix in compo-
sition with verbal and nominal themes. If अति,  in com-
position with a nominal theme,  constitutes a Tatpur. com-
pound,  it must either express a higher degree (f. i. in
अतिराजन्,  a superior or excellent king) or the sense of
the word क्रान्त must be supplied after it and the latter
part of the compound understood in the sense of the accu-
sative (f. i. in अतिखट्वः which is explained as meaning
अतिक्रान्तः खट्वाम्). E. अत्,  kṛt aff. इन्(?).

Benfey

English

 अति अति।
 I. adv. Over,  exceedingly
in a high degree,  much. Comparat. अति +
तराम्,  very much,  Vedāntas. in Chr. 217
10.
 II. prepos. with the acc. Over
beyond,  more than. 
 III. Combined and
compounded with verbs and their de-
rivatives.
 IV. Former part of com-
pound nouns and adverbs,  implying
 1. Exceedingly,  much,  very: e. g. अत्-
गुरु,  adj.
  very heavy
 अति-काय,  ad
having a very large body,  gigantic
 2. Too muc: e. g. अति-प्रणय,  n.
 
exorbitant love,  Daśak. in Chr. 18, 
10
 अत्यश्नन्त्,  i. e. अति- (vb. 2. अश्),  adj.
 
eating too much.
 3. Surpassing the
object denoted by the following part
the comp. These comps. are generally:
अ) adj.
  e. g. अतीन्द्रिय,  i. e.
अति-,  sur
passing the senses,  transcendental.
adv.,  e. g. अति-मात्र + म्। exceeding
extraordinarily. -- Cf.  ἔτι
 Lat. at
atavus,  and et.

Hindi

अत्यंत

Apte Hindi

Hindi

अति
अव्य* - अत्+इ
"विशेषण और क्रिया - विशेषणों से पूर्व प्रयुक्त होने वाला उपसर्ग - बहुत,  अधिक,  अतिशय,  अत्यधिक उत्कर्ष को भी यह शब्द प्रकट करता है"

अति
अव्य* - अत्+इ
"ऊपर,  परे"

अति
अव्य* - अत्+इ
"परे,  पार करते हुए,  श्रेष्ठतर,  प्रमुख,  पूज्य,  उच्चतर,  ऊपर,  कर्मप्रवचनीय के रूप में द्वितीया विभक्ति के साथ,  या बहुब्रीहि के प्रथम पद के रूप में,  अथवा तत्पुरुष समास में पसामान्यतः उच्चता और प्रमुखता के अर्थ को प्रकट करता है"

अति
अव्य* - अत्+इ
"अतिरंजित,  अत्यधिक,  अतिमात्र"

अति
अव्य* - अत्+इ
"अयोग्य,  अनुचित,  असंप्रति तथा क्षेप (निन्दा) के अर्थ में, "

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अति
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ / ಮಿತಿಮೀರಿದ
प्रयोगाः - > “अतिकोमलमेकमन्यतः” |
उल्लेखाः - > माघ० १६-१८ ।
विस्तारः - > ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥಗಳಿಗೆ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಪದಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಅವ್ಯಯ
अति
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಕರ್ಷ / ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ
अति
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಪೂಜೆ / ಗೌರವ / ಮರ್ಯಾದೆ
अति
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಅತಿಕ್ರಮಣ / ಮೀರುವಿಕೆ
अति
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಪರಾಕ್ರಮ / ಶಕ್ತಿ
प्रयोगाः - > 1. “अतिराघवरावणं तदानीम्” |
उल्लेखाः - > 1. याद० १५-१२१ ।
विस्तारः - > “अतिशब्दः प्रशंसायां प्रक्रषे लङ्घनेऽपि च । नितान्तासम्प्रतिक्षेपवाचकोऽप्येष दर्शितः” - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 ati {% ind. %} This word is used- (1) as a prefix to verbal themes
 (2) as a prefix to substantives
 and (3) as a separable preposition with a word following in the accusative.As a prefix to verbal themes,  it expresses- (1) beyond,  over
 (2) too far past,  e.g. अन्येति,  अतिक्रमितुम्.As a prefix to nouns not derived from verbs,  it expresses- (1) beyond
 (2) surpassing,  अतिद्वयी कथा Kad. As a separable preposition with a word following in the accusative,  it means ‘superior to, ’ e.g. अति देवान् कृष्णः. If अति constitutes a Tatpur. in composition with a nominal theme,  either it must express a higher degree as in अतिराजन् ‘an excellent king, ’ or the sense of the word क्रान्त must be supplied after it and the latter part of the compound understood in the sense of the acc.,  e.g. अति खट्वः (i.e. अतिक्रान्तः खट्वाम्).

E Bharati Sampat

Sanskrit

(अ) अतति । अत(सातत्यगमने)+इन् । ‘सर्वधातुभ्य इन्’ उ० ४.११४। पूजाद्यर्थानां द्योतकः अयं क्रियायोगे उपसर्गः। १.पूजनम्, गौरवम् । ‘पूजने स्वती’ अमरः। २.अतिशयः, आधिक्यम् । ‘अतिकोमलमेकमन्यतः’ माघः१६.१८। ३.प्रकर्षः, श्रेष्ठता । ४.अतिक्रमणम् , लङ्घनम् । ५.विक्रमः, शक्तिः। ‘अतिराघवरावणं तदानीम्’ याद०१५.१२१। ६.असम्प्रतिक्षेपः। ६.प्रशंसा । ६.अबुद्धिः। ‘अतिगहनम्’ बुद्धेः अविषयः। ७.नितान्तम्, भृशम् । ‘अतितप्तम्’ भृशतप्तम् । ‘अतिशब्दः प्रशंसायां प्रकर्षे लङ्घनेऽपि च । नितान्तासम्प्रतिक्षेपवाचकोऽप्येष दर्शितः’ मेदिनी । ‘विक्रमातिक्रमाबुद्धिभृशार्थातिशयेष्वति’ गणरत्नम् । अतिक्रमे पूजायायां च कर्मप्रवचनीयसञ्ज्ञा अस्य । तेन तद्योगे द्वितीयादि । अतिक्रमः ‘राजानम् अति ’ । पूजा ‘अतिस्तुतम्’ ।

Bopp

Latin

 अति Praep. praef. (ut mihi videtur a stirpe pronominali अ
s. ति ut इति ita ab इ)
1) in compositione cum radici-
bus: super,  supra,  trans,  ultra.
2) in compos. cum no-
minibus: id. et valde (lat. at in atavus,  v. gr. comp. 425.)
probabiliter etiam et,  quod ad अथ quoque referri pos-
sit
 germ. vet. anti,  unti,  inti,  unde,  indi etc.,  angl. and, 
nostrum und,  insertâ nasali
 gr. ἔτι,  ἀντί,  lat. ante
 lith.
ant super,  goth. and partim ad अति ἀντί partim ad
अधि pertinere videtur,  respondet ei in prima sgfc. no-
strum ent- et ant- in antworten,  entsprechen etc.).

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 [Ati,  read Atri,  n. of a Prajāpati: Māy 〔257.18〕.]

 [ati tvāṃ: LV 〔253.8〕 (vs),  so text,  but most mss. atīva,  and so Tib. (śin tu)
 read atīvā (m.c.).]

Lanman

English

 áti,  adv. across,  beyond,  past,  over,  as vbl
prefix
 in cpds,  to excess,  excessive,  see
1289b
 as prep. beyond,  over. [cf. ἔτι, 
‘further,  besides’
 Lat. et,  ‘besides,  and.’]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  अन्त्
मूलधातुः:
   अति
धात्वर्थः:
  बन्धने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  अन्तति
अनुबन्धादिविशेषः:
  इदित्

धातुप्रदीपः

Sanskrit

अतिँ अति  
मानकरूपान्तरम् - अदिँ
अदि  बन्धने 
- अन्तति । अन्तः । अन्दति । आनन्द । आनन्दतुः । अन्दिदिषति । अन्दूः । अन्दुकः ।। 60, 61 ।।

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अपि,  अति
adverb
  
कम् अपि अभिव्याप्य।
 "अद्य मम अपि परीक्षा अस्ति।"

Synonyms:
  बहु,  अति,  अतीव,  भृशम्
adverb
  
अधिकमात्रया।
 "अद्य बहु प्रहसितम् मया।"

Synonyms:
  परम्,  परतः,  पारतः,  परेण,  पराचीनम्,  अति
adverb
  
अधिकारं प्रभावं वा अतिक्रम्य।
 "एतत् कर्म मम वशात् परं वर्तते।"

Synonyms:
  अतीव,  बहु,  अधिक,  अतिशय,  अति,  अनल्प
adjective
 
सङ्ख्यामात्रादीनां बाहुल्यम्।
 "तस्य दुर्दशां वीक्ष्य अतीव दुःखितः अहम्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gong pa
अति

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
तु हि च स्म ह वै  पादपूरणे पूजने स्वती ॥ १९७ ॥
-wordlist-
 
तु (अ),  पादपूरण (क्ली),  हि (अ),  पादपूरण (क्ली),  च (अ),  पादपूरण (क्ली),  स्म (अ),  पादपूरण (क्ली),  ह (अ),  पादपूरण (क्ली),  वै (अ),  पादपूरण (क्ली),  सु (अ),  पूजन (क्ली),  अति (अ),  पूजन (क्ली)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
निर्भरे च स्वती हेतौ येन तेन च कीर्तितौ ।
-wordlist-
 
सु (अ),  अति (अ),  येन (अ),  तेन (अ)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अति,  व्य,
   प्रशंसा । (अत् + इ । पूजायां । अतिरति-क्रमणे चेति । अत्यादयः क्रान्ताद्यर्थे इति पाणिनि-सूत्रम् ।) प्रकर्षं । लङ्घनं । इति विश्वमेदिन्यौ ॥
अतिशयं । क्रान्तं । पूजनं । असम्भावना । इतिदुर्गादासः । प्रादिविंशत्युपसर्गान्तर्गतोऽयं ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अति अव्य०
  अत--इ । पूजायाम्,  उत्कर्षे,  अतिक्रमणे, च । स्वभावोह्यतिरिच्यते “तेषु हार्दी तथाप्यतीति”चण्डी० । तत्पुरुषपूर्व्वपदस्थः अतिक्रान्तार्थे “अत्यादयःक्रान्ताद्यर्थे द्वितीययेति” वा० । अतिराजी अतिश्वी । उत्-कर्षार्थे कुगतिप्रादयश्चेति समासे अतिधनमतिबलमिति ।“विक्रमातिक्रमाबुद्धिभृशार्थातिशयेष्वतीति” गणरत्नोक्तेश्चविक्रमादिषु तत्र,  विक्रमे अतिरथः,  (रथाधिकविक्रमवान्)अतिक्रमे,  अतिमति (बुद्ध्यतिक्रमः) अबुद्धौ अतिगहनम्(बुद्धेरविषयः) भृशे अतितप्तम् (भृशतप्तम्) अतिशये अति-वेगः (अतिशयितो वेगः) एवमन्यान्यप्युदाहार्य्याणि ।अस्य क्रियायोगे उपसर्गता अतिक्रमे पूजायाञ्च कर्म्मप्रव-चनीयसंज्ञा तेन तद्योगे द्वितीयादि तत्रातिक्रमे राजानमति, पूजायाम् अतिस्तुतमित्यादौ उपसर्गत्वबाधान्न षत्वम् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

अतिँ अति
मानकरूपान्तरम् - अदिँ
अदि बन्धने
अन्तति,  आनन्त  अन्तकः  अन्दति,  आनन्द  अन्दूदृन्भू (उ0193) इत्यन्दूः पादशृङ्खला  अदिपाठोऽनार्षः  अन्ये अति इति बन्धने इति पेठुः - इन्ताञ्चकार 59, 60

धातुवृत्तिः

Sanskrit

अतिँ अति
मानकरूपान्तरम् - अदिँ
अदि (अर्थः)  बन्धने
अत्र धनपालः,  तान्तं द्रविडाः पठन्ति आर्यास्तु दान्तमिति उभयमिति मैत्रेयस्वामिकाश्यपसंताकारादयः ( अन्तति आनन्त आनन्ततुः आनन्थिथ आनन्तिव अनिततेत्यादि )  हदित्त्वान्नुमि द्विहल्वात् "तस्मान्नुड् द्विहलः'' ति लिटि नुडागमः अन्तितिषति अनुस्वारपसवर्णयोः पूर्वत्रासिद्धत्वात् "न न्द्राः'' इति नकारवर्जं द्विरुच्यते न च [ पूर्वत्रासिद्धीयमद्विर्वचने ] इत्यसिद्धत्वनिषेधः अस्यद्वेर्वचननिषेधरूपत्वात् उक्तं चात्रैव "हयवरङ्' इत्यत्र जैयटे अन्तयति आन्तितत् एवमन्दतीत्यादि अन्तः घञज्वा उणादिवृत्तौ तु "हमिमृयीण्वामिदमिलूपूधूर्विभ्यस्वन्'' इति अमेस्तनि व्युत्याद्यते अन्ते भवमन्त्यम् "दिगादिभ्यो यत्'' इति सप्तम्यन्ताद्भावार्थे सत् अन्तिमम् अन्ताच्चेति वकृतव्यम् ] इति शैषिको डिमच् अन्तिकः  ( सूत्रम्) अत इनिठनौ (इति सूत्रम्) अदन्तादस्त्युपाधिकादस्येति  षष्ठ्यर्थे इनिठनाविति ठन् "ठस्येक'' आवसथस्यान्तिके "दूरान्तिकार्थैः षष्ठ्यान्यतरस्याम्'' इत्यन्तिकयुक्तात् षष्ठीपञ्चम्यौ अन्तिकशद्बात्तु "दूरान्तिकार्थेभ्यो द्वितीया च'' इत्यत्र पञ्चम्यनुवर्त्तते,  चकारेण तृतीया समुच्चीयत इति द्वितीयापञ्चमीतृतीयाः स्युः तथा "सप्तम्यधिकरणे च'' इति चश्याब्दाद् दूरान्तिकार्थसमुच्चयार्थात्सप्तमी चेति चतस्त्रो विभक्तयः ( अन्तिकम् अन्तिकात् अन्तिकेन अन्तिके इति) एताश्चतस्त्रो विभक्तयोसत्त्ववचनेभ्यः प्रातिपादिकार्थं इति वृत्तौ भाष्ये  
दूरादावसथान्मूत्रं दूरात् पादावसेचनम्  दूराच्च भाव्यं दस्युभ्यो दूराच्च कुपिताद्गुरोः
 इति सत्त्ववचनादधिकरणे पञ्चमी दृश्यते कैयटे चावसथस्य दूर इत्यर्थ इति अन्तिकादागतः  ( सूत्रम्) स्तोकान्तिकदूरार्थकृच्छ्राणि क्तेन (इति सूत्रम्) स्तोकाद्यर्थाः कृछ्रशब्दश्च पञ्चम्यन्ताः क्तान्तेन वा समस्यन्त इति तत्पुरुषपक्षे विभक्तेस्तु "पञ्चम्याः स्तोकादिभ्यः'' इत्यलुक् ऐकपद्यमैकस्वर्यञ्च विशेषः ( नेदिष्ठः नेदीयात् ) "अन्तिकबाढयोर्नेदसाधौ'' इति इष्ठन्नीयसुनोर्यथासङ्कयन्नेदसाधावादेशौ अस्मादेव वचनात् "अजादी गुणवचनादेव'' इति बाध्यते अन्दूर्भाषायां शृङ्खले च "अन्दूदृम्भूः'' इत्यूकारप्रत्यये निपातितः अन्दुको गजनिगलः संज्ञायां कनि "केणः'' इति ह्रस्वः 62

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“अति बन्धने”@} 2 ‘बन्धनेऽन्तति,  सातत्यगमनेऽतति,  चिन्तयेत्।’ 3 इति देवः। 
 अन्त 4 कः-न्तिका,  अन्तकः-न्तिका,  अन्ति 5 तिषकः-षिका
   अन्तिता-त्री,  अन्तयिता-त्री,  अन्तितिषिता-त्री
   अन्तन्-न्ती,  अन्तयन्-न्ती,  अन्तितिषन्-न्ती
   अन्तिष्यन्-ती-न्ती,  अन्तयिष्यन्-ती-न्ती,  अन्तितिषिष्यन्-ती-न्ती
   6 अन्तयमानः,  अन्तयिष्यमाणः
   अन् 7,  अन्तौ,  अन्तः
   अन्तितम्-तः-तवान्,  अन्तितः,  अन्तितिषितम्-तः-तवान्
   अन्तः,  सम 8 न्ती,  अन्तितिषुः,  अन्तितयिषुः
   अन्तितव्यम्,  अन्तयितव्यम्,  अन्तितिषितव्यम्
   अन्तनीयम्,  अन्तनीयम्,  अन्तितिषणीयम्
   अन्त्यम्,  अन्त्यम्,  अन्तितिष्यम्
   ईषदन्तः,  दुरन्तः,  स्वन्तः
   अ 9 न्त्यमानः,  अन्त्यमानः,  अन्तितिष्यमाणः
   अन्तः,  अन्तः,  अन्तितिषः
   अन्तितुम्,  अन्तयितुम्,  अन्तितिषितुम्
   अ 10 न्ता,  अन्तना,  अन्तितिषा,  अन्तितयिषा
   अन्तनम्,  अन्तनम्,  अन्तितिषणम्
   अन्तित्वा,  अन्तयित्वा,  अन्तितिषित्वा
   समन्त्य,  समन्त्य,  समन्तितिष्य
   अन्तम् २,  अन्तित्वा २,  अन्तम् २,  अन्तयित्वा २,  अन्तितिषम् २
   अन्तितिषित्वा २
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (२०)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-६१-सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो ९४)
 04 =>
  [[B। ‘अतर्दकास्त्वद्य विकर्दमाशयाः प्रखर्दवृत्तैरसमन्तितान्तिकाः। श्रुतान्दुकैश्चित्तगजेन्द्ररोधिनस्तुष्यन्तु सन्तो गुणबिन्दुलोलुपाः।।’ (धा। का। १-९।)]]
 05 =>
  [[४। ‘न न्द्राः संयोगादयः’ (६-१-३) इति नकारस्य द्वित्वनिषेधः।]]
 06 =>
  [पृष्ठम्००१९+ ३३]
 07 =>
  [[१। ‘संयोगान्तस्य लोपः’ (८-२-२३) इति तकारस्य लोपः।]]
 08 =>
  [[२। ‘सुप्यजातौ णिनि’ -- (३-२-७८) इति णिनिः।]]
 09 =>
  [[३। इदित्त्वात् ‘अनिदितां--’ (६-४-२४) इति नलोपो न।]]
 10 =>
  [[४। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्य- प्रत्ययः।]]

Capeller

German

 अ॑ति vorbei,  vorüber,  überaus,  sehr,  zu
sher,  gar,  höchst
 meist °—. Praep. mit
Acc. über,  ultra, trans.

Grassman

German

 áti,  Grundbedeutung: über eine Grenze oder einen Gegenstand hinaus,  und zwar so,  dass dieser Gegenstand bei der Bewegung durchschritten wird. Es steht theils als selbständiges Adverb (1),  theils als Richtungswort mit dem Verb begrifflich verschmelzend (2),  theils als Präposition mit dem Accusativ (3—9). Für den Genetiv findet sich kein sicheres Beispiel 1〉 über das gewöhnliche Mass hinaus,  überaus,  sehr
 2〉 als Richtungswort in den Bedeutungen: hinüber,  über,  oder vorbei,  vorüber zu den Verben: arh,  1. as,  i,  ūh,  kṛ,  kram,  kṣar,  khyā,  1. gā,  gāh,  gur,  cit,  tar,  dagh,  1. dā,  dāś,  div,  dru,  1. dhā,  dhāv,  dhvas,  nī,  1. pat,  par,  pū,  bhṛ,  1. man,  yā,  1. rāj,  ric,  ruc,  ruh,  vakṣ,  vah,  vī,  vṛdh,  vyadh,  vraj,  śardh,  śā,  1. śru,  si,  sṛ,  sṛp,  skand,  sthā,  spaś,  sras,  1. hā. Ferner als Präposition mit dem Accusativ,  und zwar in den Bedeutungen: 3〉 über — hinüber,  oder durch — hindurch bei den Verben der Bewegung
 4〉 ebenso bei andern Verben,  die den Begriff einer Bewegung einschliessen oder ergänzen lassen
 5〉 über einen Gegenstand hinaus wachsen,  sei es an Grösse oder Kraft,  daher 6〉 mit as,  übertreffen
 7〉 ausser (lat. praeter)
 8〉 zeitlich: die Zeit hindurch
 9〉 wider (das Gesetz). In den Fällen 3—6 lässt sich oft auch áti als Richtungswort zum Verb ziehen.
1〉 {219, 1} (mandrás)
 {143, 3} (rejante)
 {666, 16} (kṛpayatás)
 {837, 7} (prá śṛṇve)
 {912, 2} (vyáthis).
3〉 Bei i (mit prá): {798, 31}
 īṣ (ā́) {919, 6}
 kṣar (prá) {778, 28}
 dhā (ā́) {882, 7}
 nī {952, 1}—_{952, 4}. _{952, 6}
 yā (ā́) {277, 2}
 vī {398, 7}
 sṛj {720, 5}
 (mit abhí) {135, 6}
 {800, 6}
 sthā (prá) {669, 16}
 arṣ {819, 17}
 sṛp {798, 44}.
4〉 Bei iṣaṇy {646, 3}
 dāś {457, 20}
 pū {714, 1}
 {778, 22}
 {809, 4}
 {818, 13}
 man (hinüberstreben) {753, 2}
 rāj (mit ví) {244, 7}
 yam (darreichen) {952, 7}
 hū {952, 5}.
5〉 Bei tvakṣ (mit prá) {870, 1}
 ric (prá) {109, 6}
 ruh {729, 5}
 vakṣ {243, 3}
 vṛdh (prá) {671, 2}.
6〉 {451, 5}. 7〉 {1025, 3}. 8〉 {903, 2} (pūrvī́s áti kṣápas). 9〉 vratám {838, 5}
 {859, 9}.

Burnouf

French

 अति अति,  pfx. inséparable (sfx. ति)। Cette particule
signifie excès,  augmentation ou proportion très-grande de la chose
indiquée par le mot auquel elle est jointe.

Stchoupak

French

 अति
 adv. très,  trop 
 prép. (acc.,  rar. abl.) au delà de 
 préf. 
marquant excès,  intensité,  fait de passer outre (aussi fig.),  etc.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.