अङ्गार (aGgAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अङ्गार mn.  (-रः-रं) Charcoal,  whether burning or not,  but more usually
the latter.
	 m.
  (-रः) A name of the planet Mars
 from his fiery
colour.
 E.
  अगि to go,  and आरन् aff.
  

Capeller Eng

English

 अ॑ङ्गार m.
  n.
  coal
 अङ्गार°का m.
  the same
 the planet
Mars. 

Yates

English

 अङ्गार (रः-रं) 1.
m.
  n.
  Charcoal
m.
  Kārtik or Mars.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   अङ्गार  aGgAra  m.
   plant hitAvalI  
   अङ्गार  aGgAra  m.
   coal   
   अङ्गार  aGgAra  m.
   charcoal  
   अङ्गार  aGgAra  m.
   either heated or not heated   
   अङ्गार  aGgAra  m.
   planet Mars  
   अङ्गार  aGgAra  m.
   coal     
            

Wilson

English

 अङ्गार
mn.  (-रः-रं) Charcoal,  whether burning or not,  but more
usually the latter.
m.
  (-रः) A name of the planet Mars
 from his fiery
colour.
E.
  अगि to go,  and आरन् aff.
  

Apte

English

अङ्गारः [aṅgārḥ] रम् [ram],  रम् [अङ्ग्-आरन् Uṇ.*
  3.134.]

Charcoal (whether heated or not)
 घृतकुम्भसमा नारी तप्ताङ्गारसमः पुमान्
 उष्णो दहति चाङ्गारः शीतः कृष्णायते करम् H.*
  1.8
 नालास्त्रार्थाग्निचूर्णे तु गन्धाङ्गारौ तु पूर्ववत् Śukra. 4.135. त्वया स्वहस्तेनाङ्गाराः कर्षिताः Pt.*
  1 you have ruined yourself with your own hands
 cf.
   "to dig a mine under one's feet." कुरुकुलाङ्गार Ve.*
  6 destroyer or pest of the Kuru family.

The planet Mars.

A plant हितावली,  ˚कुष्टकः- हितावली.

N.
  of a prince who fought with king Māndhātr. -र a.
  Red,  of a red colour. -रम् Red colour. Comp.
   -अवक्षेपणम् [अङ्गारा अवक्षिप्यन्ते अनेन करणे ल्युट्] also -अवक्षायणम् (Śat. Br.xiv) a vessel or pincers (Mar.  चिमटा) to throw or extinguish coals-कर्करिः (री) f.
  A thick cake baked on burning coals-कारिन् a.
  [अङ्गारं करोति कृ-णिनि] one who prepares coal for sale,  Mb.
 *  2
 मालाकार इव ग्राह्यो भागो नाङ्गारकारवत् Śukra. 4.223. -कुष्ठकः [अङ्गारवर्णं कुष्ठमिव-कन्] N.
  of a plant हितावली. -धानी [अङ्गारा धीयन्ते अस्याम्
 धा- आधारे ल्युट् ङीप्],  -धानिका also -धारिका [स्वार्थे कन्] a portable fire-pan,  brazier. -परिपाचितम् [तृ. त.] roasted food or meat. -पर्णम् [अङ्गारमिव पर्णं यस्य] N.
  of a grove or forest. (-र्णः) [अस्त्यर्थे अच्] N.
  of Chitraratha,  king of the Gandharvas. [On one occasion,  while he was sporting with his wife,  he saw Kuntī with her five sons proceeding to the capital of Pāñchāla in disguise. He accosted them and asked them to tell him where they were going,  or to fight. Arjuna accepted the challenge
 but Aṅgāraparṇa finding Arjuna to be a very skilful warrior gave him a secret lore called Chākṣuṣī (enabling one to see the smallest things) and took from him in return a lore called Agniśirāstra and became a friend of the Pāṇḍavas.] -पात्री -शकटी a portable fire-pan.  -पुष्पः [अङ्गारमिव लोहितवर्णं पुष्पं यस्य सः] the plant इङ्गुदी. -पूरिका (see अङ्गारकर्करिः) -म़ञ्जरी,  -मञ्जी [अङ्गारा रक्तवर्णा मञ़्जरी यस्याः] a shrub Cesalpinia Banducella (रक्तकरंजवृक्ष).-वल्लरी,  -वल्ली [अङ्गारा इव रक्तफलत्वात् रक्ता] N.
  of various plants,  करंज,  भार्गी,  गुञ़्जा. also Guilandina Bonducella (Mar.  सागरगोटी). -वृक्षः Balanites Aegiptiaca (Mar.  हिंगणबेट). -वेणुः [कर्म.] a sort of bamboo. -सदनम् A portable fire-pan. 

Apte 1890

English

 अंगारः 
रं [अंग्-आरन् Uṇ. 3. 134] 1 Charcoal (whether heated or not)
 घृतकुंभसमा नारी तप्तांगारसमः पुमान्
 उष्णो दहति चांगारः शीतः कृष्णायते करं H. 1. 80
 त्वया स्वहस्तेनांगाराः कर्षिताः Pt. 1 you have ruined yourself with your own hands
 cf. “to dig a mine under one's feet”
 कुरुकुलांगार Ve. 6 destroyer or pest of the Kuru family. 
2 The planet Mars. 
3 A plant हितावली,  °कुष्टकः हितावली. 
4 N. of a prince who fought with king Māndhātṛ. 
र a. Red,  of a red colour. 
रं Red colour. 
Comp. 
अवक्षेपणं [अंगारा अवक्षिप्यंते अनेन करणे ल्युट्] a vessel to throw or extinguish coals. 
कारिन् a. [अंगारं करोति कृणिनि] one who prepares coal for sale. 
कुष्ठकः [अंगारवर्णं कुष्ठमिव-कन्] N. of a plant हितावली. 
धानी [अंगारा धीयंते अस्यां
 धा-आधारे ल्युट् ङीप्],  
धानिका [स्वार्थे कन्] a portable fire-pan,  brazier. 
परिपाचितं [तृ. त.] roasted food or meat. 
पर्णं [अंगारमिव पर्णं यस्य] N. of a grove or forest. (
र्णः) [अस्त्यर्थे अच्] N. of Citraratha,  king of the Gandharvas. [On one occasion,  while he was sporting with his wife,  he saw Kuntī with her five sons proceeding to the capital of Pāñcāla in disguise. He accosted them and asked them to tell him where they were going,  or to fight. Arjuna accepted the challenge
 but Aṅgāraparṇa finding Arjuna to be a very skilful warrior gave him a secret lore called chākshushī (enabling one to see the smallest things) and took from him in return a lore called Agniśirāstra and became a friend of the Pāṇḍavas.] 
पात्री 
शकटी a portable fire-pan. 
पुष्पः [अंगारमिव लोहितवर्णं पुष्पं यस्य सः] the plant इंगुदी. 
मंजरी,  
मंजी [अंगारा रक्तवर्णा मंजरी यस्याः] a shrub Cesalpinia Banducella (रक्तकरंजवृक्ष). 
वल्लरी,  
वल्ली [अंगारा इव रक्तफलत्वात् रक्ता] N. of various plants,  करंज,  भार्गी,  गुंजा. 
वेणुः [कर्म, ] a sort of bamboo. 

Monier Williams Cologne

English

 अ॑ङ्गार m.
  (rarely) n.
  (√ अग् or अङ्ग्,  Uṇ.
  cf.
   अग्नि),  charcoal,  either heated or not heated

 अ॑ङ्गार m.
  the planet Mars

 N.
  of a prince of the Maruts,  Hariv.
 

 the plant Hitāvalī

 अ॑ङ्गार m.
  pl.
  N.
  of a people and country,  VP.
  

 अङ्गार [cf.   Lith.
  angli-s
 Russ.
  ūgolj
 also Germ.
   Kohle
 Old Germ.
   col and colo
 Eng.
  coal].

Monier Williams 1872

English

 अङ्गार अङ्गार,  अस्,  m.
 (rarely अम्),  n.
(said to be fr. rt. अग् or अङ्ग्,  cf. अग्नि),  charcoal,  either
heated or not heated
 (अस्),  m. the planet Mars
 N.
of a prince of the Maruts
 a plant,  Hitāvalī
 (आस्),  m.
pl.,  N. of a people and country [cf. Lith. angli-s
Russ. ūgolj
 also Germ. Kohle
 Old Germ. col
and colo
 Engl. coal].
—अङ्गार-कुष्ठक,  अस्, 
m. a plant,  Hitāvalī.
—अङ्गार-धानी or अङ्गार-
धानिका,  f. a portable fire-place.
—अङ्गार-परि-
पाचित,  अम्,  n. roasted food.
—अङ्गार-पर्ण,  अस्, 
m. an epith. of Citraratha,  the chief of the Gandhar-
vas.
—अङ्गार-पात्री,  f. a portable fire-place.
—अङ्गा-
र-पुषप,  अस्,  m. a plant,  Iṅgudī
 Vulg. Ingua.
—अङ्गार-मञ्जरी or अङ्गार-मञ्जी,  f. a shrub, 
Cesalpinia Banducella.
—अङ्गार-वल्लरी or अङ्गार-
वल्ली,  f.,  N. of various plants
 Galedupa Arborea
Ovieda Verticallata
 Bhārgī
 Guñjā.
—अङ्गार-शकटी, 
f. a portable fire-place or wheels.
—अङ्गार-सेतु,  उस्, 
m.,  N. of a prince,  father of Gāndhāra.
—अङ्गारा-
वक्षयण (°र-अव्°),  अम्,  n. vessel or receptacle
for extinguishing coals.

Macdonell

English

 अङ्गार áṅgāra,  m.
  (n. ) coal
 stain
 planet 🞄Mars
 -nikara,  m.
  heap of coals.

Goldstucker

English

 अङ्गार I. m. n. (-रः-रम्) Charcoal,  whether burning or not, 
but more usually the latter.
II. m. (-रः)
	^1 A name of the planet Mars
 from his
fiery colour.
	^2 The name of a plant,  see हितावली.
	^3 pl.
(-राः) The name of a people and a country. E. अङ्ग्,  uṇ.
aff. आरन्.

Benfey

English

 अङ्गार अङ्गार (vb. अङ्ज्,  cf.  अग्नि), 
m.
  and n.
  Charcoal,  Man.  8,  250.
 --
 Comp.
 
कुल-,  m.
  or n.
 ,  an enemy to
his own family,  Pañc. 211,  14.
मृत-, 
m.
  a proper name.

Apte Hindi

Hindi

अङ्गारः
पुं*
  - अङ्ग्+आरन्
कोयला

अङ्गारः
पुं*
  - अङ्ग्+आरन्
मंगल ग्रह

अङ्गारम्
नपुं*
   - अङ्ग्+आरन्
लाल रंग

अङ्गारः
पुं*
  - अङ्ग+आरन्
जलता हुआ कोयला

अङ्गारम्
नपुं*
   - अङ्ग+आरन्
जलता हुआ कोयला

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अङ्गार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇದ್ದಲು
अङ्गार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಧ ಬೆಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ / ಕೊಳ್ಳಿ
निष्पत्तिः - > अगि (गतौ) “आरन्” (उ० ३-१३४) ।
व्युत्पत्तिः - > अङ्गति गच्छत्यङ्गारः ।
प्रयोगाः - > 1. “अङ्गारचुम्बितमिव व्यथमानमास्ते” | 2. “उष्णो दहति चाङ्गारः शीतः कृष्णायते करम्” ।
उल्लेखाः - > 1. मालती० १-२२ ।
अङ्गार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಂಕಿಯ ಕೆಂಡ
अङ्गार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗಾರಕ / ಕುಜಗ್ರಹ
विस्तारः - > 1. “कुजारमङ्गलाङ्गाराः” - वैज० । 2. “अङ्गारोऽस्त्री प्रशान्तार्चिरिङ्गालः कारिकाग्निविट्” - वैज० । 3. “अङ्गारकः कुजेऽपि स्याद्द्ग्धकाष्टे कुरण्टके” - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 aMgAra {% (I) m.n. %} Charcoal.

 aMgAra {% (II) m. %} The planet Mars.

 aMgAra {% (III) m. pl. %} The name of a country and its people.

Bopp

Latin

 अङ्गार m. n. carbo (lith. anglì-s,  russ. ûgolj,  v. gr. comp.
255. g.
 nostrum Kohle,  germ. vet. col et colo,  angl. coal, 
abjectâ syllabâ an).

Indian Epigraphical Glossary

English

 aṅgāra,  aṅgāraka,  cf. a-carm-āṅgāraka (IE 8-5
 EI 15)
charcoal for cooking,  which the villagers were obliged to supply
to the king or landlord on occasions or to the touring officers.

Lanman

English

 áṅgāra,  m. coal.

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: अङ्गारः
Root: अङ्गार
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
Meaning(s):
⇒ Live coal
Shloka(s):
1|2|32|2 ► अङ्गारोऽस्त्रा प्रशान्तार्चिरिङ्गालः कारिकाग्निविट्॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
1|2|32|1 ► दीप्ताग्रं काष्ठमुल्का स्यात् क्रमकोऽलातमुल्मुकम्। (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|2|32|2 ⇢ अङ्गारः (अङ्गार) (पुं) ⇒ Live coal ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
➠ 1|2|32|2 ⇢ अङ्गारम् (अङ्गार) (नपुं) ⇒ Live coal ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
➠ 1|2|32|2 ⇢ प्रशान्तार्चिः (प्रशान्तार्चिस्) (पुं) ⇒ Live coal ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
➠ 1|2|32|2 ⇢ इङ्गालः (इङ्गाल) (पुं) ⇒ coal ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
➠ 1|2|32|2 ⇢ कारिका (कारिका) (स्त्री) ⇒ Coal ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
➠ 1|2|32|1 ⇢ अग्निविक्/अग्निविग् (अग्निविश्) (स्त्री) ⇒ Coal ⇒ दग्धकाष्ठखण्डम्
Related word(s):
जातिः ➡ धातुः
    

Mahabharata

English

Aṅgāra. § 632 (Shoḍaśarājop.): XII,  29,  981 (nṛpatiṃ),  982 (was vanquished by Māndhātṛ).

पुराणम्

English

अंगार / AṄGĀRA. A king of ancient india. He was defeated by māndhātā in a battle. (mahābhārata,  śānti Parva,  Chapter 29,  Stanza 88).

अंगारम् / AṄGĀRA(M). A countryside in ancient india. (mahābhārata,  bhīṣma parva,  Chapter 9,  Stanza 60).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अङ्गारः,  पुं,
   क्ली,
   (अगि + आरन् इदितो नुम्धातो-रिति नुम् ।) दग्धकाष्ठखण्डं । तत्तु निरग्निसाग्नि च । कयला आङ्गरा इति भाषा । तत्-पर्य्यायः । अलातं २ उल्मूकं ३ । इत्यमरः ॥
आलातं ४ उल्मूकं ५ । इति तट्टीका ।(“घृतकुम्मसमा नारी तप्ताङ्गारसमः पुमान्” ।)

 अङ्गारः,  पुं,
   (रक्तं रक्तवर्ण्णमङ्गं यस्य स बहुव्रीहिःपृषोदरादित्वात् साधु ।) मङ्गलग्रहः । इति मेदिनी ॥
हितावली । इति वैद्यकं ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अङ्गार अस्त्री० अङ्ग--आरन् । अर्द्धदग्धे--अग्निसंक्रान्तेअग्निशून्ये वा (आङार) इति प्रसिद्धे काष्ठखण्डे । “घृत-कुम्भसमा नारी तप्ताङ्गारसमः पुमानिति” “ज्वलदङ्गार-सन्निभमिति” “अङ्गारे शतधौतेऽपि मालिन्यं नैवगच्छतीति” । “उष्णो दहति चाङ्गारः शीतः कृष्णायतेकरमिति” च पुरा० । “असौ वावादित्योऽग्निर्दिशो-ऽङ्गारा” इति छा०ब्रा० । “व्यङ्गारे भुक्तवज्जने” इतिस्मृतिः । “अङ्गिरा अङ्गार” इति यजु० । “येऽस्याङ्गाराआसंस्तेऽङ्गिरसोऽभवन्निति” ऐत० ब्रा० । भौमग्रहे पु०
 रक्तवर्णे न०
  तद्वति त्रि०
  । पाशा० यत् अङ्गार्य्या स्त्री तत्सङ्घे ।

Capeller

German

 अ॑ङ्गार m.
  n.
  Kohle.
°क dass.
 der Planet Mars.

Grassman

German

 áṅgāra,  m.,  die (glühende) Kohle. Dass sie als glühende aufgefasst sei,  zeigt sich besonders auch daran,  dass das Wort auch den Planeten Mars bezeichnet,  dessen eigenthümlich röthliches Licht diese Benennung als eine sehr geeignete erscheinen lässt. Die Wurzel ist vielleicht aṅjañj in der Bedeutung „schmücken,  glänzend machen“.
-ās {860, 9} (divyā́s).

 14, 17: añj st. aṅj

Burnouf

French

 अङ्गार अङ्गार m.
  n.
  charbon allumé ou noir
 la planète
de Mars.
		 Cf.  Agni.
अङ्गारक m.
  mms.
		 amaranthe,  et eclipta,  bot.
अङ्गारकमणि m.
  corail.
अङ्गारधानिका f.
  (धा) petit brasier,  réchaud.
अङ्गारपुष्प m.
  ingua,  plante dont les graines servent à
faire des chapelets.
अङ्गारमञ्जी f.
  bonduc,  bot.
अङ्गारशकटी f.
  (शकटी) réchaud.
अङ्गारि f.
  réchaud.
अङ्गारिका f.
  (sf.  इका) bourgeon ou bouton du
किंशुक।
	-- अङ्गारित n.
  mms.

Stchoupak

French

 अङ्गार-
 m.
  charbon 
 honte 
 -क- charbon 
 n.
  de la planète Mars 
d'un Asura 
 -का- f.
  n.
  d'une Rākṣasī 
 -ता- f.
  fait d'être du
charbon 
 -वती- f.
  n.
  d'une femme.
°कर्मान्त- m.
  charbonnière.
°कारक- m.
  charbonnier 
 °कारिन्- id.
°धूमवन्त्- a. qui a charbon et fumée.
अङ्गारावक्षयण- nt. pelle à charbon ou instrument pour éteindre
le feu.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.