| YouTube Channel

अङ्कुर (aGkura)

 
शब्दसागरः
English
अङ्कुर
m.
(-रः)
1. A Shoot or sprout.
2. The hair of the body.
3. Blood
4. Water.
E.
अङ्क to stain. and Unadi
aff.
उरच्.
Capeller Eng
English
अङ्कुर
m.
shoot, sprout
poss. °रित or °रवन्त्.
Yates
English
अङ्कुर (रः) 1.
m.
A sprout
blood.
अङ्कुर (रः) 1.
m.
A sprout.
Spoken Sanskrit
English
अङ्कुर - aGkura -
m.
- shoot [ plant ]
अङ्कुर - aGkura -
m.
- blade
अङ्कुर - aGkura -
m.
- water
अङ्कुर - aGkura -
m.
- tumour
अङ्कुर - aGkura -
m.
- hair
अङ्कुर - aGkura -
m.
- swelling
अङ्कुर - aGkura -
m.
- blood
अङ्कुर - aGkura -
m.
n.
- sprout
Wilson
English
अङ्कुर
m.
(-रः)
1 A shoot or sprout.
2 The hair of the body.
3 Blood.
4 Water.
E.
अङ्क to stain, and Uṇādi
aff.
उरच्.
Apte
English
अङ्कुरः [aṅkurḥ] रम् [ram], रम् [अङ्क्-ऊर्च्
U.*
1.38] A sprout, shoot, blade
दर्भाङ्कुरेण चरणः क्षतः
Ś.*
2.12
'a little bloomed flower
' नानाकुसुमैः कीर्णः कपिः साङ्कुरकोरकैः
Rām.*
5.1.49.
oft
. in
comp.
in the sense of 'pointed', 'sharp'
&c.
मकरवक्त्रदंष्ट्राङ्कुरात्
Bh.*
2.4 pointed jaws
नृसिंहस्य नखाङ्कुरा इव
K.*
4 pointed nails
कुरण्टकविपाण्डुरं दधति धाम दीपाङ्कुराः
Vb.*
4.1
पतङ्गपवनव्यालोलदीपाङ्कुरच्छायाचञ्चलम्
Bh.*
3.68 unsteady like the pointed flame of a lamp
(fig). scion, offspring, progeny
अनने कस्यापि कुलाङ्कुरेण
Ś.*
7.19 sprout or child of some one
अन्वयाङ्कुरम्
Dk.*
6.
Water.
Blood.
A hair.
A tumour, swelling.
Apte 1890
English
अंकुरः
रं [अंक्-उर्च् Uṇ. 1. 38] 1 A sprout, shoot, blade
दर्भांकुरेण चरणः क्षतः Ś. 2. 10
oft. in comp. in the sense of ‘pointed’, ‘sharp’ &c.
मकरवक्त्रदंष्टांकुरात् Bh. 2. 4 pointed jaws
नृसिंहस्य नखांकुरा इव K. 4 pointed nails
कुरंटकविपांडुरं दधति धाम दीपांकुराः Vb. 4. 1
पतंगपवनव्यालोलदीपांकुरच्छायाचंचलं Bh. 3. 68 unsteady like the pointed flame of a lamp
(fig.) scion, offspring, progeny
अनेन कस्यापि कुलांकुरेण Ś. 7. 19 sprout or child of some one
अन्वयांकुरं Dk. 6.
2 Water.
3 Blood.
4 A hair.
5 A tumour, swelling.
Monier Williams Cologne
English
अङ्कुर
m.
a sprout, shoot, blade, a swelling, a tumour,
Suśr.
a hair,
L.
blood,
L.
water,
L.
अङ्कुर 2
Nom.
P.
°रति, to shoot, sprout, bud, Pārv.
Monier Williams 1872
English
अङ्कुर or अङ्कूर, अस्, m. a sprout, shoot, blade
a hair
blood
water
a swelling, a tumour.
Macdonell
English
अङ्कुर aṅk-ura,
m.
shoot, sprout
grass.
Goldstucker
English
अङ्कुर m. (-रः)
^1 A shoot or sprout.
^2 The hair of the
body.
^3 Blood.
^4 Water. E. अङ्क्, uṇ. aff. उरच्.
Benfey
English
अङ्कुर अङ्कुर (from अञ्च्, cf. अङ्क),
m.
1. A shoot, or sprout, Pañc. i. d.
251.
2. Intumescence.
--
Comp.
अभि-
लाष-,
m.
the germ of desire,
Rājat. 5, 376.
कुल-,
m.
offspring, a
young child, Śāk. d. 178.
दंष्ट्रा-,
m.
the point of a tooth, Bhartṛ. 2, 4.
रद-,
m.
the point of a tooth.
विष-,
m.
a spear, a dart.
वीज-,
m.
a seedling,
Pañc. i. d. 254.
स्मर-,
m.
1. a lo-
ver, a lecher. 2. a finger nail.
Apte Hindi
Hindi
अङ्कुरः
पुं*
- अङ्क्+उरच्
"अंखुवा, किसलय, कोंपल, नुकीली दाढ़, कलम, संतान, प्रजा"
अङ्कुरः
पुं*
- अङ्क्+उरच्
पानी
अङ्कुरः
पुं*
- अङ्क्+उरच्
रुधिर
अङ्कुरः
पुं*
- अङ्क्+उरच्
बाल
अङ्कुरः
पुं*
- अङ्क्+उरच्
"रसौली, सूजन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अङ्कुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಳಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अकि (लक्षणे) “उरच्” (उ० १-३८)
प्रयोगाः - > “बीजाङ्करः प्रागुदयादिवाम्भः”
उल्लेखाः - > कुमा० ३-१८
अङ्कुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ / ನೀರು
अङ्कुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ತ
अङ्कुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೂದಲು
अङ्कुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಗ್ಗು
प्रयोगाः - > 1. “चूताङ्कुरास्वादकषायकण्ठः पुस्कोकिलो यन्मधुरं चुकूज” |
उल्लेखाः - > 1. कुमा० ३-३२
विस्तारः - > “अङ्कुरो रुधिरे लोम्नि पानीयेऽभिनवोद्भिदि” - मेदि०
L R Vaidya
English
aMku(kU)ra {% m. %} 1. A sprout, R.vi.47, K.S.iii.32
2. hair
3. blood.
Bopp
Latin
अङ्कुर m. (r. अङ्क् s. उर)
1) cuspis, spiculum. SAK. 36.
infr.
2) surculus.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्यात्प्ररोहोऽङ्कुरोऽङ्कूरो रोहश्च तु पर्वणः १११८
समुत्थितः स्याद्बलिशं शिखाशाखालताः समाः
-wordlist-
प्ररोह (पुं), अङ्कुर (पुं), अङ्कूर (पुं), रोह (पुं), बलिश (क्ली), शिखा (स्त्री), शाखा (स्त्री), लता (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
जले दिव्यमिरा सेव्यं कृपीटं घृतमङ्कुरः
विषं पिप्पलपातालमलिलानि कम्बलम् १६२
पावनं षड्रसं चापि पल्लूरं तु सितं पयः
किट्टिमं तदतिक्षारं शालूकं पङ्कगन्धिकम् १६३
अन्धं तु कलुषं तोयमतिस्वच्छं तु काचिमम्
-wordlist-
दिव्य (क्ली), इरा (स्त्री), सेव्य (क्ली), कृपीट (क्ली), घृत (क्ली), अङ्कुर (क्ली), विष (क्ली), पिप्पल (क्ली), पाताल (क्ली), मलिन (क्ली), कम्बल (क्ली), पावन (क्ली), षड्रस (क्ली), पल्लूर (क्ली), किट्टिम (क्ली), शालूक (क्ली), पङ्कगन्धिक (क्ली), अन्ध (क्ली), काचिम (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अङ्कूर
अङ्कूर, अङ्कुर
अङ्कूरश्चाङ्कुरः प्रोक्तो वृन्तं प्रसवबन्धनम् १८५
verse 2.1.1.185
page 0023
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अङ्कुर:
Root: अङ्कुर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः नूतनाङ्कुरः
Meaning(s):
Germ
sprout
Shloka(s):
3|3|10|2 त्रिषु बन्ध्यादयोऽथ स्यादङ्कुरोऽङ्कूरमस्त्रियौ॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|11|1 प्ररोहश्चाथ वंशः स्याद् योऽङ्कुरः पूर्वसूत्थितः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|10|2 अङ्कुर: (अङ्कुर) (पुं) Germ
sprout नूतनाङ्कुरः
3|3|10|2 अङ्कुरम् (अङ्कुर) (नपुं) Germ
sprout नूतनाङ्कुरः
3|3|10|2 अङ्कूर: (अङ्कूर) (पुं) Germ
sprout नूतनाङ्कुरः
3|3|10|2 अङ्कूरम् (अङ्कूर) (नपुं) Germ
sprout नूतनाङ्कुरः
3|3|11|1 प्ररोहः (प्ररोह) (पुं) Sprout
germin नूतनाङ्कुरः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अङ्कुरः,
पुं,
(अङ्क + उरच्) वीजोद्भवः नूतनोत्पन्न-तृणादिः (दर्भाङ्कुरेण चरणः क्षत इत्यकाण्डेतन्वी स्थिता कतिचिदेव पदानि गत्वा इति शाकु, न्तले अस्य पर्य्यायः अभिनवोद्भिद् इत्य-मरः
उद्भेदः प्ररोहः (चूताङ्कुरास्वाद-कषायकण्ठः
इति कुमारसम्भवे ।) अकुरः ।इति राजनिर्घण्टः रोहः अङ्करः इतिहेमचन्द्रः
जलं रक्तं लोम इति मे-दिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अङ्कुर अस्त्री० अङ्क--उरच् बीजादभिनवोत्पन्ने, मृत्ति-कामुद्भिद्य जाते तृणवृक्षादौ “हर्म्याग्ररूढेषु तृणाङ्कुरे-ष्विति” रघुः जले, शीघ्रोत्पत्तिसाधर्म्यात् रुधिरे, लोम्नि मुकुले “चूताङ्कुरास्वादकषायकण्ठ” इति कुमा०
Capeller
German
अङ्कुर
n.
Schössling, Spross.
Burnouf
French
अङ्कुर अङ्कुर
m.
(sfx. उर) tout ce qui pousse en pointe:
rejeton d'un arbre, et par ext. flèche ou javelot, poils du corps
bourgeon
filet d'eau qui s'avance.
Au fig. rejeton, descendant. Cf.
ἄγϰυρα.
Stchoupak
French
अङ्कुर-
m.
bourgeon, jeune rameau (aussi fig.)
pl.
herbe tendre
-वन्त्- a. pourvu de rameaux (abondants).