अजिर (ajira)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अजिर n.
  (-रं)
	 1. A court or yard.
	 2. Air,  wind.
	 3. The body.
	 4. An
object of sense 5. A frog.
 E.
  अज to go,  and किरन् aff.
  

Capeller Eng

English

 अजिर॑ a.
  agile,  swift
 n.
  adv.
 ,  as subst.  area,  court. 

Yates

English

 अजिर (रं) 1.
n.
  A court
 air
 the
body
 object of sense
 a frog.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अजिर 	-	 ajira 	-	 adj.
  	-	  rapid
अजिर 	-	 ajira 	-	 adj.
  	-	  quick
अजिर 	-	 ajira 	-	 adj.
  	-	  agile  [ quick,  rapid ]
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  frog
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  area
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  body
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  field of battle
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  court
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  any object of sense
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  air
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  air
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  wind
अजिर 	-	 ajira 	-	 n.
  	-	  place to run or fight in

Wilson

English

 अजिर
n.
  (-रं)
1 A court or yard.
2 Air,  wind.
3 The body.
4 An object of sense.
5 A frog.
E.
  अज to go,  and किरन् aff.
  

Apte

English

अजिरः [ajirḥ],  a.
  [अज् गतौ किरन् वीभावाभावः Uṇ.*
  1.53.] Quick,  swift (शीघ्र)

रः A sort of mouse,  hairy mole.

A kind of ceremony in pronouncing curses

रम् A court-yard,  an enclosed space,  arena
 उट- जाजिरप्रकीर्ण K.*
  3,  आस्थाननिकेतनाजिरम् Ki.*
  1.16
 so रण˚ सावित्र इति विख्यातः प्रविवेश रणाजिरम् Rām.*
  7.27.34 गृह˚ &c.
 

The body.

Any object of sense.

The wind,  air.

A frog.

रा N.
  of a river.

N.
  of Durgā. -रः N.
  of a snake-priest. Comp.
   -अधिराज [कर्म˚] Ved.
  'a quick emperor',  epithet of death.-शोचिस् a.
  [अजिरं शोचिर्यस्य] glittering,  having tremalous or flashing light.

Apte 1890

English

 अजिर a. [अज् गतौ किरन् वीभावाभावः Uṇ. 1. 53.] Quick,  swift (शीघ्र) 
रः 1 A sort of mouse,  hairy mole. 
2 A kind of ceremony in pronouncing curses. 
रं 1 A court-yard,  an enclosed space,  arena
 उटजाजिरप्रकीर्ण K. 39,  Ki. 1. 16
 so रण°,  गृह° &c. 
2 The body. 
3 Any object of sense. 
4 The wind,  air. 
5 A frog. 
रा 1 N. of a river. 
2 N. of Durgā. 
रः N. of a snake priest. 
Comp. 
अधिराजः [कर्म°] Ved. ‘a quick emperor, ’ epithet of death. 
शोचिस् a. [अजिरं शोचिर्यस्य] glittering,  having tremulous or flashing light. 

Monier Williams Cologne

English

 अजिर॑ mfn.
   (√ अज्),  agile,  quick,  rapid

 अजिर॑ m.
  N.
  of a Nāga priest,  PBr. 

 अजिर (अम्),  n.
  place to run or fight in,  area,  court,  R.
  &c.
  

 the body

 any object of sense,  air,  wind,  a frog,  L.
 

 (with आजेः) a field of battle (cf.   समराजिर),  Śiś.
 

Monier Williams 1872

English

 अजिर अजिर,  अस्,  आ,  अम् (fr. rt. अज्),  agile, 
quick,  rapid
 (अस्),  m.,  N. of a snake priest
 (आ), 
f.,  N. of Durgā,  and of a river
 (अम्),  n. place to run
or fight in,  area,  court [Lat. ager?]
 the body
 any
object of sense,  air,  wind
 a frog
 (अम्),  ind. quickly.
—अजिर-वती,  f.,  N. of the river on which the town
Śrāvasti was situated.
—अजिर-शोचिस्,  इस्,  m.,  Ved.
having a quick light,  glittering,  epithet of Agni and
Soma.
—अजिराधिराज (°र-अध्°),  अस्,  m.,  Ved. an
agile emperor,  epithet of death.

Macdonell

English

 अजिर aj-irá,  a.
  mobile,  rapid: -m,  ad.
 n.
  🞄court
 battle-field.

Goldstucker

English

 अजिर I. m. f. n. (-रः-रा-रम्) Quick,  fast. (अजिरम् is also
used adverbially.)
II. m. (-रः) The proper name of a priest who officiated
at a sacrifice performed in order to destroy the serpents.
III. f. (-रा)
	^1 A river.
	^2 A name of Durgā.
IV. n. (-रम्)
	^1 A court or yard.
	^2 Air,  wind.
	^3 The
body.
	^4 A frog.
	^5 An object of sense. E. अज्,  uṇ. aff.
किरच्.

Benfey

English

 अजिर अज् + इर,  n.
  A court,  Pañc.
138,  1.
 -- Comp.
 
रण-,  n.
  a field of
battle.

Apte Hindi

Hindi

अजिर
वि* - अज्+किरन्
"शीघ्रगामी,  स्फूर्तिवान्"

अजिरम्
नपुं*
   - अज्+किरन्
"आंगन,  अहाता,  अखाड़ा"

अजिरम्
नपुं*
   - अज्+किरन्
शरीर

अजिरम्
नपुं*
   - अज्+किरन्
इन्द्रियगम्य पदार्थ

अजिरम्
नपुं*
   - अज्+किरन्
वायु

अजिरम्
नपुं*
   - अज्+किरन्
मेंढक

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अजिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚತ್ವರ / ಅಂಗಳ / ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಬಯಲು
निष्पत्तिः - > अज (गतिक्षेपणयोः) “किरच्” (उ० १-५३) ।
व्युत्पत्तिः - > अजन्ति क्षिपन्त्यत्र धान्यादिकम् ।
प्रयोगाः - > “तदीयमास्थाननिकेतनाजिरम्” ।
उल्लेखाः - > किरा० १-१६ ।
अजिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪೆ
अजिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಳಿ
अजिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಗೋಚರವಾಗುವ ವಿಷಯ
अजिर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹ / ಶರೀರ
अजिर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ
अजिर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿ
विस्तारः - > “अजिरं प्राङ्गणे वाते विषये दुर्दरे तनौ । स्त्री चण्ड्याम्” - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 ajira {% n. %} 1. Area,  court
air,  wind
the body
any object of sense
a frog.

Lanman

English

 ajirá,  a. agile,  swift. [√aj,  1188c: cf.
Lat. agilis,  ‘agile.’]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अजिर 4. a) in Verbindung mit आजेः so v.a. Schlachtfeld,  Śiś. 19,  102. Vgl. समराजिर.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  द्रुत,  अजिर,  रंहित,  वेगवत्,  वेगिन्,  शीघ्र,  श्रवस्य,  सवेग,  सत्वर
adjective
 
यः वेगेन चलति तथा च यस्य गतिः त्वरायुक्ता अस्ति।
 "सा द्रुतया गत्या गन्तव्यं प्रतिगच्छति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वेदी वितर्दिरजिरं प्राङ्गणं चत्वराङ्गने ।
-wordlist-
 
वेदी (स्त्री),  वितर्दि (स्त्री),  अजिर (क्ली),  प्राङ्गण (क्ली),  चत्वर (क्ली),  अङ्गन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अजिर
अजिर,  प्राङ्गण
अजिरं प्राङ्गणं प्रोक्तं वेदिका च वितर्दिका ॥ २९९ ॥
verse 2.1.1.299
page 0036

Vedic Reference

English

 Ajira. — He was Subrahmaṇya priest at the snake festival
of the Pañcaviṃśa Brāhmaṇa.^1
1) xxv. 15. See Weber,  Indische Studien,  1,  35.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अजिरं,  क्ली,
   (अजति गृहान्निःसरति यत्र अज +अधिकरणे किरच् । उठान इति भाषा । अजतिगच्छति यः इति वायुः । अजति गच्छति क्षण-भङ्गरमिति यावत् इति शरीरं । अजन्ति इन्द्रि-याणि गच्छन्त्यत्र इति व्युत्पत्त्या विषयः ।) चत्वरं ।(यथा विष्णुपुराणे,  --“पुनश्च भरतस्याभूदाश्रमस्योटजाजिरे” ।)वायुः । शरीरं । मण्डूकः । विषयः । इतिमेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अजिर न०
  अज--किरन् वीभावाभावः । (उटान) इति ख्यातेचत्वरे । शीघ्रगन्तरि त्रि०
  । “श्येना अजिरा इति”ता० ब्रा० “अजिराः क्षिप्रगमनशीला इति” भाष्यम् अतएव क्षिप्रनाम्नि निरुक्ते अजिरमिति पठितम् शीघ्रवेगव-त्त्वात् नद्यां स्त्री । निरुक्ते च अजिरेति नदी नाम्निपठितम्ऋषिभेदे पु०
  तदपत्यम् शुभ्रा० ढक् । आजिरेयः तद-पत्य पु०
  स्त्री । उत्करा० छ । अजिरीयः तत्सम्ब-न्धिनि त्रि०
  ।

Capeller

German

 अजिर॑ beweglich,  behende,  rasch
 n.
  adv.

Grassman

German

 ajirá,  a.,  rasch,  beweglich,  von aj,  also medial zu fassen „sich selbst treibend“ (lat. agilis),  als Beiwort 1〉 der Rosse,  2〉 der mit Rossen verglichenen Flammen des agni,  3〉 des Boten,  4〉 des agní,  5〉 des pū́san auf seinem Gange,  6〉 des Fuhrmanns,  7〉 des Ganges,  8〉 n. Adverb. rasch.
-ás. 3〉 dūtás {710, 3}
 {924, 2}. 6〉 vóḍhā {505, 3}.
-ám [m.] 3〉 dūtám {243, 8}. 4〉 agním {527, 2}. 5〉 {138, 2}.
-ám [n.]. 7〉 yā́nam {339, 6}. 8〉 {928, 4}.
-ā́ [d.] 1〉 {134, 3}
 {269, 2}
 {410, 6}.
-ā́sas. 1〉 {401, 2}
 {1018, 8}. 2〉 {140, 4}.

Burnouf

French

 अजिर अजिर n.
  (अज्) tout objet où domine l'idée de
mouvement: cour,  préau
		 air,  vent
		 corps
		 grenouille.
		 Au
fig. objet des sens.

Stchoupak

French

 अजिर-
 nt. place libre devant une maison,  cour,  lice,  arène 
 champ de
bataille 
 -वती- f.
  affluent du Gange.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.