| YouTube Channel

अण् (aN)

 
Yates
English
अण् अणति 1.
a. To sound.
अण् (य-ङ) अण्यते 4.
d. To live
with प्र to live or breathe.
Apte
English
अण् [aṇ], 1
P.
 To sound.
(4 A) To breathe, live (for अन्).
Apte 1890
English
अण् 1 P. To sound.
2 ({c4c} A.) To breathe, live (for अन्).
Monier Williams Cologne
English
अण्
cl.
 1.
P.
 अणति, आण, अणितुम्, to sound,
L.
 :
cl.
 4. Ā. अण्यते, to breathe, (another form of √ अन्, q.v.
in this sense regarded in the Dhātu-pāṭha as a distinct root),
L.
Monier Williams 1872
English
अण् 1. अण्, cl. 1. P. अणति, आण, अणितुम्, to
sound.
अण् 2. अण्, cl. 4. A. अण्यते, to breathe
another form of rt. अन्, q. v.
Macdonell
English
अण् 1. aṇ, grammatical designation of the 🞄vowels ā̆, ī̆, ū̆.
अण् 2. a-ṇ, the taddhita suffix -a (cp. ṇ-it).
Goldstucker
English
अण् I. (अण-भ्वादि-उदात्त-उदात्तेत्) r. 1st cl. par. (अणति-
आण-अणिता.--Desid. अणिणिषति. Caus. आणयति) To
sound.
II. (अण-दिवादि-उदात्त-अनुदात्तेत्) r. 4th cl. ātm. (अ-
ण्यते). To breathe. See अन्.
Benfey
English
†अण् अण्, i. 1, Par. To sound.
i. 4, Ātm. To breathe (cf. अन्).
Apte Hindi
Hindi
अण्
भ्वा* पर* - -
शब्द करना
अण्
दिवा* आ* - -
"सांस लेना, जीना"
L R Vaidya
English
aR {% (I) vt. 1P (pp. अणित) %} To sound.
aR {% (II) vt. 4A (pp. अणित) %} To breathe.
Bopp
Latin
1. अण् 1. P. (शब्दे) sonare.
2. अण् 4. A. (प्राणने) spirare, spiritum trahere. cf. अन्.
Kridanta Forms
Sanskrit
अण् (अ꣡णँ꣡ शब्दार्थः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = अणनम्
अनीयर् = अणनीयः - अणनीया
ण्वुल् = आणकः - आणिका
तुमुँन् = अणितुम्
तव्य = अणितव्यः - अणितव्या
तृच् = अणिता - अणित्री
क्त्वा = अणित्वा
ल्यप् = प्राण्य
क्तवतुँ = अणितवान् - अणितवती
क्त = अणितः - अणिता
शतृँ = अणन् - अणन्ती
अण् (अ꣡णँ॒ प्राणने - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = अणनम्
अनीयर् = अणनीयः - अणनीया
ण्वुल् = आणकः - आणिका
तुमुँन् = अणितुम्
तव्य = अणितव्यः - अणितव्या
तृच् = अणिता - अणित्री
क्त्वा = अणित्वा
ल्यप् = प्राण्य
क्तवतुँ = अणितवान् - अणितवती
क्त = अणितः - अणिता
शानच् = अण्यमानः - अण्यमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 अण्
मूलधातुः:
 अण
धात्वर्थः:
 शब्दे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 अणति
धातुः:
 अण्
मूलधातुः:
 अण
धात्वर्थः:
 प्राणने
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 अण्यते
Abhyankara Grammar
English
अण् (I) token term ( प्रत्याहार ) for all vowels and semivowels which, when prescribed for an operation, include all such of their sub-divi- sions as are caused by length, pro- traction accent or nasalization. cf अणुदित्सवर्णस्य चाप्रत्ययः P. I.1.60
(2) token term for the vowels अ, इ and उ in all Pānini's rules except in the rule - I.1.69 given above e.g see ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घोणः P.VI.3. 111, केऽणः P.VII.4.13. and अणोऽ प्रगृह्यस्य. P.VIII.4.57: (3) tad, affix. a ( अ ) prescribed generally in the various senses such as 'the offspring', 'dyed in, ' 'belong- ing to' etc. except in cases where other specific affixes are prescribed cf प्राग्दीव्यतोऽण् P. IV.1.83
(4) kṛ. affix a ( अ ), applied, in the sense of an agent, to a root with an antecedent word (उपपद) stand- ing as its object. e. g. कुम्भकारः, see P.III.2.1: काण्डलावः, see P.III.3.12.
Burnouf
French
*अण् अण्। अणामि 1
p. आण
pp. अणित।
Résonner, retentir.