| YouTube Channel

अजपा (ajapA)

 
Yates
English
अ-जपा (पा) 1.
f.
 A mantra
an
image half male and half female.
Monier Williams Cologne
English
अ-जपा
f.
 the mantra or formula called haṃsa (which consists only of a number of inhalations and exhalations).
Hindi
Hindi
अनैच्छिक पुनरावृत्ति (एक मंत्र के रूप में के साथ)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अजपा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > “ಹಂಸ”ವೆಂಬ ಮಂತ್ರ
निष्पत्तिः - > जप (मानसे व्यक्तायां वाचि) + णिच् “अच्” ।
व्युत्पत्तिः - > प्रयत्नेन न जप्या ।
विस्तारः - > (ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಮಂತ್ರ.)
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) प्रयत्नेन न जप्या । नञ्+जप(मानसे व्यक्तायां वाचि)+णिच्+अच् । स्वाभाविकनि:श्वासप्रश्वासरूपेण जीवजप्य: सोऽहमित्याकारकः हंसमन्त्र:। ‘वियदर्धेन्दुललितस्तदादिसर्गसंयुतः। अजपाख्यो मनुः प्रोक्तो द्व्यक्षरः सुरपादपः। अच्छासैरेव निश्वासैर्हंस इत्यक्षरद्वयम् । तस्मात् प्राणाश्च हंसाख्यः आत्माकारेण संस्थितः।। जपति प्रत्यदप्राणी सान्द्रानन्दमयीं पराम् । विना जपेन दैवेशि जपो भवति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अजपा
noun
न जप्यते न उच्चार्यते असौ, अपितु श्वासप्रश्वासयोः गमनागमनाभ्यां सम्पाद्यते।
"मनसि एव ध्यानं क्रियते अजपायाः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अजपा,
स्त्री,
 (न जप्यते नोच्चार्य्यतेऽसौ अपितु श्वास-प्रश्वासयोर्गमनागमनागमनाभ्यां सम्पाद्यते जप् + घ-ञर्थे कः स्त्रियां टाप् नजपा नञ्समासः ।)हंसमन्त्रः । यथा, --“वियदर्द्धेन्दुललितस्तदादिसर्गसंयुतः ।अजपाख्यो मनुः प्रोक्तो द्व्यक्षरः सुरपादपः” ॥
* ॥
अस्य देवतार्द्धनारीश्वरमूर्त्तिः । यथा, --“उद्यद्भानुस्फुरिततडिंदाकारमूर्द्ध्वाम्बिकेशंपाशाभीतिं वरदपरशुं संदधानं कराब्जैः ।दिव्याकल्पैर्नवमणिमयैः शोभितं विश्वमूलंसौम्याग्नेयं वपुरवतु नश्चन्द्रचूडं त्रिनेत्रं” ॥
इति तन्त्रसारः ॥
* ॥
स्वाभाविकनिःश्वासप्र-श्वासरूपेण जीवजप्यहंसमन्त्रः ।तथाच दक्षिणामूर्त्तिसंहितायां ।“अथ वक्ष्ये महेशानि प्रत्यहं प्रजपेन्नरः ।मोहबन्धं न जानाति मोक्षस्तस्य न विद्यते ॥
श्रीगुरोः कृपया देवि ज्ञायते जप्यते यदा ।उच्छ्वासनिःश्वासतया तदा बन्धक्षयो भवेत् ॥
उच्छ्वासैरेव निःश्वासैर्हंस इत्यक्षरद्वयं ।तस्मात् प्राणस्य हंसाख्य आत्माकारेण संस्थितः ॥
नाभेरुच्छ्वासनिःश्वासात् हृदयाग्रे व्यवस्थितः ।षष्टिश्वासैर्भवेत् प्राणः षट्प्राणा नाडिका मता ॥
षष्टिनाड्या ह्यहोरात्रं जपसंख्याक्रमो मतः ।एकविंशतिसाहस्रं षट्शताधिकमीश्वरि ॥
जपते प्रत्यहं प्राणी सान्द्रानन्दमयीं परां ।उत्पत्तिर्जपमारम्भो मृत्युस्तत्र निवेदनं ॥
विना जपेन देवेशि जपो भवति मन्त्रिणः ।अजपेयं ततः प्रोक्ता भवपाशनिकृन्तनी” ॥
अन्यत्रापि ।“षट्शतानि दिवारात्रौ सहस्राण्येकविंशतिं ।एतत्संख्यान्वितं मन्त्रं जीवो जपति सर्व्वदा” ॥
* ॥
सन्ध्यावन्दनहीना । इति महाभारतं ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अजपा स्त्री प्रयत्नेन न जप्या अप्रयत्नोच्चारितत्वात् जप-कर्म्मणि अच् । श्वासप्रश्वासयोः वहिर्गमनागमनाभ्याम्अक्षरनिष्पादनरूपेजपे, स च हंसः, सोहमित्याकारस्यैव, तदाकारमन्त्रे च । “उच्छ्वासैरेव निश्वासैर्हंस इत्यक्षरद्वयम्तस्मात् प्राणश्च हंसाख्य आत्माकारेण संस्थितः । नाभे-रुच्छ्वस्य निश्वासात् हृदयाग्रे व्यवस्थितः । षष्टिश्वासैर्भवेत् प्राणः षट् प्राणानाडिका मता । षष्टिर्नाड्यस्त्वहोरा-त्रम् जपसंख्याक्रमोमतः । एकविंशतिसाहस्रं षट्शता-धिकमीश्वरि! । जपति प्रत्यहं प्राणी सान्द्रानन्दमयींपराम् । विना जपेन देवेशि! जपो भवति मन्त्रिणः ।अजपेयं ततः प्रोक्ता भवपाशनिकृन्तनीति” तन्त्रम् ।