| YouTube Channel

अतल (atala)

 
शब्दसागरः
English
अतल
n.
 (-लं) A particular hell or division of the infernal regions, the
portion immediately below the earth.
E.
 अ neg. and तल bottom.
Capeller Eng
English
अतल
n.
N.
 of a
cert.
 hell (lit. bottomless).
Yates
English
अ-तल (लं) 1.
n.
 A particular hell.
a. Without bottom, bottomless.
Spoken Sanskrit
English
अतल atala
adj.
 bottomless
अतलस्पर्श atalasparza
adj.
 bottomless
अतलस्पृश् atalaspRz
adj.
 bottomless
अबुध्न abudhna
adj.
 bottomless
अतल atala
adj.
 bottomless
Wilson
English
अतल
n.
 (-लं) A particular hell or division of the infernal regions,
the portion immediately below the earth.
E.
 अ neg. and तल bottom.
Apte
English
अतल [atala],
a.
 Bottomless. -लम् [अस्य भूखण्डस्य तलं पृषो˚ इदमो$त्वम्]
N.
 of a पाताल or lower region, one of the 7 Pātālas, being the first among them. -लः
N.
 of Śiva.
Comp.
 -स्पृशू -स्पर्श
a.
 [न. तले स्पृश्यते कर्मणि क्विप्
न तलस्य स्पर्शो यत्र] bottomless, very deep, unfathomable.
Apte 1890
English
अतल a. Bottomless.
लं [अस्य भूखंडस्य तलं पृषो° इदमोऽत्त्वम्] N. of a पाताल or lower region, one of the 7 Pātālas, being the first among them.
लः N. of Śiva.
Comp.
स्पृश्,
स्पर्श a. [न तले स्पृश्यते कर्मणि क्विप्
न तलस्य स्पर्शो यत्र] bottomless, very deep, unfathomable.
Monier Williams Cologne
English
अ-तल
n.
 bottomless
N.
 of a hell beneath the earth
अ-तल
m.
N.
 of
Śiva.
Monier Williams 1872
English
अतल अ-तल, अम्, n. bottomless
N. of
a hell beneath the earth
(अस्), m. Śiva.
—अतल-
स्पर्श, अस्, आ, अम्, or अतल-स्पृश्, क्, क्, क्, touching
the अतल
bottomless
(or it may be अ-तल-स्पर्श,
whose bottom cannot be touched or reached.)
Macdonell
English
अतल a-tala,
n.
 N. of a hell (bottomless).
Goldstucker
English
अतल Bahuvr. n. (-लम्) A particular hell or division of the
infernal regions, the portion immediately below the earth.
E. अ priv. and तल
‘bottomless’.
Apte Hindi
Hindi
अतल
"वि*, न* ब*" - -
तल रहित
अतलम्
नपुं*
 - -
पाताल
अतलः
पुं*
 - -
शिव
अतलः
"पुं* , न*त*" - -
खाँसी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अतल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾತಾಳಲೋಕದ್ಕ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೊಂದು / ಏಳು ಪಾತಾಳಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಲೋಕ
व्युत्पत्तिः - > अस्य भूखण्डस्य तलम् । पुषो० । इदमोऽत्वम् ।
विस्तारः - > ಸಪ್ತ ಪಾತಾಳಲೋಕಗಳು: ಅತಲ, ವಿತಲ, ಸುತಲ, ತಲಾತಲ, ಮಹಾತಲ, ರಸಾತಲ ಮತ್ತು ಪಾತಾಳ.
अतल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > |||
व्युत्पत्तिः - > नास्ति तलं यस्य ।
L R Vaidya
English
atala {% n. %} A particular hell.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
धनदे निधनाक्षः स्यान्महासत्त्वः प्रमोदितः ॥ ३८ ॥
रत्नगर्भ उत्तराशाधिपतिः सत्यसंगरः ।
धनकेलिः सुप्रसन्नः परिविद्धोऽलका पुनः ॥ ३९ ॥
वसुप्रभा वसुसारा शंकरे नन्दिवर्धनः ।
बहुरूपः सुप्रसादो मिहिराणोऽपराजितः ॥ ४० ॥
कङ्कटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रान्तकः खरुः ।
परिणाहो दशबाहुः सुभगोऽण्वेकलोचनः ॥ ४१ ॥
गोपालो वरवृद्धोऽहिपर्यङ्कः पांसुचन्दनः ।
कूटकृन्मन्दरमणिर्नवशक्तिर्महाम्बकः ॥ ४२ ॥
कोणवादी शैलधन्वा विशालाक्षोऽक्षतस्वनः ।
उन्मत्तवेषः शवरः सिताङ्गो धर्मवाहनः ॥ ४३ ॥
महाकान्तो वह्निनेत्रः स्त्रीदेहार्धो नृवेष्टनः ।
महानादो नराधारो भूरिरेको दशोत्तमः ॥ ४४ ॥
यौटी यौटीङ्गोऽर्धकूटः समिरो धूम्रयोगिनौ ।
उलन्दो जयतः कालो जटाधरदशाव्ययौ ॥ ४५ ॥
संध्यानाटी रेरिहाणः शङ्कुश्च कपिलाञ्जनः ।
जगद्द्रोणिरर्धकालो दिशांप्रियतमोऽतलः ॥ ४६ ॥
जगत्स्रष्टा कटाटङ्वः कटप्रूहीरहृत्कराः ।
-wordlist-
निधनाक्ष (पुं), महासत्त्व (पुं), प्रमोदित (पुं), रत्नगर्भ (पुं), उत्तराशाधिपति (पुं), सत्यसङ्गर (पुं), धनकेलि (पुं), सुप्रसन्न (पुं), परिविद्ध (पुं), वसुप्रभा (स्त्री), वसुसारा (स्त्री), नन्दिवर्धन (पुं), बहुरूप (पुं), सुप्रसाद (पुं), मिहिराण (पुं), अपराजित (पुं), कङ्कटीक (पुं), गुह्यगुरु (पुं), भगनेत्रान्तक (पुं), खरु (पुं), परिणाह (पुं), दशबाहु (पुं), सुभग (पुं), अनेकलोचन (पुं), गोपाल (पुं), वरवृद्ध (पुं), अहिपर्यङ्क (पुं), पांसुचन्दन (पुं), कूटकृत् (पुं), मन्दरमणि (पुं), नवशक्ति (पुं), महाम्बुक (पुं), कोणवादिन् (पुं), शैलधन्वन् (पुं), विशालाक्ष (पुं), क्षतस्वन (पुं), उन्मत्तवेष (पुं), शबर (पुं), शिताङ्ग (पुं), धर्मवाहन (पुं), महाकान्त (पुं), वह्निनेत्र (पुं), स्त्रीदेहार्द्ध (पुं), नृवेष्टन (पुं), महानाद (पुं), नराधार (पुं), भूरि (पुं), एकादशोत्तम (पुं), जोटिन् (पुं), जोटीङ्ग (पुं), अर्धकूट (पुं), समिर (पुं), धूम्र (पुं), योगिन् (पुं), उलन्द (पुं), यजत (पुं), काल (पुं), जटाधर (पुं), दशाव्यय (पुं), सन्ध्यानाटिन् (पुं), रेरिहाण (पुं), शङ्कु (पुं), कपिलाञ्जन (पुं), जगद्रोणि (पुं), अर्धकल (पुं), दिशांप्रियतम (पुं), अतल (पुं), जगत्स्रष्टा (पुं), कटाटङ्क (पुं), कटप्रू (पुं), हीरहृत् (पुं), कर (पुं)
पुराणम्
English
अतल / ATALA. This is one of the seven sections of pātāla. The seven sections are: atala, vitala, sutala, Talātala, mahātala, rasātala, pātāla. Of them atala has been described as follows: atala is the first world of pātāla. There reigns bala, the son of maya who is the famous but haughty magician. He has created 96 Mayas who are capable of granting all kinds of desires. Even now certain persons who are interested in the practice of Black magic, learn some of these 96 arts and practise them. When this mighty fellow opens his mouth for yawning, three groups of women known as Puṁścalīs, Svairiṇīs and Kāminīs emerge from his mouth. He has with him a rasāyana called hāṭaka with which he can eaisly entice and seduce all who enter atala and to strengthen them for satisfying his lust. After enticing them with it, he enjoys uncontrolled pleasure with them, showering on them his amorous glances, bewitch- ing smiles and embraces. (devī bhāgavata, Aṣṭama skandha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अतलं,
क्ली,
 (नास्ति तलं गाधभागो यस्य तत् बहु-व्रीहिः । अतलस्पर्शमिति व्युत्पत्त्यर्थः ।) प्रथमखण्ड-पातालं । भूरिप्रयोगः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अतल
न०
 अस्य भूखण्डस्य तलं पृषो० इदमोऽत्त्वम् ।सप्तपातालमध्ये प्रथमखण्डे भूमेरधोभागे । तल्लोकाश्च सप्त, अतल, वितल, सुतल, तलातल, महातल, रसातल, पाताल-संज्ञका अधोधस्तिष्ठन्ति तेषां निवेशस्थानञ्च “स्वादू-दकान्तर्वडवानलोऽसौ पाताललोकाः पृथिवीपुटानीति”सि० शि गो० उक्तम् । विशेषस्तत्तच्छब्दे वक्ष्यते । तलशून्येत्रि० नास्ति तलः प्रतिष्ठा यस्य । अप्रतिष्ठे
त्रि०
 ।
Capeller
German
अतल
n.
 N. einer Hölle (eig. bodenlos).
Burnouf
French
अतल अतल a. sans fond. -- S.
n.
 (तल) le premier
enfer, le moins profond.
अतलस्पृश्, अतलस्पर्श, a. très-profond
qui touche l'enfer.
Stchoupak
French
अतल-
nt.
n.
 d'un enfer.