| YouTube Channel

अञ्ज् (aJj)

 
Capeller Eng
English
अञ्ज् अन॑क्ति अङ्क्ते॑
pp.
 अक्त॑ smear, anoint, adorn (M.
refl.)
glorify, extol
make clear, manifest.
C.
 अञ्जयति smear,
anoint. — अनु anoint. अभि smear, anoint (M. refl.), adorn. आ
anoint, smooth, embellish, glorify. नि smear, anoint
M.
 slip into,
hide among (अन्तर्). प्रति anoint, adorn. वि
M.
 anoint throughout
anoint or adorn one's self with (instr. or
acc.
 )
make clear, bring to
notice, betray.
C.
 cause to become clear, reveal. अभिवि
P.
 become
clear, appear. सम् anoint, adorn, embellish, honour
join, unite
lick, devour
M.
 feed on (instr. ). — Cf. अभिव्यक्त, अभ्यक्त,
व्य॑क्त.
Apte
English
अञ्ज् [añj], 7
P.
 (rarely
A.
 ) (अनक्ति or अङ्क्ते, आनञ्ज, अञ्जि- ष्यति-अङ्क्ष्यति, अञ्जित्वा-अङ्क्त्वा, अञ्जितुम्, अङ्क्तुम्, अक्त)
To anoint, smear with, bedaub.
To make clear, show, represent, characterize
मा नाञ्जी राक्षसीर्मायाः
Bk.*
 9. 49.
To go.
To shine, be beautiful.
To honour, celebrate.
To decorate.
Caus.
To smear with, नाञ्जयन्ती स्वके नेत्रे
Ms.*
 4.44.
To speak or shine.
To cause to go [cf. Zend anj
L.
 unctum, ungo.] With-अधि to fit out, equip, furnish.
आ to anoint, smear.
to smooth, polish, prepare.
to honour, respect.
नि to smear.
to conceal or hide oneself.
प्रति to smear.
to adorn, decorate.
सम् to smear.
to fit out, equip, harness.
to honour.
to join together, to consume, devour
to adorn, decorate, beautify (mostly
Ved.
 in these senses).
to unite, to put together, compose.
Apte 1890
English
अंज् {c7c} P. (rarely A.) (अनक्ति or अंक्ते, आनंज, अंजिष्यति-अंक्ष्यति, अंजित्वा-अंक्त्वा-अक्त्वा, अंजितुं, अंक्तुं, अक्त) 1 To anoint, smear with, bedaub.
2 To make clear, show, represent, characterize
मा नांजी राक्षसीर्मायाः Bk. 9. 49
3 To go.
4 To shine, be beautiful.
5 To honour, celebrate.
6 To decorate.
Caus. 1 To smear with, नांजयंतीं स्वके नेत्रे Ms. 4. 44.
2 To speak or shine.
3 To cause to go. [cf. Zend anj
L. unctum, ungo.]
With अधि to fit out, equip, furnish.
आ {1} to anoint, smear. {2} to smooth, polish, prepare. {3} to honour, respect.
नि {1} to smear. {2} to conceal or hide oneself.
प्रति {1} to smear. {2} to adorn, decorate.
सं {1} to smear. {2} to fit out, equip, harness. {3} to honour. {4} to join together, to consume, devour
to adorn, decorate, beautify (mostly Ved. in these senses). {5} to unite, to put together, compose.
Monier Williams Cologne
English
अञ्ज्
cl.
 7. Ā.
P.
 अन॑क्ति, अङ्क्ते॑, आ-नञ्ज, अञ्जिष्यति or अङ्क्ष्यति, आञ्जीत्, अञ्जितुम् or अङ्क्तुम्, to apply an ointment or pigment, smear with, anoint
to decorate, prepare
to honour, celebrate
to cause to appear, make clear,
RV.
 i, 92, 1
to be beautiful,
L.
to go,
L.
 :
Caus.
 अञ्जयत्, आञ्जिजत्, to smear with
to speak
to shine
to cause to go,
L.
अञ्ज् [cf.
Lat.
 ungo].
Monier Williams 1872
English
अञ्ज् अञ्ज्, cl. 7. P. A. अनक्ति, अङ्क्ते,
आनञ्ज, अञ्जिष्यति or अङ्क्ष्यति, आञ्जीत्,
अञ्जितुम् or अङ्क्तुम्, to apply an ointment or pig-
ment, smear with, anoint
to decorate, prepare
to
honour, celebrate
to cause to appear, to make clear,
distinguish, represent
to be beautiful
to go: Caus.
अञ्जयति, -यितुम्, आञ्जिजत्, to smear with
to speak,
shine, to cause to go [cf. Lat. ungo].
Macdonell
English
अञ्ज् AÑJ, Ⅶ. anákti, aṅkté, anoint, 🞄smear, (Ā. refl.)
adorn: Ā. adorn oneself 🞄with (ac.)
honour, celebrate
display
cs. 🞄[Page5-3] 🞄smear, anu, abhi, anoint, smear. ā, anoint. 🞄ni, hide among (antar). vi, beautify
manifest, 🞄display: pp. vyakta, manifest, distinct, 🞄clear
-m, ad. distinctly, certainly, cs. show. 🞄abhi-vi, display: ps. be displayed, appear. 🞄sam, anoint
adorn
unite with (in).
Goldstucker
English
अञ्ज् I. (अन्जू-रुधादि-उदात्त-उदात्तेत्) r. 7th cl. par. (अ-
नक्ति- ved. 1st cl. अञ्जति-ते-आनञ्ज-अञ्जिता or अङ्क्ता-अञ्जि-
ष्यति or अङ्क्ष्यति-आञ्जीत्, आञ्जिषुः-अञ्जित्वा or अङ्क्त्वा or अक्त्वा-
p. p. अक्त. Desid. अञ्जिजिषति. Caus. अञ्जयति-आञ्जिजत्).
^1 To anoint.
^2 To make clear.
^3 To glorify, to extol.
^4 To
go, to approach.
^5 To be beautiful. With अभि- To anoint,
to embellish.--आ-
^1 To anoint.
^2 To glorify, to extol.
--नि-प्र-प्रति- To anoint, to embellish.--वि-
^1 To
anoint.
^2 To make clear or manifest. Caus. To cause to be-
come clear, to reveal.--अभिवि- To make manifest.--
सम्-
^1 To anoint, to embellish.
^2 To extol, to glorify.
^3 To
join, to connect.
II. (अजि-चुरादि-परस्मैपदिन्) r. 10th cl. (अञ्जयति) To
shine. (It seems to occur only in vulgar speech.)
Benfey
English
अञ्ज् अञ्ज्, ii. 7, अनज्, अञ्ज्, Par.
(Ved. also Ātm. ). To cause to shine by
smearing with greasy substances.
1.
To anoint, to smear, Man. 5, 25.
2.
To adorn, Chr. 294, 1 = Rigv. 1, 92, 1.
3. To make clear.
4. To be beau-
tiful.
5. † To go. Caus. To anoint,
Man. 4, 44. † i. 10. To shine. -- With
the prepos. अभि अभि। 1. To anoint,
Man. 4, 44. 2. To pollute, Śāk. d.
108. -- With वि वि। 1. Ātm. To dress
one's self, Chr. 290, 4 = Rigv. 1, 64, 4.
2. To make clear, MBh. 2, 2122. व्यक्त।
manifest, clear, Rām. 3, 73, 12. acc.
sing. तम्, adv. to be sure, Daśak. in
Chr. 199, 11.
--
Comp.
 अ-व्यक्त,
adj.
1. invisible, Man. 1, 6. 2. imperceptible,
Rām. 1, 70, 9. acc. sing. तम्, adv.
indistinctly, Brāhmaṇav. 3, 21.
n.
 the
primary Being, Ragh. 13, 60. Caus.
1. To make discernible, Man. 1, 6. 2.
To betray, Man. 10, 58. 3. To show,
Rājat. 5, 107. व्यञ्जित, discerned,
Man. 9, 36. -- With अभिवि अभि-वि, 1.
To discern clearly, Vedāntas. in Chr.
208, 23. 2. To reveal. अभिव्यक्त + म्,
adv. evidently, Nal. 17, 8. -- With सम्
सम्, To adorn, Chr. 290, 1 = Rigv. 1,
64, 1. -- Cf. Lat. unguere
O.H.G. anko,
butter
and ἀγ in ἀγλαός, ἀγάλλω.
Apte Hindi
Hindi
अञ्ज्
"रुधा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
"लेपना, सानना, रंग पोतना"
अञ्ज्
"रुधा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
"स्पष्ट करना, प्रस्तुत करना, चित्रण करना"
अञ्ज्
"रुधा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
जाना
अञ्ज्
"रुधा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
चमकना
अञ्ज्
"रुधा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
"स्म्मानित करना, समारंभ करना"
अञ्ज्
"रुधा* पर* सक* अनिट्-, , " - -
सजाना
अञ्ज्
पुं*
 - -
सानना
अञ्ज्
पुं*
 - -
"बोलना, चमकना, उपसर्गों के साथ"
L R Vaidya
English
aYj {% vt. 7P (pp. अक्त) %} 1. To anoint
2. to decorate
3. to glorify, to celebrate
4. to distinguish
5. to go, to approach.With अभि-, 1. to anoint
2. to pollute.With अभिवि-, to reveal, to make manifest.With आ-, 1. to anoint
2. to extol.With वि-, to manifest, to reveal, व्यनक्ति लोकत्रितयेऽपि योग्यताम् Sis.i.26.
Bopp
Latin
अञ्ज् 7. 10. P. (अनज्मि, अञ्जयामि
अञ्ज् 10. a gramma-
ticis scribitur अज्)
1) ire, v. अञ्जस्.
2) splendere.
3) oblinere, ungere, praesertim cl. 10. MAN. 4. 44.: अञ्ज-
यन्ती स्वके नेत्रे oblinens oculos suos (lat. ungo).
c. वि Caus.
1) manifestare, arguere. MAN. 10. 38. Pass.
व्यज्यते (gr. 503. 538.). HIT. 103. 20.
2) creare. MAN. 1. 6.
Lanman
English
√añj or aj (anákti, aṅkté
ānáñja, ānajé
[788]
ā́ñjīt
aktá
aktvā́
-áñjya, -ájya).
—1. smear
anoint
—2. adorn. [cf. aktu:
cf. Lat. ungo, ‘anoint.’]
+ ā, anoint.
+ vi,
—1. anoint
—2. adorn
and so, bring
to notice
vyàkta: adorned, fair
manifest
--caus. make clear or manifest.
+ sam,
—1. anoint
—2. adorn
—3. unite
by anointing, 89^19
—4. generalized, unite
with, take to one's self (e. g. food), 88^10.
Kridanta Forms
Sanskrit
अञ्ज् (अ꣡ञ्जूँ꣡ व्यक्तिम्रक्षणकान्तिगतिषु व्यक्तिमर्षणकान्तिगतिषु - रुधादिः - वेट्)
ल्युट् = अञ्जनम्
अनीयर् = अञ्जनीयः - अञ्जनीया
ण्वुल् = अञ्जकः - अञ्जिका
तुमुँन् = अञ्जितुम् / अङ्क्तुम्
तव्य = अञ्जितव्यः / अङ्क्तव्यः - अञ्जितव्या / अङ्क्तव्या
तृच् = अञ्जिता / अङ्क्ता - अञ्जित्री / अङ्क्त्री
क्त्वा = अञ्जित्वा / अङ्क्त्वा / अक्त्वा
ल्यप् = प्राज्य
क्तवतुँ = अक्तवान् - अक्तवती
क्त = अक्तः - अक्ता
शतृँ = अञ्जन् - अञ्जती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 अञ्ज्
मूलधातुः:
 अजि
धात्वर्थः:
 भाषायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 अञ्जयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 इदित्
धातुः:
 अञ्ज्
मूलधातुः:
 अञ्जू
धात्वर्थः:
 व्यक्ति-म्रक्षण-कान्ति-गतिषु
गणः:
 रुधादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 वेट्, सेट्(धा.पा)
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 अनक्ति
अनुबन्धादिविशेषः:
 ऊदित्
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अञ्ज् mit परिवि, परिव्यक्तम् Adv. überaus deutlich, Hariv. 4514. — Mit प्रवि, प्रव्यक्त deutlich. Kompar. °तर Suśr. 1, 258, 20.
Capeller
German
अञ्ज् अन॑क्ति u. अङ्क्ते॑ salben, bestreichen
(auch Caus. अञ्जयति, p.p. अञ्जित)
schmücken, ausrüsten (Med. refl.) verherrlichen,
ehren: offenbaren. अनु bestreichen.
अभि dass नि Med. hineinschlüpfen,
sich verstecken. वि p.p.
व्यक्त geschmückt
offenbar, deutlich
(bes.
n.
 adv.). Caus. उयञ्जित entfaltet.
अभिवि p.p. अभिव्यक्त deutlich,
sichtbar. सम् salben, schmücken.
Grassman
German
√añj, Grundbedeutung „schmieren, mit einer weichen, fetten Masse bestreichen“ (Kuhnʼs Zeitschr. 〔1, 384〕), daher 1〉 die Büchse [A.] des Rades schmieren
2〉 jemand [A.] womit [I.] salben
3〉 med. sich womit [I.] salben
4〉 med. sich Salbe überstreichen. Diese sinnlichen Bedeutungen werden nun ausserdem in dichterischen Bildern, in denen die ursprüngliche Anschauung meist klar hervortritt, mannichfach übertragen
nämlich 5〉 jemand [A.] womit [I.] schmücken, auch 6〉 ohne Instr., oder 7〉 verschönen, verherrlichen [A.] durch [I.], auch ohne Instr., oder 8〉 etwas [A.] für jemand [D.] ausschmücken, zurüsten
namentlich 9〉 den Agni u. s. w. [A.] mit Fett u. s. w. [I.] beträufeln, auch 10〉 ohne Instr., oder 11〉 den Soma [A.] mit Milch u. s. w. [I.] fett, süss machen (auch ohne Instr.), oder auch 12〉 das Somagefäss [A.] damit gleichsam salben
13〉 besalben, [Page24] d. h. besamen [A.]
ferner im Medium 14〉 sich womit [I.] schmücken, oder 15〉 sich etwas [A.] als Schmuck anlegen. Ausserdem tritt, wie bei allen Verben im RV, das Medium statt des Activs ein, sobald irgendeine Zurückbeziehung auf das Subject stattfinden soll, z. B. {64, 1} marúdbhias ‥ gíras sám añje „den Marutʼs schmücke ich meine Lieder aus“.
Mit abhí, schmücken [A.] mit [I.].
ā́ 1〉 die Bahn [A.] schmieren (um rascher fortzukommen)
2〉 verherrlichen [A.].
ní, hinunterschlüpfen, sich verstecken unter [antár m. Lo.].
prá, jemandem [D.] etwas [A.] ausschmücken, es ihm zurüsten.
práti, schmücken [A.].
ví, med. 1〉 sich salben, sich herausputzen mit [I.], auch 2〉 ohne Instr., oder dafür 3〉 mit dem Acc. der Salbe oder des Schmuckes
4〉 durchsalben
5〉 glänzend, geschmückt erscheinen.
sám 1〉 womit [I.] salben, schmücken [A.], auch 2〉 ohne Instr., 3〉 jemandem [D.] etwas [A.] ausschmücken, zurüsten, oder 4〉 jemand [A.] wozu [D.] ausschmücken, ausstatten
5〉 ausschmücken, herrlich machen, verherrlichen [A.]
6〉 zusammenfügen, vereinigen [A.]
7〉 belecken, verzehren [A.]
8〉 med. sich womit [I.] nähren, es geniessen.
Stamm añj, anáj:
-nákti 7〉 vām {153, 2} (hótā).
-nakti 6〉 paśvás {302, 3}
dámpatī. {894, 2}.
-ñjatas [3. du.] sám 5〉 devā́n {194, 7}.
-ñjmas 11〉 tvā́m góbhis {757, 3}.
-ñjánti 7〉 yám (agním) námasā {452, 4}. — 9〉 yám havírbhis {95, 6}
pūrviám havírbhis {248, 3}
mitrám ná góbhis {357, 2}. — 10〉 yám {397, 7}. — 11〉 enam mádhuas rásena {821, 20}. — sam 5〉 oder 7〉 yád {878, 3} (devā́s).
-nák [3. s.] ví 5〉 śroṇás {206, 7}.
-nájan 6〉 tvā hótāram {253, 5}.
-ñjan sám 2〉 śiśum ná {518, 5}. — 4〉 ródasī kṣatrā́ya {272, 3}.
-ṅgdhi sám 1〉 vánaspátim mádhvā dhā́rayā {717, 10}.
-ṅdhí [für -ṅgdhí] 1〉 khám {982, 3}.
-naktu 7〉 devā́n {659, 1}. — ā́ 1〉 pathíām {560, 5}. — 2〉 vidathíām {559, 3}
tvā́m {669, 1}. — sám 2〉 devā́n {194, 2}. — 4〉 (nas) ājarasā́ya {911, 43}.
-naktana 7〉 índram u. s. w. {902, 1}.
-ñjantu sám 1〉 vām aktúbhis matīnā́m {510, 3}. — 6〉 hṛ́dayāni nau {911, 47}.
-ñje [1. s. med.] sám 3〉 índrāya arkám {61, 5}
marúdbhyas gíras {64, 1}.
-ṅkté sam 8〉 kravíṣā {913, 16}.
-ṅkte 4〉 añjí {124, 8}
{649, 1}. — 3〉 oder pass. 9〉 góbhis {355, 3}.
-ñjaté [3. pl.] 6〉 yajñám {814, 7}.
-ñjáte [3. pl.] 11〉 (sómam) {798, 43}.
-ñjate 3〉 oder pass. 9〉 mádhvā {681, 9}. — 4〉 añjí {573, 3}. — 3〉 oder pass. 11〉 góbhis {722, 3}. — 9〉 yuvā́m góbhis {151, 8}. — 15〉 bhānúm {92, 1}. — abhí mádhunā (sómam) {798, 43}. — ví [Page25] 1〉 añjíbhis {64, 4}. — 3〉 aktū́n {595, 2}. — 4〉 (sómam) {798, 43}. — sám 2〉 (sómam) {798, 43}. — 1〉 rūpám apā́m rásena {809, 57}.
-ñjata ví 1〉 śubhrā́s {627, 25} (śriyé).
Imperf. ā́ñj [tonlos {504, 3}]:
-jan ā́ 2〉 vām {504, 3} (ádrayas). — sam 1〉 yám (agním) ā́jiena {914, 4}.
Perf. ānaj:
-jé [3. s.] 7〉 yásya dvā́rā dhíyas {672, 1}. — 8〉 pass. dhiṣáṇā te {102, 1}. — sam 5〉 paśū́n {188, 9}.
-je [3. s.] 14〉 krátubhis {672, 1}. — ní tváṣṭā gnā́su antár {161, 4}.
-jre ví 1〉 usrā́s iva stṛ́bhis {87, 1}.
anaj [aus ānaj metrisch verkürzt]:
-ja [-jā 2. pl.] prá vā́cam śárdhāya mā́rutāya {408, 1}.
-jyāt [Opt.] 9〉 góbhis īm {857, 4}.
Stamm d. Pass. ajyá [vgl. aj]:
-áse sam 1〉 góbhis {798, 47} (camúos).
ajya:
-ase 7〉 góbhis vāṇás {640, 8}. — 9〉 mádhos dhā́rābhis {274, 6}. — 11〉 rebhás váne {778, 9}
kavís váne {790, 2}.
-ate 8〉 túbhya rayís {1020, 9}. — 9〉 srucā́ {944, 3}. — 11〉 góbhis {744, 3} (sómas). — sám 1〉 yajñás mádhvā {188, 2}
agnís gāyatréna {188, 11}
agnís ghṛténa {944, 4}
aktúbhis {251, 1}
sómas dhenúbhis {784, 1}
háris (sómas) rūpaís {746, 4}.
Part. añját:
-án 6〉 svárum ná péśas {92, 5}. — práti dhā́māni {194, 2}. — sam 1〉 pathás mádhvā {936, 2}. — 2〉 pā́thas {936, 10}
ródasī {906, 1}. — 7〉 vīrúdhas {871, 4} (agnís).
añjāná:
-ás 10〉 pass. saptá hótṛbhis {244, 4}. — 11〉 pass. góbhis {762, 5}
{815, 2}
{819, 22}. — abhí pass. ajárais {199, 4}.
-ā́s [A. p. f.] 4〉 añjí {354, 9} (kaníās).
Part. Perf. ānajāná:
-ā́ [du.] 7〉 pass. {108, 4} (agníṣu sámiddheṣu).
Part. Pass. ajyámāna (vgl. aj):
-as 10〉 agnís {857, 9}. — 11〉 sómas {809, 35}.
-ā [f.] 13〉 starī́s yád sū́ta sadyás 〰 {857, 10}.
Part. II. aktá:
-ás 7〉 vácobhis {446, 6}. — 9〉 śocíṣā {445, 6}
páyasā pṛṣṭhíena {299, 10}. — 11〉 góbhis {808, 22}.
-ám [m.] 5〉 patamgám māyáyā {1003, 1}. — 12〉 kaláśam góbhis {323, 5}
{786, 8}.
-ám [n.] 2〉 barhís ghṛténa {194, 4}.
-ā́ [f.] 5〉 uṣā́s vápurbhis {62, 8}.
akta [vgl. ā́la‿akta]:
-as ví 5〉 kavís {783, 7}.
-am [n.] ví 1〉 avasā́nam aktúbhis {840, 9}. — 2〉 támas {953, 7}. — sám 2〉 havyám {194, 10} (trídhā).
-ās [m.] ví 2〉 náras {572, 1}. — sám 1〉 áṅgirasas dákṣinayā {888, 1}.
-ā [n.] ví 2〉 taṣṭā́ni {912, 5}.
-ā [f.] ví 1〉 uṣā́s raśmíbhis {593, 3}.
-ām ví 5〉 anyā́m {911, 21}.
25, 21. 22.a: 7) bis {640, 8}
añj,
Stamm añj:
-ñjánti 2〉 tvā́m mádhunā {242, 1}
-ṅgdhué 14〉 {926, 10}.
Stamm des Pass. ajya:
-ase 11〉 góbhis {797, 5}
-ate 7〉 góbhis {640, 8}.
Burnouf
French
*अञ्ज् अञ्ज्: अनज्मि 7
p. आनञ्ज
pp.
अञ्जित et अङ्क्त
a1. अञ्जिषम्
gér. अञ्जित्वा
et अङ्क्त्वा। Oindre, हविर्भिस् de beurre sacré
souiller,
शोणितेन de sang
frotter d'un collyre
नेत्रे ses
yeux
farder.
-- अञ्जयामि 10, mms.
être luisant, être
beau.
lat. ungo.
अनज्मि 7 a aussi le sens de aller
cf. अङ्ग्।
Stchoupak
French
अञ्ज्-
{%anakti aṅkte
ajyate
añjayati
akṭa- añjita- %} -- oindre,
enduire
moy. se frotter, s'oindre
caus. id.
a. v. oint, fardé.