| YouTube Channel

अतन्त्र (atantra)

 
Spoken Sanskrit
English
अतन्त्र atantra
adj.
 having no strings
अतन्त्र atantra
adj.
 unrestrained
अतन्त्र atantra
adj.
 having no cords
अतन्त्र atantra
n.
 not the object of a rule or of the rule under consideration
Apte
English
अतन्त्र [atantra],
a.
 [न. ब.]
Having no ropes or musical strings (as a musical instrument)
नातन्त्री वाद्यते वीणा Rām.
Unrestrained
not necessarily binding
not being the object of the rule under consideration
ह्रस्वग्रहणमतन्त्रम्, क्लीबत्वं ˚न्त्रम् Sk. Something which is not intended
on which there is no emphasis or stress (वार्त्तिक 2.2.34.1).
Without formulas or empirical actions.
Not (having the binding force of) a scientific statement
तत्राविज्ञातग्रहणमतन्त्रमिति कल्प्येत । ŚB. on MS.* 6.1.7. -त्वम् meaninglessness, superfluity, superfluous nature. किं तु इतरस्मिन् पक्षे बाध्यतेतरां श्रुतिः । ऐन्द्रशब्दस्यातन्त्रत्वात् । ŚB. on MS.* 6.4.29.
Apte 1890
English
अतंत्र a. [न. ब.] 1 Having no ropes or musical strings (as a musical instrument)
नातंत्री वाद्यते वीणा Rām.
2 Unrestrained
not necessarily binding
not being the object of the rule under consideration
थस्वग्रहणमतंत्रं, क्लीबत्वं °त्रं Sk.
3 Without formulas or empirical actions.
Monier Williams Cologne
English
अ-तन्त्र
mfn.
 having no cords
having no (musical) strings
unrestrained
अ-तन्त्र
n.
 not the object of a rule or of the rule under consideration.
Monier Williams 1872
English
अतन्त्र अ-तन्त्र, अस्, ई, अम्, having no ropes
or no (musical) strings
unrestrained
(अम्), n. not
the object of a rule or of the rule under consideration.
Goldstucker
English
अतन्त्र I. Tatpur. n. (-न्त्रम्) Not the object of a rule or of
the rule in question. E. अ neg. and तन्त्र.
II. Bahuvr. m. f. n. (-न्त्रः-न्त्री-न्त्रम्)
^1 Having no string
or rope &c.
^2 Unrestrained. See तन्त्र. E. अ priv. and तन्त्र.
Apte Hindi
Hindi
अतन्त्र
वि* - न* ब*
"बिना डोरी का, या बिना संगीत के तार का"
अतन्त्र
वि* - न* ब*
बिना लगाम का
अतन्त्र
वि* - न* ब*
विचारणीय नियम की कोटि से बाहर की वस्तु जो अनिवार्य रूप से बंधन की कोटि में न हो
अतन्त्र
वि* - न* ब*
सूत्र अनुभव सिद्ध क्रिया
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अतन्त्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಲ್ಲದ / ನಿಯಮಕ್ಕೆ ವಿಷಯವಲ್ಲದ / ಅಂಕೆಯಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > न तन्त्रं कारणं यस्य ।
अतन्त्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅವಿವಕ್ಷಿತ / ಪ್ರಕೃತವಲ್ಲದ / ಪ್ರಧಾನವಲ್ಲದ
L R Vaidya
English
atantra {% (I) a. (f. न्त्री) %} Unrestrained.
atantra {% (II) n. %} Not the object of the rule under consideration, ह्रस्वग्रहणमतन्त्रम् S.K.
Abhyankara Grammar
English
अतन्त्र implying no specific purpose: not intended to teach anything, अविवक्षित
e.g. ह्रस्वग्रहणमतन्त्रम् Kāś and Si. Kau. on तस्यादित उदात्तमर्धह्रस्वम् P.1.2.32: cf. also अतन्त्रं तरनिर्देशः ( the use of तरप् does not neces- sarily convey the sense of the comparative degree in Pāṇini's rules) M. Bh. on P. I.2.33. This statement has been given as a distinct Paribhāṣa by Vyāḍi and Sākaṭāyana. The author of the Mahābhāṣya appears to have quo- ted it from the writings of Vyāḍi and the earlier grammarians See also M. Bh. on अल्पाच्तरम् P. II.2.34.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अतन्त्र (in गोतमस्य तन्त्रातन्त्रे) Name zweier Sāman, Ārṣ. Br.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अतन्त्र
त्रि०
 न तन्त्रं कारणं तदधीना विवक्षा वा यस्य । कार-णानधीने विवक्षाशून्ये च । “ह्रस्वग्रहणमतन्त्रमिति”सिद्धान्तकौ० ।