| YouTube Channel

अच्छ (accha)

 
शब्दसागरः
English
अच्छ
mfn.
(-च्छः-च्छा-च्छं) Clear, transparent.
m.
(च्छ)
1. A bear.
2. Crystal.
ind. Fronting, before, in presence of.
E.
neg. or comparative,
and च्छो to cut,
aff.
ड.
Capeller Eng
English
1 अ॑च्छ अ॑च्छा
adv.
close by, here
prep.
to, towards
(acc. )
often °— in verbs.
2 अच्छ
a.
clear, transparent, clean, pure.
Yates
English
अच्छ (छः-छा-छं)
a. Clear. 1.
m.
A
bear.
Spoken Sanskrit
English
अच्छ - accha -
adj.
- pellucid
अच्छ - accha -
adj.
- pure
अच्छ - accha -
adj.
- transparent
अच्छ - accha -
adj.
- clear
अच्छ - accha -
adj.
- not shaded
अच्छ - accha -
adj.
- not dark
अच्छ - accha -
adj.
- lucid
अच्छ - accha -
m.
- crystal [ transparent ]
अच्छ - accha -
m.
- bear
अच्छ accha
adj.
pellucid
स्वच्छ svaccha
adj.
pellucid
प्रसाद prasAda
m.
pellucidness
प्रसादक prasAdaka
adj.
rendering clear or pellucid
अच्छ accha
adj.
not shaded
Wilson
English
अच्छ
mfn.
(-च्छः-च्छा-च्छं) Clear, transparent.
m.
(-च्छः)
1 A bear.
2 Crystal. ind. Fronting, before, in presence of.
E.
neg. or comparative, and च्छो to cut,
aff.
ड.
Apte
English
अच्छ [accha],
a.
[न छयति दृष्टिम्
छो-क. न. त., निर्मले हि वस्तुनि दृष्टिः प्रसरति तु समले आभ्यन्तरपर्यन्तं धावति Tv.] Clear pellucid, transparent, pure
मुक्ताच्छदन्तच्छविदन्तुरेयम्
U.*
6.27
˚स्फटिकविशदम्
Me.*
51
˚श्रमजलकणिका
K.*
57
किं रत्नमच्छा मतिः
Bv.*
1.86.
च्छः A crystal.
[न छाति भक्ष- यति नाशितसत्त्वं
छा भक्षणे-क. न. त. Tv.] A bear
cf.
also ˚भल्ल.
N.
of a plant.
Comp.
-उदन्
a.
(i. e. अच्छोद्) [अच्छम् उदकं यस्य] having clear water. (-दा)
N.
of a river
एतेषां (अग्निष्वात्तानां) मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा Harivaṁśa. (-दं)
N.
of a lake on the Himālaya (mentioned in Kādambarī अतिमनोहरम् आह्लादनं दृष्टेः अच्छोदं नाम सरो दृष्टवान् ।). -भल्लः 4a bear.
अच्छ [accha] च्छा [cchā], च्छा
ind.
Ved.
To, towards (with
acc.
). It is a kind of separable preposition or prefix to verbs and verbal derivatives, especially to such as imply some kind of motion, or speaking
(अच्छ गत्यर्थवदेषु
P.
I.4.69)
˚इ or गम् to go to, attain, as अच्छ गत्य
˚नश्-क्ष् to go near, approach
˚नी to lead towards
˚नु to call out to
˚पत् to fly towards रघुः श्येनः पतयत् अन्धः अच्छ
Rv.*
5.45.9. ˚वन्द् to salute
˚वच् to invite Śabara interprets the word अच्छ in the text यूपमच्छेष्यता होतव्यम् to mean, 'in order to have'
अच्छशब्दो हि आप्तु- मित्यर्थे वर्तते ŚB. on MS.* 1.1.9.
Apte 1890
English
अच्छ a. [न छ्यति दृष्टिं, छो-क. न. त. निर्मले हि वस्तुनि दृष्टिः प्रसरति तु समले आभ्यंतरपर्यंतं धावति Tv.] Clear, pellucid, transparent, pure
मुक्ताच्छदंतच्छविदंतुरेयं U. 6. 27
°स्फटिकविशदं Me. 51
°श्रमजलकणिका K. 57
किं रत्नमच्छा मतिः Bv. 1. 86.
च्छः 1 A crystal.
2 [न छाति भक्षयति नाशितसत्त्वं
छा भक्षणे-क न. त. Tv.] A bear
cf. also °भल्ल
3 N. of a plant.
Comp.
उदन् a. (i. e. अच्छोद) [अच्छं उदकं यस्य] having clear water. (
दा) N. of a river
एतेषां (अग्निष्वात्तानां) मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा Harivaṃśa. (
दं) N. of a lake on the Himālaya (mentioned in Kādambarī).
भल्लः a bear.
अच्छ
च्छा ind. Ved. To, towards (with acc.). It is a kind of separable preposition or prefix to verbs and verbal derivatives, especially to such as imply some kind of motion, or speaking
(अच्छ गत्यर्थवदेषु P. I. 4. 69)
°इ or गम् to go to, attain, as अच्छ गत्य
°नश्-क्ष् to go near, approach
°नी to lead towards
°नु to call out to
°पत् to fly towards
°वंद् to salute
°वच् to invite.
Monier Williams Cologne
English
1. अ-च्छ
mfn.
(fr.
+
for छद् or छय, छद्), ‘not shaded’, ‘not dark, pellucid’, transparent, clear
अ-च्छ
m.
a crystal,
L.
2. अच्छ
m.
(corruption of ऋक्ष), a bear.
3. अ॑च्छ (so at the end of a pāda), or usually अ॑च्छा
ind.
,
Ved.
to, towards (governing
acc.
and rarely the locative). It is a kind of separable preposition or prefix to verbs and verbal derivatives, as in the following.
Monier Williams 1872
English
अच्छ 1. अ-च्छ, अस्, आ, अम् (not shaded or
covered, fr. + for छद् or छाया, rt. छद्),
pellucid, transparent, clear
(अस्), m. a crystal.
—अच्छोद (अच्छ-उद), अस्, आ, अम्, having clear
water
(आ), f., N. of a river
a covering or garment
of Viṣṇu (?)
(अम्), n., N. of a lake in the Himālaya
formed by the river Acchodā.
अच्छ 2. अच्छ, अस्, m. (corruption of ऋक्ष),
a bear.
—अच्छ-भल्ल, अस्, m. a bear
(भल्ल
itself means ‘a bear.’)
अच्छ 3. अच्छ or usually अच्छ, rarely अच्छम्,
ind., Ved. to, towards (governing the accusative and
rarely the locative). It is a kind of separable pre-
position or prefix to verbs and verbal derivatives, as in
the following.
Macdonell
English
अच्छ 1. áccha, ad. near at hand
°— or prp. 🞄with ac. to, towards.
अच्छ 2. accha, clear
bright, pure.
Goldstucker
English
अच्छ I. m. f. n. (-च्छः-च्छा-च्छम्) Clear, transparent. See छ.
II. m. (-च्छः)
^1 Crystal.
^2 A bear (see ऋक्ष).
III. ind. (see निपात) A kind of preposition (or गति q. v.)
with the meaning of ‘to, unto, before, in front’, or ‘obtain-
ing, taking possession of’. Its use seems to be restricted
to the vaidik literature where it appears, for the most
part, in the protracted form अच्छा. It occurs only in con-
junction with verbs implying motion or speech--especially
with अज्, इ, गम्, या, नश्, नु, वा, वच्, वद्--either pre-
ceding or following them and requiring the noun which de-
pends upon this combination to stand in the accusative or in
the locative
the latter case, however, is only exceptional.--
The word is given also in the form अच्छम्. E. unknown.
That which is given is: neg. and छो, kṛt affix क,
‘not cutting or injuring sc. the sight’ and would refer
only to I. and to II. 1. in the sense of ‘not easily cut’.
Benfey
English
अच्छ अच्छ (akin to 1. अक्ष),
adj.
,
f.
छा। Transparent, clear, Megh.
52.
--
Comp.
सु-,
adj.
1. transparent,
2. pure. 3. white. 4. healthy.
Apte Hindi
Hindi
अच्छ
वि* - नञ्+छो+क
"स्वच्छ, निर्मल, पारदर्शक, विशुद्ध"
अच्छः
पुं*
- नञ्+छो+क
स्फटिक
अच्छः
पुं*
- नञ्+छो+क
भालू
अच्छ
अव्य* - -
"की ओर, की तरफ"
अच्छ
अ* - -
प्राप्ति के भाव को द्योतन करने वाला अव्यय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अच्छ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಡಿ
अच्छ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಫುಟಿಕ
अच्छ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿರ್ಮಲ / ಶುದ್ಧ / ಪ್ರಸನ್ನ / ತಿಳಿಯಾದ
निष्पत्तिः - > छो (छेदने) “कः” (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > च्छ्यति दृष्टिम्
प्रयोगाः - > “विभान्तमच्छस्फटिकाक्षमालया”
उल्लेखाः - > माघ० १-९
अच्छ
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಅಭಿಮುಖ್ಯ / ಎದುರು
निष्पत्तिः - > छो (छेदने) “कः” (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > च्छयति दृष्टिं सम्मुखत्वात्
विस्तारः - > “अच्छो भल्लूके स्फटिकेऽमलेऽच्छोऽभिमुखेऽव्ययम्” - हेम०
L R Vaidya
English
acCa {% (I) a. (f. च्छा) %} 1. Pellucid, clear, transparent, Megh.i.15
2. pure, किं रत्नमच्छा मतिः Bh.V.i.86.
acCa {% (II) m. %} 1. A bear
2. crystal.
Bopp
Latin
अच्छ clarus, translucidus. AM.
Lanman
English
áccha, vbl prefix. to, unto
hither
w. √√
2naś, yā, vah, vṛt
often acchā, 248a.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
निरभ्र, स्वच्छ, अच्छ
adjective
यद् मेघादिभिः आच्छादितं नास्ति।
"प्रभातस्य अपेक्षया सायङ्काले आकाशं निरभ्रं भवति।"
Synonyms:
स्वच्छ, अच्छ, विमल
adjective
यस्य सम्पादनम् अनुचितं नियमविरुद्धं वा नास्ति।
"स्वच्छः व्यवहारः एव सम्यक् वर्तते।"
Synonyms:
पारदर्शक, अच्छ, स्वच्छ, विमल
adjective
तद् वस्तु यस्मात् पारं द्रष्टुं शक्यते।
"काचा इति पारदर्शकं वस्तु अस्ति।"
Synonyms:
शुद्ध, निर्मल, विमल, अमल, अमली, मलहीन, विशुद्ध, पवित्र, स्वच्छ, अच्छ, शुचि
adjective
सः पदार्थः यः केनापि सह मिश्रितः नास्ति।
"अधुना आपणे शुद्धं सुवर्णं लभ्यते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अच्छं प्रसन्नेऽनच्छं स्यादाविलं कलुषं तत् १०७१
-wordlist-
अच्छ (क्ली), प्रसन्न (क्ली), अनच्छ (क्ली), आविल (क्ली), कलुष (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ऋक्ष
ऋक्ष, अच्छ, भल्ल, भाल्लूक, भल्लूक
ऋक्षाच्छभल्लभाल्लूकभल्लूकाश्च समाः स्मृताः
verse 2.1.1.228
page 0028
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अच्छं,
व्य,
(न च्छ्यति सम्मुखत्वात् दृष्टिं नावृणोतिन छो + घञर्थे कः नञ्तत्पुरुषः) आभिमुख्यं ।साम्मुख्यं इति मेदिनी
अच्छः, त्रि, (न च्छ्यति निर्म्मलत्वात् दृष्टिं नावृणोतिनञ् + छो + कर्त्तरि कः उपपदसमासः) स्वच्छः ।निर्म्मलः इत्यमरः
(अमरुशतके, अच्छकपोल-मूलगलितैः)
अच्छः,
पुं,
(न च्छ्यति निम्मलत्वात् दृष्टिं नावृणोतिन + छो + कर्त्तरि कः उपपदसमासः) स्फटिकः ।भालूकः इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अच्छ
अव्य०
च्छ्यति दृष्टिं सम्मुखत्वात् छो--क
न०
त० ।आभिमुख्ये “अच्छा नृचक्षा असरत् पवित्रे इति” वेदः ।“अच्छ गत्यर्थवदेष्विति” सूत्रे “अच्छगत्य अच्छोद्य इत्यु-दाहृत्य अभिमुखं गत्वा अभिमुखमुक्त्वेति” व्याकृतम्सि० कौ०
अच्छ
त्रि०
छ्यति दृष्टिम्, छो--क
न०
त० स्वच्छे निर्म्मले ।निर्मले हि वस्तुनि दृष्टिः प्रसरति तु समले आभ्यन्तर-पर्य्यन्तं धावतीति निर्मलस्यैव तदप्रतिबन्धकत्वात्तथात्वम् ।“स्वच्छन्दोच्छलदच्छकच्छकुहरेति काव्यप्र० स्फटिकेपु० छाति भक्षयति नाशितसत्त्वं” छा--भक्षणे कन० त० भल्लूके
पु०
अच्छभल्लुकइत्येकं नामेत्यन्ये
Capeller
German
1. अ॑च्छ u. अ॑च्छा nahe dabei. Praep. mit
Acc. zu, hin zu, versus.
2. अच्छ klar, rein.
Grassman
German
(áccha) siehe ácha.
ácha, áchā, ersteres im Text stets am Ende eines Verses oder eines im Schreiben abgetrennten Versgliedes ({141, 12}
{165, 4}
{230, 1}. _{230, 5}
{269, 1}
{287, 4}
{310, 1}
{317, 4}
{341, 7}
{355, 1}
{399, 5}
{401, 6}
{430, 1}
{463, 5}
{488, 7}
{508, 2}
{517, 18}
{534, 4}
{668, 6}
{680, 6}
{781, 9}
{803, 1}
{807, 3}
{808, 2}
{938, 4}) und ausserdem nur noch an zwei Stellen ({31, 17}
{818, 1}). Die Länge der zweiten Silbe wird aber auch durch das Versmass bestätigt in: {210, 3}
{256, 3}
{340, 5}
{471, 4}
{822, 4}
{856, 5}
{873, 6}
{914, 14}, und keine Stelle begünstigt inmitten des Verses die Kürze. Aber auch die erste Silbe ist an den entscheidenden Stellen stets lang, namentlich sind, ausser den sämmtlichen angeführten Stellen (von denen nur {31, 17}
{818, 1} nichts entscheiden), für die Länge der ersten Silbe noch entscheidend: {101, 8}
{123, 4}
{165, 14}
{167, 2}
{186, 6}
{209, 7}
{210, 2}
{316, 2}
{320, 8}
{396, 15}
{399, 9}
{409, 10}
{473, 4}
{478, 3}
{482, 1}
{485, 15}
{539, 4}
{550, 20}
{606, 1}
{608, 3}
{636, 10}
{809, 6}. _{809, 8}. _{809, 25}
{871, 9}, wo überall (ausser in {608, 3}) áchā die erste (nicht abgetrennte) Zeile der Triṣṭubh schliesst. Es würde also hiernach besser ácchā zu schreiben sein. Die [Page17] Bedeutung ist überall zu, und zwar bei den Verben der Bewegung und des Redens, und ausserdem nur noch an einer Stelle bei śru, hören ({653, 13}), mit dem es sich zu dem Begriffe „zuhören“ zusammenfügt. In allen diesen Fällen steht es theils 1〉 als Präposition mit vorangehendem oder folgendem Accusativ
eine Construction mit dem Locativ kommt im RV nicht vor, denn in {804, 2} ist áchā mit asarat zu einem Verbalbegriff zu verbinden, wol aber einmal im SV., wo statt sádanāni ácha des RV: sádanesu ácha steht
theils 2〉 verschmilzt es begrifflich mit dem Begriffe des Verbs, ohne jedoch lautlich mit ihm zu verwachsen. Als Präposition erscheint es bei den nachfolgenden Verben:
1〉 aj {803, 1}
arṣ (mit abhí) {809, 25}
(mit úd) {396, 15}
i: {139, 1}
{227, 6}
{263, 9}
{399, 5}
{519, 3}
{781, 9}
{818, 1}
{856, 2}
(mit sám:) {288, 5}
(mit prá:) {769, 1}
{852, 1}
{856, 1}
(mit párā:) {856, 5}
iṣaṇy: {406, 14}
īr (prá): {807, 3}
{210, 3}
kram: {210, 2}
{820, 2}
gam: {151, 7}
{267, 3}
{397, 8}
{482, 1}
{778, 12}
gā: {104, 5}
{163, 13}
{215, 12}
{256, 3}
{265, 6}
{273, 1}
{312, 9}
{330, 1}
{413, 6}
{573, 7}
{832, 4}
car: {291, 3}
{669, 2}
{713, 5}
(prá:) {668, 6}
(sám:) {355, 4}
jar (nahen, kommen): {2, 2}
{230, 1}
(den Sinn richten auf): {235, 1}
{249, 5}
{289, 3}
dhāv: {642, 4}
naks: {463, 5}
(prá:) {490, 4}
nī: {40, 3}
{141, 12}
{230, 5}
{297, 10}
{409, 10}
{636, 12}
{799, 1}
(mit prá:) {317, 4}
{488, 7}
{680, 6}
{871, 9}
so auch nach praṇetā́ram {636, 10}
pat (fliegen) {399, 9}
bhṛ {295, 5}
{44, 4}
{123, 4}
{130, 1}
{267, 2}
{269, 1}
{341, 7}
{430, 1}
{457, 44}
{525, 5}
{539, 4}
{622, 28}
{809, 6}
{938, 4}
(mit ā́:) {101, 8}
(prá:) {165, 13}
{473, 4}
{781, 9}
{809, 8}
{827, 7}
vah: {165, 4}
{540, 3}
{517, 18}
{625, 33}
vṛt (ā): {165, 14}
{297, 2}
(ví:) {712, 2}
sac: {406, 15}
sṛ: {478, 3}
{822, 4}
(prá:) {355, 1}
sṛj: {130, 5}
{702, 23}
{778, 11}
(áva:) {471, 4}
(prá:) {776, 16}
sthā (prá): {330, 3}
star (prá): {508, 2}
syad: {780, 1}. Hierher gehören auch die Fälle, wo das aus dem Zusammenhang sich ergebende Verb der Bewegung zu ergänzen ist: {428, 3} kám áchā yuñjāthe rátham, zu wem hin schirrt ihr den Wagen an
{132, 5}: devā́n áchā dhītáyas (scil. yanti vgl. {139, 1})
{334, 5} śrávas ca áchā paśumát ca yūthám (etwa náyantam vgl. {141, 12})
{173, 11} tīrthé áchā tātṛṣānám ókas (etwa eti: wie an der Tränke zu dem Durstenden Erquickung kommt)
{819, 12} áchā kóśam madhuścútam (etwa yán).
2〉 Als Richtungswort bildet es mit den Verben neue Verbalbegriffe: mit den Verben der Bewegung i, ar, gam, 1. gā, dru, dhanv, nakṣ, 2. naś, nī, pat, yā, ric, vivās, vṛt, sṛ, syand. Ferner mit den Verben des Rufens krand, 1. nu, vad, vac,
endlich mit śru, 3. dī.
Burnouf
French
अच्छ अच्छ a. clair, transparent.
Adv. vis-à-vis.
-- S.
m.
ours
verre. Cf. अञ्च्।
Stchoupak
French
अ-च्छ-
a. clair, transparent
pur.
°हृदय- a. au cœur pur.
अच्छोद- nt.
n.
d'un lac dans l'Himâlaya.