| YouTube Channel

अटवी (aTavI)

 
शब्दसागरः
English
अटवी
f.
 (-वी) A forest, or grove. See अटवि.
Capeller Eng
English
अटवी
f.
 forest.
Spoken Sanskrit
English
अटवी - aTavI -
f.
 - place to roam in
अटवी - aTavI -
f.
 - forest
Wilson
English
अटवी
f.
 (-वी) A forest, or grove. See अटवि.
Monier Williams Cologne
English
अटवि, इस्, or usually अटवी,
f.
 ‘place to roam in’, a forest.
Macdonell
English
अटवी aṭ-avī,
f.
 forest
-bala,
n.
 force of 🞄foresters.
Goldstucker
English
अटवी f. (-वी) A forest or grove. See अटवि.
Benfey
English
अटवी अटवी (vb. अट्।),
f.
 A wood.
Apte Hindi
Hindi
अटवी
स्त्री*
 - अट्+अवि+ङीष्
"वन, जंगल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अटवी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಣ್ಯ / ಕಾಡು
निष्पत्तिः - > अट (गतौ) “अविः” ।
व्युत्पत्तिः - > अटन्त्यत्र |
प्रयोगाः - > “अटवीसम्पदमम्बुवाहयन्तीम्” |
उल्लेखाः - > याद० १५-८९ ।
L R Vaidya
English
awavi(vI) {% f. %} A wood, a forest.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अटवि+ङीप् । ‘कृदिकारात्०’ ग०४.१.४५। अरण्यम् । ‘अटव्यरण्यं विपिनम्’ अमरः। ‘अटवीसम्पदमम्बु वाहयन्तीम्’ याद०१५.८९।
Bopp
Latin
अटवी f. sylva. HIT. 41. 1.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Aṭavī (= Pali Āḷavī), n. of a town: Māy 〔15, 90〕. Lévi identifies the first with the Pali city-name but thinks the second a different locality.
Indian Epigraphical Glossary
English
aṭavī (CII 1), the forest-folk.
(SITI), troops.
Lanman
English
aṭavī, f. forest. [perhaps, ‘roaming-place, ’
√aṭ.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वनम्, अरण्यम्, काननम्, विपिनम्, अटवी, दावः, कुब्रम्
noun
बृहद् भूभागम् अभिव्याप्य स्थिताः नैकाः वृक्षाः।
"निसर्गस्य चिन्ताम् अकृत्वा मनुष्यः वनानि एव छेदयति।"
Synonyms:
 अरण्यम्, अरण्यी, अरण्यानी, वनम्, वनी, अटविः, अटवी, गहनम्, गहः, काननम्, विपिनम्, जङ्गलम्, जङ्गलः, दावः, कान्तारः, कान्तारम्, कुत्रम्, रिक्तम्, तल्कम्
noun
बहु-वृक्ष-युक्तं स्थानं यद् मृगैः अर्यते।
"अस्मिन् अरण्ये अहि-वराह-इभानां यूथाः तथा च भिल्ल-भल्ल-दवा-आदयः जनाः दृश्यन्ते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dgon pa
१) अटवी २) अरण्य ३) कान्तार ४) जटी ५) वन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अरण्यमटवी सत्त्रं वार्क्षं च गहनं झषः ।
कान्तारं विपिनं कक्षः स्यात्षण्डं काननं वनम् ॥ १११० ॥
दवो दावः प्रस्तारस्तु तृणाटव्यां झषोऽपि च ।
-wordlist-
अरण्य (क्ली), अटवी (स्त्री), सत्त्र (क्ली), वार्क्ष (क्ली), गहन (क्ली), झष (पुं), कान्तार (पुंक्ली), विपिन (क्ली), कक्ष (पुं), षण्ड (पुंक्ली), कानन (क्ली), वन (क्ली), दव (पुं), दाव (पुं), प्रस्तार (पुं), तृणाटवी (स्त्री), झष (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अरण्य
अरण्य, अटवी, सत्त्र, कान्तार, कानन, वन, विपिन, गहन
अरण्यमटवी सत्त्रं कान्तारं काननं वनम् ।
विपिनं गहनं चेति नातिभिन्नार्थमिष्यते ॥ २१० ॥
verse 2.1.1.210
page 0026
नाममाला
Sanskrit
विपिन, गहन, कक्ष, अरण्य, कानन, वन, कान्तार, अटवी, दुर्ग
विपिनं गहनं कक्षमरण्यं काननं वनम् ।
कान्तारमटवी दुर्गम् तच्चरः स्याद्वनेचरः ॥ १३ ॥
verse 0.1.1.13
page 0007
Mahabharata
English
Aṭavī. § 284 (Sahadeva): II, 31, 1175 (purīṃ ramyāṃ, a city conquered by Sahadeva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अटवी,
स्त्री,
 (अटवि + स्त्रियां ङीप्) वनं । इत्य-मरः । (यथा रामायणे । आनर्त्तांश्चैव मार्गध्वंकान्ताराण्यटवीस्तथा) ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अटवि(वी) स्त्री अटन्ति चरमे वयसि यत्र अट--अवि वाङीप् । वने । विन्ध्याटवीति का० विन्ध्यगिरिसन्निकृष्टप्रसिद्धवनम् । “कान्तारप्रदेशेष्वटवीषु चेति” रामा० ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@‘अट गतौ’@} 2 आटकः-टिका, आटकः-टिका, अटिटिषकः-षिका, 3 अटाटकः-टिका
अटिता-त्री, आटयिता-त्री
अटिटिषिता-त्री, अटाटिता-त्री
4 अटन्-पर्यटन्-न्ती, आटयन्-न्ती
अटिटिषन्-न्ती
अटिष्यन्-ती-न्ती, आटयिष्यन्-ती-न्ती, अटिटिषिष्यन्-न्ती-ती
आटयमानः, आटयिष्यमाणः, अटाट्यमानः 5
अट्, अटौ-अटः
अटितम्, आटितम्, अटिटिषितम्-तः-तवान्
अटाटितम्-तः तवान्
अटः, 6 7 पर्याटी, 8 भिक्षाटः, 9 रात्रिमटः 10 रात्र्यटः, अटिटिषुः, आटिटयिषुः, 11 कुलटा, अंटाटः, अटनः 12
अटितव्यम्, आटयितव्यम्, अटिटिषितव्यम्, अटाटितव्यम्
अटनीयम्, आटनीयम्, अटिटिषणीयम्, अटाटनीयम्
आट्यम्, आट्यम्, अटिटिष्यम्, अटाट्यम्
ईषदटः-दुरटः-स्वटः
अट्यमानः, आट्यमानः, अटिटिष्यमाणः, अटाट्यमानः
आटः, आटः, अटिटिषः, अटाटः
अटितुम्, आटयितुम्, अटिटिषितुम्, अटाटितुम्
अट्टिः, अटा, आटना, पर्याटना, अटाटा 13, अटिटिषा, आटिटयिषा, अटा 14 ट्या
पर्यटनम्, आटनम्, अटिटिषणम्, अटाटनम्
अटित्वा, आटयित्वा, अटिटिषित्वा, अटाटित्वा
पर्यट्य, समाट्य, समटिटिष्य, समटाट्य
15 आटम् २, अटित्वा २, आटम् २, आटयित्वा २, अटिटिषम् २, अटिटिषित्वा २, अटाटम् २
अटाटित्वा २
अटविः 16, अटवी
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२९५ सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। ‘सूचिसूत्रि--’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्। ‘अटाटकः’ इत्यत्र ‘यस्य हलः’ (६-४-४९) इति यकारस्य लोपः ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इत्यकारलोपः।]]
04
=>
 [पृष्ठम्००११+ ४२]
05
=>
 [[आ। ‘अटाट्यमानोऽरण्यानि ससीतः सहलक्ष्मणः’ भ-का। ४-२]]
06
=>
 [[B। ‘अम्लेटकैः चाकटुचाटुभाषितैरटैः पटत्संरटिताञ्जनोत्करैः’ धा। का। १-३९। ५।]]
07
=>
 [[१। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ इति (३-२-७८) णिनिः।]]
08
=>
 [[२। ‘कर्मण्यणू’ (३-२-१) इति अण्।]]
09
=>
 [[C। ‘नारायणे राश्रिमटाङ्गनानामसातये तत्र जनिष्यमाणे’ वासुदेवविज- यकाव्ये ३। १।]]
10
=>
 [[३। ‘रात्रेः कृति विभाषा’ (६-३-७२) इति मुम् वा।]]
11
=>
 [[४। शकन्ध्वादित्वात् (वा। १-१-६४) पररूपम्।]]
12
=>
 [[V। नन्द्यादेराकृतिगणत्वाल्ल्युः।]]
13
=>
 [[५। ‘परिसर्यापरिचर्यामृगयाटाट्या- नामुपसंख्यानम्’ वा (३-३-१०१) इति शे यकिट्यशब्दस्य द्वित्वम्, पूर्वभागे यकारनिवृत्तिर्दीर्घश्च निपा- त्यते। केवलं गमनमात्रमर्थः।]]
14
=>
 [[५। ‘परिसर्यापरिचर्यामृगयाटाट्या- नामुपसंख्यानम्’ वा (३-३-१०१) इति शे यकिट्यशब्दस्य द्वित्वम्, पूर्वभागे यकारनिवृत्तिर्दीर्घश्च निपा- त्यते। केवलं गमनमात्रमर्थः।]]
15
=>
 [पृष्ठम्००१२+ २७]
16
=>
 [[ऋ। औणादिकौ शब्दौ।]]
Capeller
German
अटवी
f.
 Wald
Stchoupak
French
अटवी-
f.
 forêt
ville de Śrāvastī.
°प्राय-प्रान्तता-
f.
 fait que les extrémités sont constituées
surtout par des forêts.
°बल- nt. armée d'anachorètes.