| YouTube Channel

अणिः (aNiH)

 
Apte
English
अणिः [aṇiḥ],
m.
 -णी [अणति शब्दायते अण्-इन्]
The point of a needle.
A linchpin, the pin or bolt at the end of a pole of carriage. अणीकृत्वैलपत्रं च
M.*
 7.22.73.
A limit.
The corner of a house (used for killing animals
&c.
 ).
Comp.
 -माण्डव्यः [अण्या चिह्नितो माण्डव्यः]
N.
 of a sage said to have been impaled on an अणी or linchpin. स तथान्तर्गतेनैव शूलेन व्यरन् मुनिः । ...अणीमाण्डव्य इति च ततो लोकेषु गीयते ॥
Mb.
 * 1.18.7-8.
Apte 1890
English
अणिः m.
णी [अणति शब्दायते अण्-इन्] 1 The point of a needle.
2 A linchpin, the pin or bolt at the end of a pole of carriage.
3 A limit.
4 The corner of a house (used for killing animals &c.).
Comp.
मांडव्यः [ अण्या चिह्नितो मांडव्यः] N. of a sage said to have been impaled on an अणी or linch-pin.
Apte Hindi
Hindi
अणिः
पुं*
 - अण्+इन् ङीष् वा
सूई की नोंक
अणिः
पुं*
 - अण्+इन्
"धूरे की कील, कील या काबला जो गाड़ी के बांक को रोकने के लिए लगाया जाय"
अणिः
पुं*
 - अण्+इन्
सीमा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कीलकः, कण्टकः, अचलः, अणिः, शङ्कुः, पुष्कलकः
noun
किम् अपि वस्तु अवलम्बनार्थे रोधनार्य़े वा उपयुज्यमानः कीलः।
"सः अर्गलां कीलके निधाय तस्मिन् तालकं निक्षिप्य द्वारम् अप्यदधात् ।"
Synonyms:
 सीमा, मर्यादा, आघाटः, अवधिः, मर्या, अणी, आणिः, अणिः, आयत्तिः, अन्तः, अन्तकः, परिसीमा, सीमन्तः, पालिः, वेला, अवच्छेदः, परिच्छेदः
noun
कस्यापि प्रदेशस्य वस्तुनः वा विस्तारस्य अन्तिमा रेखा।
"भारतदेशस्य सीम्नि सैनिकाः सन्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अणिः
Root: अणि
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ वर्धमानः तिथिः
Meaning(s):
⇒ Paksa in which the tithi become longer
Shloka(s):
2|1|79|2 ► क्षीयमाणतिथिप्रायः पक्षो रिक्तोऽपरस्त्वणिः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|79|2 ⇢ अणिः (अणि) (पुं) ⇒ Paksa in which the tithi become longer ⇒ वर्धमानः तिथिः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ तिथिः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अणिः,
पुं,
 स्त्री (अणति शब्दायते अण् + इन् स्त्रियांवा ङीप्) अक्षाग्रकीलकः । रथचक्राग्रस्थितकीलः । इत्यमरः ॥
अश्रिः । सूच्याद्यग्रभागः ।सीमा । इति मेदिनी ॥
तस्य रूपान्तरं । अणी ।आणिः (अणति शब्दायते अण् + इञ्, अजादि-भ्यश्च इति इञ्, आजि इति वत्) । इत्यमर-टीका ॥