अङ्क (aGka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अङ्क(क,  त) r. 10th cl. (अङ्कयति)
	 1. To number or count.
	 2. To mark.

 अङ्क n.
  (ङ्कं)
	 1. A mark or spot.
	 2. The flank or part above the hips.
3. A species of dramatic entertainment.
	 4. The act of a play,  &c.
5. Fault,  offence.
	 6. A line,  a stroke.
	 7. Mimic war or conflict.
	 8.
ornament,  decoration. 
	 9. Place,  abode.
	 10. Proximity,  proximate.
11. A chapter or section. 
	 12. The body.
	 13. A cypher,  an arithme-
tical sign. 
 E.
  अञ्च to go,  and the Unadi affix क
 or अङ्क to stain or
spot,  अच् aff.
  

Capeller Eng

English

 अङ्क॑ m.
  hook (poss.  अङ्कि॑न्),  bend,  flank,  esp.
    of the
body,  groin,  lap,  side,  proximity
 mark,  sign
 act of a play.

Yates

English

 अङ्क (क त्) अङ्कयति 10.
a. To mark, 
to number or count.

 अङ्क (ङ्कः) 1.
m.
  A mark
 body
cypher.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	 bit  [ computer ]
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	 chapter
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	 digit
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  n.
  	-	 mark
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  curved instrument
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  lap
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  reach
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  spot
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  sign
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  speck
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  proximity
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  act  [ theatre ]
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  an act of a theatrical play
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  hook
अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	  cipher
अङ्क 	-	 aGka 	-	 n.
  	-	  curve
अङ्क 	-	 aGka 	-	 n.
  	-	  number
अङ्क 	-	 aGka 	-	 n.
  	-	  vestige
अङ्क 	-	 aGka 	-	 n.
  	-	  sham fight
अङ्क 	-	 aGka 	-	 n.
  	-	  bend

अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  n.
  	-	 mark
चिह्न 	-	 cihna 	-	 n.
  	-	 mark
अङ्का 	-	 aGkA 	-	 m.
  	-	 marks
आपण 	-	 ApaNa 	-	 m.
  	-	 market
अङ्कनभाषा 	-	 aGkanabhASA 	-	 f.
  	-	 markuplanguage  [ computer ]
लक्षणपरभाषा 	-	 lakSaNaparabhASA 	-	 f.
  	-	 markuplanguage  [ computer ]
व्यञ्जकभाषा 	-	 vyaJjakabhASA 	-	 f.
  	-	 markuplanguage  [ computer ]
लेखनचिह्न 	-	 lekhanacihna 	-	 n.
  	-	 punctuationmark
अहं विपणिं गच्छामि 	-	 ahaMvipaNiMgacchAmi 	-	 sent.
  	-	 Iamgoingtothemarket.
एतावन्तः अङ्काः कथं लब्धाः ? 	-	 etAvantaHaGkAHkathaMlabdhAH? 	-	 sent.
  	-	 Howdidhegetsuchhighmarks?
अङ्कद्वयेन प्रथमश्रेणी न लब्धा 	-	 aGkadvayenaprathamazreNInalabdhA 	-	 sent.
  	-	 Imissedfirstclassbytwomarks.
लक्षणक 	-	  lakSaNaka 	-	 adj.
  	-	 mark
वयुन 	-	  vayuna 	-	 adj.
  	-	 mark
काष्ठा 	-	  kASThA 	-	 f.
  	-	 mark
लक्षणा 	-	  lakSaNA 	-	 f.
  	-	 mark
सम्ञिका 	-	  samJikA 	-	 f.
  	-	 mark  [ label ]
छा 	-	  chA 	-	 f.
  	-	 mark
पालि 	-	  pAli 	-	 f.
  	-	 mark
मर्या 	-	  maryA 	-	 f.
  	-	 mark
मर्यादा 	-	  maryAdA 	-	 f.
  	-	 mark

अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	 chapter
अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	 chapter  [ in a book ]
प्रकश्ण 	-	 prakazNa 	-	 n.
  	-	 chapter
प्रकाश 	-	  prakAza 	-	 adj.
  	-	 chapter
प्रक्रिया 	-	  prakriyA 	-	 f.
  	-	 chapter
वाचना 	-	  vAcanA 	-	 f.
  	-	 chapter
स्तबक 	-	  stabaka 	-	 m.
  	-	 chapter
परिच्छेद 	-	  pariccheda 	-	 m.
  	-	 chapter  [ in a book ]
आलोक 	-	  Aloka 	-	 m.
  	-	 chapter
उद्ग्रन्थ 	-	  udgrantha 	-	 m.
  	-	 chapter
उद्घात 	-	  udghAta 	-	 m.
  	-	 chapter
उद्द्योत 	-	  uddyota 	-	 m.
  	-	 chapter
उद्यत 	-	  udyata 	-	 m.
  	-	 chapter
उल्लास 	-	  ullAsa 	-	 m.
  	-	 chapter
ग्रन्थसन्धि 	-	  granthasandhi 	-	 m.
  	-	 chapter
वर्ग 	-	  varga 	-	 m.
  	-	 chapter
विच्छेद 	-	  viccheda 	-	 m.
  	-	 chapter
व्यूह 	-	  vyUha 	-	 m.
  	-	 chapter
सर्ग 	-	  sarga 	-	 m.
  	-	 chapter
स्कन्ध 	-	  skandha 	-	 m.
  	-	 chapter

अङ्क 	-	 aGka 	-	 m.
  	-	 digit
अङ्कीय 	-	 aGkIya 	-	 m.
  	-	 digit
अङ्कीय 	-	 aGkIya 	-	 adj.
  	-	 digital  [ computer ]
अङ्कयति 	-	 aGkayati 	-	 verb 	-	 digitize  [ computer ]
अङ्कीकरोति 	-	 aGkIkaroti 	-	 verb 	-	 digitize  [ computer ]
अङ्कीयसर्पक 	-	 aGkIyasarpaka 	-	 n.
  	-	 digitalzoom  [ computer ]
अङ्कन 	-	 aGkana 	-	 n.
  	-	 digitization  [ computer ]
अङ्कीकरण 	-	 aGkIkaraNa 	-	 n.
  	-	 digitization  [ computer ]
अङ्कीयदृश्यलेख  	-	 aGkIyadRzyalekha 	-	 m.
  	-	 digitalvideo  [ computer ]
अङ्कीयदृश्य 	-	 aGkIyadRzya 	-	 n.
  	-	 digitalvideo  [ computer ]
अङ्कीयचित्रक 	-	 aGkIyacitraka 	-	 n.
  	-	 digitalcamera  [ computer ]
अङ्कीयप्रतिमानक 	-	 aGkIyapratimAnaka 	-	 n.
  	-	 digitalcamera  [ computer ]
अङ्कीयसङ्गणक 	-	 aGkIyasaGgaNaka 	-	 n.
  	-	 digitalcomputer  [ computer ]
अङ्कीयहस्ताक्षर 	-	 aGkIyahastAkSara 	-	 n.
  	-	 digitalsignature  [ computer ]
अङ्कीयनामाक्षर 	-	 aGkIyanAmAkSara 	-	 n.
  	-	 digitalsignature  [ computer ]
अङ्कीयवैद्युतक 	-	 aGkIyavaidyutaka 	-	 n.
  	-	 digitalelectronics  [ computer ]
अङ्कीयवैद्युतशास्त्र 	-	 aGkIyavaidyutazAstra 	-	 n.
  	-	 digitalelectronics  [ computer ]
अङ्कीयप्रसारण 	-	 aGkIyaprasAraNa 	-	 n.
  	-	 digitaltransmission  [ computer ]
अङ्कीयचरदूरवाणी 	-	 aGkIyacaradUravANI 	-	 f.
  	-	 digitalcellularphone  [ computer ]
अङ्कीयजङ्गमदूरवाणी 	-	 aGkIyajaGgamadUravANI 	-	 f.
  	-	 digitalcellularphone  [ computer ]

 
   अङ्क  aGka  m.
    chapter   
   अध्याय  adhyAya  m.
    chapter  [ in a book ]   
   प्रकश्ण  prakazNa  n.
    chapter   
   अहं रोटिकां न खादामि  ahaM roTikAM na khAdAmi  sent.
   I do not eat  chapathis.    
   बतु  batu m.
   chap   
   देवकुलिका  devakulikA f.
   chapel   
   देवगृह  devagRha n.
   chapel  
   देवतागार  devatAgAra n.
   chapel   
   देववेश्मन्  devavezman n.
   chapel  
   त्रुटित  truTita adj.
   chapped   
   प्रकाश  prakAza adj.
   chapter  
   शामीली  zAmIlI f.
   chaplet   
   सुरतताली  suratatAlI f.
   chaplet  
   प्रक्रिया  prakriyA f.
   chapter   
   वाचना  vAcanA f.
   chapter  
   उत्तंश  uttaMza m.
   chaplet   
   उत्तंस  uttaMsa m.
   chaplet  
   स्तबक  stabaka m.
   chapter   
   परिच्छेद  pariccheda m.
   chapter  [ in a book ]  
   आलोक  Aloka m.
   chapter       

 
   अङ्क  aGka  m.
  n.
    mark   
   चिह्न  cihna  n.
    mark    
   अङ्का  aGkA  m.
    marks   
   सञ्चलन  saJcalana  n.
    march    
   आपण  ApaNa  m.
    market   
   मेदस्  medas  n.
    marrow    
   विवाह  vivAha  m.
    marriage   
   सम्बन्ध  sambandha  m.
   relation  [ e.g. by marriage ]   
   दत्तांशविपणि   dattAMzavipaNi    f.
   data  mart  [ computer ]  
   अङ्कनभाषा  aGkanabhASA  f.
    markup language  [ computer ]   
   लक्षणपरभाषा  lakSaNaparabhASA  f.
    markup language  [ computer ]  
   व्यञ्जकभाषा  vyaJjakabhASA  f.
    markup language  [ computer ]   
   लेखनचिह्न  lekhanacihna  n.
   punctuation  mark   
   भवान् विवाहितः वा?  bhavAn vivAhitaH vA?  sent.
   Are you  married?    
   भवती मां परिणेष्यति किम् ?  bhavatI mAM pariNeSyati kim ?  sent.
   Will you  marry me?   
   मज्जा  majjA  f.
    marrow of the bones    
   अहं विपणिं गच्छामि  ahaM vipaNiM gacchAmi  sent.
   I am going to the  market.   
   एतावन्तः अङ्काः कथं लब्धाः ?  etAvantaH aGkAH kathaM labdhAH ?  sent.
   How did he get such high  marks?    
   अङ्कद्वयेन प्रथमश्रेणी न लब्धा  aGkadvayena prathamazreNI na labdhA  sent.
   I missed first class by two  marks.   
   भवतः वैवाहिकजीवनं शुभमयं भवतु  bhavataH vaivAhikajIvanaM zubhamayaM bhavatu  sent.
   Wish you a very happy  married life.        

Wilson

English

 अङ्क (क,  त) r. 10th cl. (अङ्कयति)
1 To number or count.
2 To mark.

 अङ्क
n.
  (-ङ्कं)
1 A mark or spot.
2 The flank or part above the hips.
3 A species of dramatic entertainment.
4 The act of a play,  &c.
5 Fault,  offence.
6 A line,  a stroke.
7 Mimic war or conflict.
8 Ornament,  decoration. 
9 Place,  abode.
10 Proximity,  proximate.
11 A chapter or section. 
12 The body.
13 A cypher,  an arithmetical sign. 
E.
  अञ्च to go,  and the Uṇādi affix क
 or अङ्क to stain or spot, 
अच् aff.
  

Apte

English

अङ्क [aṅka],  1 A.
  (अङ्कते) To move in a curve. -1 U.
  (अङ्कयति-ते अङ्कयितुम्)

To mark,  stamp
 हेमपादाङ्कितायां पीठिकायम् K.*
  192
 स्वनामधेयाङ्कित Ś.*
  4. stamped with his name
 नयनोद- बिन्दुभिः अङ्कितं स्तनांशुकम् V.*
  4.7. so भुजे शचीपत्रविशेषकाङ्किते R.*
  3.55.6.

To enumerate,  count.

To brand,  stain,  stigmatize
 तत्को नाम गुणो भवेत्सुगुणिनां यो दुर्जनैर्नाङ्कितः Bh.*
  2.54 branded,  censured,  condemned
 वस्त्रेण वेष्टयित्वा ˚तं शिरः Ks.*
  13.152 branded head.

To walk,  stalk,  go.

अङ्कः [aṅkḥ],  [अङ्क् कर्तरि करणे वा अच्]

The lap (n.  also)
 अङ्काद्ययावङ्कमुदीरिताशीः Ku.*
  7.5. passed from lap to lap.

A mark,  sign
 अलक्तकाङ्कां पदवीं ततान R.*
  7.7
 पदङ्क्तिरलक्ताङ्का Rām. 
 रतिवलयपदाङ्के कण्ठे Ku.*
  2.64. marked with the signs or traces &c.
 : मद्गोत्राङ्कं गेयम् Me.*
  86,  a stain,  spot,  stigma,  brand
 इन्दोः किरणेष्विवाङ्कः Ku.*
  1.3
 कट्यां कृताङ्को निर्वास्यः Ms.*
  8.281.

A numerical figure
 a number
 the number 9.

A side flank
 proximity,  reach (connected with 1 above)
 समुत्सुकेवाङ्कमुपैति सिद्धिः Ki.*
  3. 4
 प्रेम्णोपकण्ठं मुहुरङ्कभाजो रत्नावलीरम्बुधिराबबन्ध Śi.*
  3.36
 सिंहो जम्बुकमङ्कमागतमपि त्यक्त्वा निहन्ति द्विपम् Bh.*
  2.3
 Ki.*
  17.64,  See- ˚आगत below.

An act of a drama,  for its nature &c.
 ,  See S. D.*  278.

A hook or curved instrument.

A species of dramatic composition,  one of the ten varieties of रूपक,  See S. D.*  519.

An ornament (भूषा).

A sham fight,  military show (चित्रयुद्ध).

A coefficient.

A place
 नानाङ्क- चिह्नैर्नवहेमभाण्डैः (तुरङ्गैः) Bu.ch.2.4.

A sin,  misdeed.

A line,  curved line
 a curve or bend generally,  the bend in the arm. 

The body.

A mountain.  अङ्कः स्थानान्तिकक्रोडभूषणोत्संगलक्ष्मसु । मन्तो नाटकविच्छेदे चित्रयुद्धे च रूपके ॥ Nm.  [cf.   L.
  uncus
 Gr.
 ogkos] Comp.
   -अङ्कमू [अङ्के मध्ये अङ्काः शतपत्रादिचिह्नानि यस्य Tv.] water. -अवतारः when an act,  hinted by persons at the end of the preceding act,  is brought in continuity with the latter,  it is called अङ्कावतार (descent of an act),  as the sixth act of Śākuntala or second of Mālavikāgnimitra (अङ्कान्ते सूचितः पात्रैस्तदङ्क- स्याविभागतः । यत्राङकोवतरत्येषो$ङ्कावतार इति स्मृतः S. D.*  311). The Daśarūpa defines it differently
 अङ्कावतारस्त्वङ्कान्ते पातो$ङ्कस्याविभागतः । एभिः संसूचयेत्सूच्यं दृश्यमङ्कैः प्रदर्शयेत् 3.56.-आगत,  -गत a.
  [द्वि. त.] come within the grasp
 सिंहत्वं ˚सत्त्ववृत्तिः R.*
  2.18
 श्रियं युवाप्यङ्कगतामभोक्ता R.*
  13.67.-करणम् marking,  branding &c.
  -तन्त्रम् the science of numbers (arithmetical or algebraical).

धारणम्णा bearing or having marks,  such as those on the body of a Vaiṣṇava. 

manner of holding the person.  -परिवर्तः [स. त]

turning on the other side.

rolling or dallying in the lap or on the person
 अपि कर्णजाहविनिवेशिताननः प्रियया तदङ्कपरिवर्तमाप्नुयाम् Māl.
 5.8. (an occasion for) embrace (अङ्के क्रोडे सर्वतो- भावेन वर्तनं हृदयालिङ्गनम् इत्यर्थः -Jagaddhara)
 so ˚परिवर्तिन्
 भर्तुः ˚नी भव M.*
  3. -पादव्रतम् N.
  of a Vrata
 title of a chapter in the भविष्योत्तरपुराण. -पालिः -ली [पा-अलि ष. त. वा. ङीप्]

the extremity of region of the lap (क्रोडप्रान्त or प्रदेश)
 a seat in the lap
 hence,  an embrace
 तावद्गाढं वितर सकृदप्यङ्कपालीं प्रसीद Māl.
 8.2. स्पृश हस्तेन मे हस्तमेहि देह्यङ्कपालिकाम् । Śivabhārata 21.33.

[अङ्केन पालयति पाल्-इ. तृ. त.] a nurse.

(-ली) a variety of plant,  Piring or Medicago Esculenta
 (Mar.  धोत्रा-निघण्टुरत्नाकर) [वेदिकाख्यगन्धद्रव्यम्] -पाशः [अङ्कः पाश इव बन्धनेनेव पातनहेतुर्यत्र Tv.] an operation in arithmetic by which a peculiar concatenation or chain of numbers is formed by making the figures 1,  2 &c.
  exchange places (स्थानान्तमेकादिचयाङ्कघातः संख्याविभेदा नियतैः स्युरङ्कैः । भक्तो$ङ्कमित्याङ्कसमासनिघ्नः स्थानेषु युक्तो मितिसंयुतिः स्यात् ॥ See Līlā.24)
 (न गुणो न हरो न कृतिर्न घनः पृष्टस्तथापि दुष्टानाम् । गर्वितगणकबहूनां स्यात् पातो$वश्यमङ्कपाशे$स्मिन्).-पूरणम् multiplication of number of figures. -बन्धः. forming the lap,  bending the thighs into a curve and squatting down. 

branding with a mark that resembles a headless trunk (अशिरःपुरुषाकरो$ङ्कः). भाज् [अङ्कं भजते उप. स.]

seated in the lap or carried on the hip,  as an infant.

being within easy reach,  drawing near,  soon to be obtained
 अविरहितमनेकेनाङ्कभाजा फलेन Ki.*
  5. 52.

premature,  early ripe,  forced fruit. -मुखम् (or आस्यम्) that part of an act,  wherein the subject of all the acts is intimated,  is called अङ्कमुख,  which suggests the germ as well as the end
 e. g.  in Māl.
 1 कामन्दकी and अवलोकिता hint the parts to be played by भूरिवसु and others and give the arrangement of the plot in brief (यत्र स्यादङ्क एकस्मिन्नङ्कानां सूचनाखिला । तदङ्क- मुखमित्याहुर्बीजार्थख्यापकं च तत् ॥ S. D.*  322.) The Daśarūpa defines it thus: अङ्कान्तपौत्ररङ्कास्यं छिन्नाङ्कस्यार्थसूचनात् ।i. e.  where a character at the end of an act cuts short the story and introduces the beginning of another act
 as in the second of Mv. -लोड्यः [अङ्केन लोड्यते असौ] a kind of tree (Mar.  चिंचोट),  ginger. -लोपः subtraction of numbers. -विद्या the science of numbers,  arithmetic.

Apte 1890

English

 अंकः [अंक् कर्तरि करणे वा अच्] 1 The lap (n. also)
 अंकाद्ययावंकमुदीरिताशीः Ku. 7. 5 passed from lap to lap. 
2 A mark,  sign
 अलक्तकांकां पदवीं ततान R. 7. 9
 पदपंक्तिरलक्तांका Rām.
 रतिवलयपदांके कंठे Ku. 2. 64 marked with the signs or traces &c.
 मद्गोत्रांकं गेयं Me. 86
 a stain,  spot,  stigma,  brand
 इंदोः किरणेष्विवांकः Ku. 1. 3
 कट्यां कृतांको निर्वास्यः Ms. 8. 281. 
3 A numerical figure
 a number
 the number {9} 
4 A side,  flank
 proximity,  reach (connected with 1 above)
 समुत्सुकेवांकमुपैति सिद्धिः Ki. 3. 40
 प्रेम्णोपकंठं मुहुरंकभाजो रत्नावलीरंबुधिराबबंध Śi. 3. 36
 सिंहो जंबुकमंकमागतमपि त्यत्त्वा निहंति द्विपं Bh. 2. 30
 Ki. 17. 64,  See °आगत below. 
5 An act of a drama,  for its nature &c,  See S. D. 278. 
6 A hook or curved instrument. 
7 A species of dramatic composition,  one of the ten varieties of रूपक,  See S. D. 519. 
8 An ornament (भूषा). 
9 A sham fight,  military show (चित्रयुद्ध). 
10 A coefficient. 
11 A place. 
12 A sin,  misdeed. 
13 A line,  curved line
 a curve or bend generally,  the bend in the arm. 
14 The body. 
15 A mountain. [cf. L. uncus
 Gr. ogkos]. 
Comp. 
अंकं [अंके मध्ये अंकाः शतपत्रादिचिह्नानि यस्य Tv.] water. 
अवतारः when an act,  hinted by persons at the end of the preceding act,  is brought in continuity with the latter,  it is called अंकावतार (descent of an act),  as the sixth act of Śakuntalā or second of Mālavikāgnimitra (अंकांते सूचितः पात्रैस्तदंकस्याविभागतः । यत्रांकोवतरत्येर्षोकावतार इति स्मृतः S. D. 311). The Daśarūpa defines it differently
 अंकावतारस्त्वंकांते पातोंकस्याविभागतः । एभिः संसूचयेत्सूच्यं दृश्यमंकैः प्रदर्शयेत् 1. 56. 
आगत,  
गत a. [द्वि. त.] come within the grasp or reach
 सिंहत्वं °सत्त्ववृत्ति R. 2. 38
 श्रियं युवाप्यंकगतामभोक्ता R. 13. 67. 
करणं marking,  branding &c. 
तंत्रं the science of numbers (arithmetical or algebraical). 
धारणं 
णा {1} bearing or having marks,  such as those on the body of a Vaiṣṇava. {2} manner of holding the person,  figure. 
परिवर्तः [स. त.] {1} turning on the other side. {2} rolling or dallying in the lap or on the person
 अपि कर्णजाहविनिवेशिताननः प्रियया तदंकपरिवर्तमाप्नुयां Māl. 5. 8 (an occasion for) embrace (अंके क्रोडे सर्वतोभावेन वर्तनं हृदयालिंगनं इत्यर्थः 
Jagaddhara
 so °परिवर्तिन्
 भर्तुः °नी भव M. 3.) 
पादव्रतं N. of a Vrata
 title of a chapter in the भविष्योत्तरपुराण. 
पालिः 
ली [पा-अलि ष. त. वा. ङीप्] {1} the extremity or region of the lap (क्रोडप्रांत or प्रदेश)
 a seat in the lap
 hence,  an embrace
 तावद्गाढं वितर सकृदप्यंकपालीं प्रसीद Māl. 8. 2. {2} [ अंकेन पालयति पाल्-इ. तृ. त.] a nurse. {3} (
ली) a variety of plant,  Piring or Medicago Esculenta
 [वेदिकाख्यगंधद्रव्यं]. 
पाशः [अंकः पाश इव बंधनेनेव पातनहेतुर्यत्र Tv.] an operation in arithmetic by which a peculiar concatenation or chain of numbers is formed by making the figures 1,  2 &c. exchange places ( स्थानांतमेकादिचयांकघातः संख्याविभेदा नियतैः स्युरंकैः । भक्तोंकमित्यांकसमासनिघ्नः स्थानेषु युक्तो मिंतिसंयुतिः स्यात् See Līlā. 240)
 (न गुणो न हरो न कृतिर्न घनः पृष्टस्तथापि दुष्टानां । गर्वितगणकबहूनां स्यात् पातोऽवश्यमंकपाशेऽस्मिन्). 
पूरणं multiplication of numbers or figures. 
बंधः. forming the lap,  bending the thighs into a curve and squatting down. {2} branding with a mark that resembles a headless trunk (अशिरःपुरुषाकारोंकः). 
भाज् [अंकं भजते उप. स.] {1} seated in the lap or carried on the hip,  as an infant. {2} being within easy reach,  drawing near,  soon to be obtained
 अविरहितमनेकेनांकभाजा फलेन Ki. 5. 52. {3} premature,  early ripe,  forced fruit. 
मुखं (or आस्यं) that part of an act,  wherein the subject of all the acts is intimated,  is called अंकमुख,  which suggests the germ as well as the end,  e. g. in Māl. 1 कामंदकी and अवलोकिता hint the parts to be played by भूरिवसु and others and give the arrangement of the plot in brief (यत्र स्यादंक एकस्मिन्नंकानां सूचनाखिला । तदंकमुखमित्याहुर्बीजार्थख्यापकं च तत् ॥ S. D. 312). The Daśarūpa defines it thus: अंकांतपात्रैरंकास्यं छिन्नांकस्यार्थसूचनात् । i. e. where a character at the end of an act cuts short the story and introduces the beginning of another act
 as in the second of Mv. 
लोड्यः [अंकेन लोड्यते असौ] a kind of tree (चिंचोट) ginger. 
लोपः subtraction of numbers. 
विद्या the science of numbers,  arithmetic. 

Monier Williams Cologne

English

 अङ्क॑ m.
  a hook,  RV.
   i,  162,  13,  &c.
  

 part of a chariot (used in the dual),  TS.
 
 TBr.

 a curve

 the curve in the human,  especially the female,  figure above the hip (where infants sitting astride are carried by mothers,  hence often =
  ‘breast’ or ‘lap’)

 the side or flank

 the body

 proximity,  place

 the bend in the arm

 any hook or crooked instrument

 a curved line

 a numerical figure,  cipher,  a figure or mark branded on an animal,  &c.
  

 any mark,  line,  stroke,  ornament,  stigma

 a number

 the numbers one and nine

 a co-efficient

 an act of a drama

 a drama

 a military show or sham-fight

 a misdeed,  a sin,  L.
 

 a kind of regnal year (used in Orissa and usually spoken of as Onko year

 the peculiarity of it is that in counting the years of the reign of a king certain numbers are omitted,  thus,  accord.
  to one system,  the numbers ending with 6 or 0,  excepting 10,  are dropped,  so that the sequence of the years would be-1,  2,  3,  4,  5,  7,  8,  9,  10,  11,  12,  13,  14,  15,  17,  18,  19,  21 &c.
  )

 अङ्क [cf.   Gk. ἀγκάς,  ἀγκάλη,  ἀγκών,  ὄγκος,  and Lat.
  uncus].

Monier Williams 1872

English

 अङ्क अङ्क,  अस्,  m. (fr. rt. अञ्च्,  but connected
with preceding rt. अङ्क्),  a hook
 a curve or bend
 the
curve in the human,  especially the female,  figure above
the hip,  where infants (sitting astride) are carried by
Hindū mothers or nurses (hence often equivalent to
the English breast or lap)
 the side or flank
 the
body
 proximity,  place
 the bend in the arm
 any
hook or crooked instrument
 a curved line
 a nu-
merical figure,  cipher
 a figure or mark branded on
an animal,  &c.
 any mark,  line,  stroke,  ornament, 
stigma
 a number
 the number nine
 a coefficient
an act of a drama
 a drama
 a military show or
sham-fight
 a misdeed,  a sin
 moving in a curve [cf.
Gr. ὄγκος and Lat. uncus].
—अङ्क-करण,  अम्, 
n. the act of marking or stamping.
—अङ्क-तन्त्र, 
अम्,  n. title of a book treating of magical marks or
figures.
—अङ्क-धारणा,  f. manner of holding the
body,  figure.
—अङ्क-परिवर्तन,  अम्,  n. turning
the body,  turning on the other side.
—अङ्क-पाद-
व्रत,  अम्,  n. title of a chapter in the Bhaviṣyot-
tara Purāṇa.
—अङ्क-पालि,  इस्,  f. or आङ्क-पालिका, 
f. embracing,  an embrace.
—अङ्क-पाली,  f. an em-
brace
 a nurse
 a plant,  Piring or Medicago Escu-
lenta.
—अङ्क-पाश,  अस्,  m. a peculiar concatenation
of numerals or numbers.
—अङ्कपाश-व्यवहार, 
अस्,  m. the use of that concatenation.
—अङ्कपाशा-
ध्याय (°श-अध्°),  अस्,  m. the study or use of that
concatenation.
—अङ्क-बन्ध,  अस्,  m. branding with
a mark that resembles a headless body.
—अङ्क-भाज्, 
क्,  क्,  क्,  an infant carried on the hip
 forced fruit, 
nearly ripe,  early ripe.
—अङ्क-मुख,  अम्,  n.
the act of a drama which gives a clue to the whole
plot.
—अङ्क-लोड्य,  अस्,  m.,  N. of a plant or its
root,  ginger,  Ciñcoḍa or Ciñcoṭaka.
—अङ्क-
विद्या,  f. arithmetic.
—अङ्काङ्क (°क-अङ्°),  अम्,  n., 
Ved. water.
—अङ्कावतार (°क-अव्°),  अस्,  m. the
closing part of a dramatic scene.

Macdonell

English

 अङ्क aṅk-á,  m.
  bend,  hook
 flank,  lap,  side
 🞄proximity
 embrace,  hug
 mark,  sign.  brand
 🞄act (of a play)
 -karaṇa,  n.
  branding.

Goldstucker

English

 अङ्क m. (-ङ्कः) I.
	^1 Winding tortuously.
	^2 The flank or part
above the hips where women place young children in car-
rying them.
	^3 The body.
	^4 Proximity.
	^5 Place,  ground.
	^6 A
hooked instrument. E. अञ्च्,  kṛt or uṇ. aff. अच्. See अङ्कस्.
II.
	^1 A mark or spot.
	^2 (In arithmetic.) A cypher,  an
arithmetical sign,  a number or coefficient.
	^3 (Used some-
times to denote) the numeral 9.
	^4 A line,  a stroke.
	^5 Fault, 
offence.
	^6 Ornament,  decoration.
	^7 The act of a play.
	^8 A
species of dramatic entertainment.
	^9 Mimic war or conflict.
E. अञ्च्,  kṛt or uṇ. aff. अच् or अङ्क्,  kṛt aff. अच्.

Benfey

English

 अङ्क अङ्क,  i. e. अञ्च् + अ,  m.
 
 1. A
hook.
 2. A mark.
 3. A cipher.
 4. An act in a drama.
 5. The flank.
 6. The lap.
 7. The arm,  Vikr. d. 147.
 8. Proximity,  Bhartṛ. 2,  23.
 -- Comp.
 
कृत-,  adj.
  branded,  Man.  8,  281. जम्-
बाल-,  adj.
  full of swamps.
मकर-, 
m.
  the god of love.
मृग-,  m.
  the
moon. 
वल्गा-,  adj.
  holding a bridle, 
Rājat. 5,  342. स्वनामाङ्क,  i. e. स्व
-नामन्-,  adj.
  called after his name, 
243. Cf.  ἄγκη,  ἀγκών,  ἀγκύλος,  ὄγκος
Lat. uncus
 O.H.G. ango,  anga,  angul
A.S. angel,  etc.

Hindi

संख्या

Apte Hindi

Hindi

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
गोद

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
"चिह्न,  संकेत,  धब्बा,  लांछन,  कलङ्क,  दाग"

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
"अङ्क,  संख्या,  ९ की संख्या"

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
"पार्श्व,  पक्ष,  सान्निध्य,  पहुँच"

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
नाटक का एक खंड

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
कँटिया या मुड़ा हुआ उपकरण

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
"नाट्य-रचना का एक प्रकार,  रूपक के दस भेदों में से एक "

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क+अच्
"पंक्ति,  मुड़ी हुई पंक्ति,  सामान्यतः एक मोड़,  भुजा में मोड़"

अङ्कः
पुं*
  - अङ्क् कर्तरि करणे वा अच्
"पानी,  जल"

अङ्कम्
नपुं*
   - अङ्क् कर्तरि करणे वा अच्
"पानी,  जल"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಾಂಛನ / ಗುರುತು / ಚಿಹ್ನೆ
प्रयोगाः - > “रतिबलयपदाङ्के चापमासज्य कण्ठे” ।
उल्लेखाः - > कुमा० २-६४ ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಳಂಕ
निष्पत्तिः - > अकि (लक्षणे) “घञ्” (३-३-१२१) ।
व्युत्पत्तिः - > अङ्क्यतेऽनेन ।
प्रयोगाः - > “एको हि दोषो गुणसन्निपाते निमज्जतीन्दोः किरणेष्विवाङ्कः” ।
उल्लेखाः - > कुमा० १-३ ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಸಂಗ / ತೊಡೆ
प्रयोगाः - > “अङ्काद्ययावङ्कमुदीरिताशीः सा मण्डनान्मण्डनमन्वभुङ्क्त” ।
उल्लेखाः - > कुमा० ७-५ ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಟಕದ ಒಂದು ಭಾಗ
प्रयोगाः - > “प्रत्यक्षनेतृचरितो विन्दुव्यक्तिपुरस्कृतः । अङ्को नानाप्रकारार्थसंविधानरसाश्रयः” ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಟಕಾದಿ ಹತ್ತು ರೂಪಕಗಳಲ್ಲೊಂದು
प्रयोगाः - > “उत्सृष्टिकाङ्क एकाङ्को नेतारः प्राकृतानराः । रसोऽत्र करुणः स्थायी बहुस्त्रीपरिदेवितम् । प्रख्यातमितिवृत्तं च कविर्बुद्ध्या प्रपञ्चयेत्” ।
उल्लेखाः - > सा० द० ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರಯುದ್ಧ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ
प्रयोगाः - > “प्रेम्णोपकण्ठं मुहुरङ्कभाजो रत्नावलीरम्बुधिराबबन्ध”।
उल्लेखाः - > माघ० ३-३६ ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಾನ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುಃಖ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪರಾಧ / ತಪ್ಪು
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೇಖೆ / ಗೆರೆ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಲಂಕಾರ / ಒಡವೆ / ಭೂಷಣ
विस्तारः - > 1. “अङ्कः स्थानेऽन्तिके मन्तौ रूपकोत्सङ्गलक्ष्मसु । नाटकाडिपरिच्छेद चित्रयुद्धे च भूषणे” - विश्व० । 2. “अङ्को रूपकभेदागश्चिह्नरेखाजिभूषणे । रूपकांशान्तिकोत्सङ्गे स्थानेऽङ्कं पापदुःखयोः” - मेदि० ।
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರೀರ / ದೇಹ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತ / ಬೆಟ್ಟ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಖ್ಯೆ / ಅಂಕಿ
अङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿ
विस्तारः - > ಮೇದಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿದೆ. “अङ्को नाटकविच्छेदे सङ्ख्यायां युधिभूषणे । समीपे रूपके स्थाने मतावुत्सङ्गचिह्नयोः” -नानार्थर० ।

L R Vaidya

English

 aMka {% m. %} 1. Mark
a stain,  निमज्जतीन्दोःकिरणोष्विवांकः K.S.i.3
one of the ten kinds of drama. The ten kinds नाटकमथ प्रकरणं भाणव्यायोगसमवकार डिमाः । ईहामृगांकवीथ्यः प्रहसनमिति रूपकाणि दश ॥
part of a drama,  an act,  e.g. इति मालतीमाधवे द्वितीयोंकः
lap,  thigh,  पुनरंकाश्रयिणी भवामि ते K.S.iv.20
proximity,  सिंहत्वमकागतसस्ववृत्ति R.ii.38
a number
a hook
a curve or bend
the side or flank.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

९,  अङ्क,  अन्तर,  अम्बुजासन,  उपेन्द्र,  ऋद्धि,  कपाट,  कवाट,  कवि,  कूप,  केशव,  क्षत, खग,  खचर,  खेगामी,  खेचर,  गम्भीर,  गाम्भीर,  गो,  ग्रह,  छिद्र,  तामिस्र,  तार्क्ष्यध्वज,  दिविसद्,  दुर्गा,  द्वार,  नन्द,  नभोग,  नव,  निधान,  निधि,  पट,  पदार्थ,  बल,  बिल,  मिति,  यन्त्र,  रत्न,  रन्ध्र,  लब्ध,  लब्धि,  वट,  विल,  विवर,  शुषिर,  सुषिर,  हरि

Bopp

Latin

 अङ्क m. (r. अङ्क् s. अ)
1) nota,  signum.
2) gremium,  se-
cundum Wils. «the flank or part above the hip» (fortasse
huc pertinet gr. ὄγϰος): IN. 1. 27. 2. 21. N. 23. 25. SA.
5. 65.
3) actus scenicus.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अङ्क
पु
अङ्क,  युयुत्सा,  उत्सङ्ग,  लेख्य,  लक्ष्म
युयुत्सोत्सङ्गयोरङ्कः स्यादङ्को लेख्यलक्ष्मयोः ।
verse 2.1.1.17
page 0009

Indian Epigraphical Glossary

English

 aṅka (IA 19),  a name,  appellation or biruda.
(IE 7-1-12
 CII 4),  ‘nine’.
Cf. aṅke,  aṅkena,  aṅkataḥ (IA 15),  ‘in figures’.
Cf. aṅka,  abbreviation of Telugu-Kannaḍa aṅkakāṟa
 same
as Sanskrit gaṇḍa (Ep. Ind.,  Vol. XXXIV,  p. 270),  ‘a hero, 
champion or warrior’. See aṅkakāra.

Lanman

English

 aṅká,  m.
	—1. the bend at the groin made
by taking a sitting position,  lap
	—2. the
bend just above the hip (where babes,  sitting
astride,  are carried by Hindu women
--see āroha)
	—3. hook
	—4. (like Eng.
pot-hook) mark,  sign. [√añc: for 1,  cf.
ἀγκών,  ‘bend in arm or wall or shore’
 for
3,  cf. ὄγκος,  Lat. uncus,  AS. ongel,  ‘hook’
cf. Eng. angle,  not a borrowed word.]

Kridanta Forms

Sanskrit

अङ्क (अ꣡ङ्क꣡ पदे लक्षणे च - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  अङ्कनम्
अनीयर् =  अङ्कनीयः - अङ्कनीया
ण्वुल् =  अङ्ककः - अङ्किका
तुमुँन् =  अङ्कयितुम् / अङ्कितुम्
तव्य =  अङ्कयितव्यः / अङ्कितव्यः - अङ्कयितव्या / अङ्कितव्या
तृच् =  अङ्कयिता / अङ्किता - अङ्कयित्री / अङ्कित्री
क्त्वा =  अङ्कयित्वा / अङ्कित्वा
ल्यप् =  प्राङ्क्य
क्तवतुँ =  अङ्कितवान् - अङ्कितवती
क्त =  अङ्कितः - अङ्किता
शतृँ =  अङ्कयन् / अङ्कन् - अङ्कयन्ती / अङ्कन्ती
शानच् =  अङ्कयमानः / अङ्कमानः - अङ्कयमाना / अङ्कमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  अङ्क्
मूलधातुः:
   अङ्क
धात्वर्थः:
  पदे लक्षणे च
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  अङ्कयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

अङ्क लक्षणे 
- अङ्कयति  अङ्कः  अन्यत्राङ्कते  370

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अङ्क꣡ 5. Z. 2 lies 249,  13 st. 249,  3. — 10. zu Platz,  Stelle vgl. Zach. Beitr.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
षोडशोंऽशः कला चिह्नं लक्षणं लक्ष्म लाञ्छनम् ।
अङ्कः कलङ्कोऽभिज्ञानं चन्द्रिका चन्द्रगोलिका ॥ १०६ ॥
चन्द्रातपः कौमुदी च ज्योत्स्ना बिम्बं तु मण्डलम् ।
-wordlist-
 
कला (स्त्री),  चिह्न (क्ली),  लक्षण (क्ली),  लक्ष्मन् (क्ली),  लाञ्छन (क्ली),  अङ्क (पुं),  कलङ्क (पुं),  अभिज्ञान (क्ली),  चन्द्रिका (स्त्री),  चन्द्रगोलिका (स्त्री),  चन्द्रातप (पुं),  कौमुदी (स्त्री),  ज्योत्स्ना (स्त्री),  बिम्ब (पुंक्ली),  मण्डल (त्रि)

--source--
 
स्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।
व्यायोगः समवकारो विथ्यङ्केहामृगा इति ॥ २८४ ॥
अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट्संस्कृतादिकाः ।
-wordlist-
 
अभिनेयप्रबन्ध (पुं),  नाटक (क्ली),  प्रकरण (क्ली),  भाण (पुं),  प्रहसन (क्ली),  डिम (पुं),  व्यायोग (पुं),  समवकार (पुं),  वीथी (स्त्री),  अङ्क (पुं),  ईहामृग (पुं),  भाषा (स्त्री),  संस्कृत (क्ली),  प्राकृत (क्ली),  मागधी (स्त्री),  शौरसेनी (स्त्री),  पैशाची (स्त्री),  अपभ्रंश (पुं)

--source--
 
पूर्वभाग उपस्थोऽङ्कः क्रोड उत्सङ्ग इत्यपि ।
-wordlist-
 
उपस्थ (पुं),  अङ्क (पुं),  क्रोड (पुं),  उत्सङ्ग (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अङ्क
अङ्क,  चिह्न,  अभिज्ञान,  लाञ्छन,  लक्ष्मन्,  लक्षण,  कलङ्क
अङ्कश्चिह्नमभिज्ञानं लाञ्छनं लक्ष्म लक्षणम् ।
कलङ्कश्चेति विज्ञेया नातिनानार्थवाचकाः ॥ ४५ ॥
verse 1.1.1.45
page 0006

क्रोड
क्रोड,  अङ्क,  उत्सङ्ग,  प्राग्भाग
क्रोडमङ्कस्तथोत्सङ्गः प्राग्भागो वपुषः स्मृतः ।
verse 2.1.1.528
page 0060

नाममाला

Sanskrit

गोत्र,  संज्ञा,  अङ्क,  नामन्
क्वापि नागरिको ज्ञेयः गोत्रसंज्ञाङ्कनाम तत् ॥ १६५ ॥
verse 0.1.1.165
page 0080

Vedic Reference

English

 Aṅka. — The Taittirīya Saṃhitā^1 and Brāhmaṇa^2 refer to two
Aṅkas and two Nyaṅkas as parts of a chariot. The meaning
of these terms is quite obscure. The commentators refer them
to the sides or wheels. Zimmer^3 compares the Greek ἄντυγες^4
and thinks that the Aṅkau were the upper border of the body
of the chariot (kośa,  vandhura),  and the Nyaṅkau the lower rims
for greater security. Oldenberg^5 confesses that the exact sense
is impossible to make out,  but considers that the terms at once
refer to parts of the chariot and to divinities,  while Böhtlingk^6
takes the term as referring to divinities alone.
1) i. 7,  7,  2.
2) ii. 7,  8,  1. Cf. Pañcaviṃśa Brāh-
maṇa,  i. 7,  5.
3) Altindisches Leben,  251,  252.
4) Iliad,  v. 728. Cf. Smith's Dic-
tionary of Antiquities,  1,  578.
5) Sacred Books of the East,  29,  364,  on
Pāraskara Gṛhya Sūtra,  iii. 14,  6.
6) Dictionary,  s.v.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अङ्क त् क पदे । लक्ष्मणि । इति कविकल्पद्रुमः ॥
कण्ठ्यवर्गाद्योपधः । पदं सङ्ख्यासंस्थानं । लक्ष्मचिह्नयुक्तक्रिया । तथा च,  --“अर्थक्रियैव धातूनां कर्तृव्यापारलक्ष्मणा ।आत्मनिष्ठं क्रियार्थत्वं धात्वर्थेष्वक्रियात्मसु” ॥
इति वोपदेवः ॥
“अङ्कयत्यरिसैन्यानि युधि पृष्ठेषु शायकैः” ।इति हलायुधः ॥
 अङ्कयति अङ्कापयति । इतिदुर्गादासः ॥

 अङ्कः,  पुं,
   (अङ्कयति चिह्नयति,  अङ्क + अच्)चिह्नं । (स्वनामकाङ्कां निचखान शायकं इतिरघुवंशे ।) क्रोडं । (सपत्नीतनयं दृष्ट्वा तमङ्कारोह-णोत्सुकं । इति विष्णुपुराणे ॥
) रूपकविशेषः ।अपराधः । रेखा । विभूषणं । समोपं । स्थानं ।नाटकांशः । इति मेदिनी ॥
 (प्रत्यक्षनेतृचरितोरसभावससुज्ज्वलः । भवेदगूढशब्दार्थः क्षुद्र-चूर्णकसंयुतः ॥
 अन्तर्निष्क्रान्तनिखिलपात्रोऽङ्कइति कीर्त्तितः । इति साहित्यदर्पणे) । चित्र-युद्धं । इति विश्वः ॥
 शरीरं । इत्युणादिकोषः ॥
नवसङ्ख्या । इति ज्योतिषं ॥
 (कुचभूषायां ।प्रकरणे । अगे । कटिप्रदेशे । कलङ्के । एको हिदोषो गुणसन्निपाते निमज्जतीन्दोः किरणेष्वि-वाङ्कः । इति कुमारसम्भवे ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अङ्क(न्क) संख्याकरणे चिह्रयुक्तकरणे अदन्तचुरादि० उभ०
 सक०
  सेट् । अङ्कय--ति ते आञ्चिक--त्--त । अङ्का-पयति ते इति केचित् । “प्रेयांसमाङ्कयदसौ न विधौकलङ्क” इत्युद्भटः । “पुक् चेत्यङ्कापयत्यपीति” काम-धेनुः । अच् अङ्कः । क्त अङ्कितः ल्युट् अङ्कनम्असुन् अङ्कः ।

 अङ्क पु०
  न०
  अङ्क--करणे,  कर्त्तरि वा अच् । चिह्ने “रतिवल-यपदाङ्के चापमासज्य कण्ठे” इति कुमा० । कलङ्के, “एको हि दोषो गुणसन्निपाते निमज्जतीन्दोः किरणेष्वि-वाङ्क” इति कुमा० । दृश्यकाव्याङ्गभेदे तल्लक्षणं यथा“प्रत्यक्षनेतृचरितो रसभावसमुज्ज्वलः । भवेदगूढशब्दार्थःक्षुद्रचूर्णकसंयुतः ॥
 विच्छिन्नावान्तरैकार्थः किञ्चित्संलग्न-बिन्दुकः । युक्तो न बहुभिः कार्य्यैर्वीजसंहृतिमान् न च ॥
नानाविधानसंयुक्तो नातिप्रचुरपद्यवान् । आवश्यकानांकार्य्याणामविरोधाद्विनिर्म्मितः ॥
 नानेकदिननिर्व्वर्त्यकथयासम्प्रयोजितः । आसन्ननायकः पात्रैर्युतस्त्रिचतुरैस्तथा ॥
दूराह्वानं वधो युद्धं राज्यदेशादिविप्लवः । विवाहो भोजनंशापोत्सर्गौ मृत्यूरतन्तथा ॥
 दन्तच्छेद्यं नखछेद्यमन्यद् व्रीडा-करञ्च यत् । शयनाधरपानादि नगराद्युपरोधनम् ॥
स्नानानुलेपने चैभिर्वर्जितो नातिविस्तरः । देवीपरि-जनादीनाममात्यवणिजामपि ॥
 प्रत्यक्षचित्रचरितैर्युक्तोभावरसोद्भवैः । अन्तनिष्क्रान्तनिखिलपात्रोऽङ्क इतिकीर्त्तितः” इति सा० ॥
 दृश्यकाव्य रूपकभेदे च पु०
  । यथा“नाटकमथ प्रकरणं भाणव्यायोगसमवकारडिमाः । ईहा-मृगाङ्कवीथ्यः प्रहसनमिति रूपकाणि दश” इति विभज्य“उत्सृष्टिकाऽङ्क एकाङ्कोनेतारः व्यापृता नराः । रसोऽत्रकरुणः स्थायी बहुस्त्रीपरिदेवितम् ॥
 प्राख्यातमितिवृत्तञ्चकविर्बुद्ध्या प्रपञ्चयेत् । भाणवत् सन्धिवृत्ताङ्गान्यस्मिन्जयपराजयौ ॥
 युद्धञ्च वाचा कर्त्तव्यं निर्वेदवचनं बहु” ।इति लक्षितम् “इमञ्च केचित् नाटकाद्यन्तःपात्यङ्कपरिच्छे-दार्थम् उत्सृष्टिकाङ्कनामानम्” आहुः । अन्ये तु “उत्क्रान्ताविलोमरूपा सृष्टिर्यत्रेति उत्सृष्टिकाङ्कः” इति सा० ।पर्व्वते,  समीपे,  युद्धभूषणे,  देहे,  अपराधे,  स्थाने,  चित्रयुद्धेपरम्परासम्बद्धे चिह्ने च पु०
  । क्रोडे पु०
  न०
  “अनन्य-नारीकनीयमङ्कमिति” कुमा० । “अङ्के निधाय तं बालंपुनः संस्कारमर्हतीति” स्मृतिः । “पुनरङ्काश्रयणी भवामिते” इति कुमा० । “प्रेम्णोपकण्ठं मुहुरङ्कभाजो रत्ना-वलीरम्बुधिराबबन्धेति” माघः । “अङ्कः समीपम् उत्सङ्गश्च”इति मल्लिनाथः । एकत्वादिसंख्याबोधकरेखासन्निवेशे-“अङ्कयुतिः किल सङ्कलिताख्येति” लीला० । नव-संख्यायाञ्च पु०
  ।

धातुवृत्तिः

Sanskrit

अङ्क  (अर्थः)  पदे,  लक्षणे च
( अङ्कयति ) अङ्कतइति शपि तत्रैव कुटिलायां गतावकिति 382

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@‘अङ्क पदे लक्षणे च’@} 2 अदन्तः। 
 ‘अङ्क लक्षण इत्यस्य भवेदङ्कयतीति णौ’ 3 इति देवः। 
 ^१ अङ्ककः-ङ्किका,  अञ्चिकयिषकः-षिका
   अङ्कयिता-त्री,  अञ्चिकयिषिता-त्री
   अङ्कयन्-न्ती,  अञ्चिकयिषन्-न्ती
   अङ्कयिष्यन्-न्ती-ती,  अञ्चिकयिषिष्यन्-ती-न्ती
   अङ्कयमानः,  अञ्चिकयिषमाणः
   अङ्कयिष्यमाणः,  अञ्चिकयिषिष्यमाणः
   अन्-अङ्कौ-अङ्कः
   अङ्कितम्-तः-तवान्,  अञ्चिकयिसितः-तवान्
   अङ्कः,  अञ्चिकयिषुः
   अङ्कयितव्यम्,  अञ्चिकयिषितव्यम्
   अङ्कनीयम्,  अञ्चिकयिषणीयम्
   अङ्क्यम्,  अञ्चिकयिष्यम्
   ईषदङ्कः-दुरङ्कः-स्वङ्कः
   अङ्क्यमानः,  अञ्चिकयिष्यमाणः
   अङ्कः,  अञ्चिकयिषः
   अङ्कयितुम्,  अञ्चिकयिषितुम्
   अङ्कना,  अञ्चिकयिषा
   4 अङ्कनम्,  अञ्चिकयिषणम्
   अङ्कयित्वा,  अञ्चिकयिषित्वा
   समङ्क्य,  समञ्चिकयिष्य
   अङ्कम् २,  अङ्कयित्वा २,  अञ्चिकयिषम् २ अञ्चिकयिषित्वा २ १। धातोर्नित्यणिजन्तत्वात् णिज्रहिताद्रूपाणि न भवन्ति। 
 अनेकाच्- त्वाद् यङन्तरूपाण्यपि न।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (७)
 02 =>
  (१०-१९२७-चुरादिः सक। सेट्-उभ-)
 03 =>
  (श्लो ४१)
 04 =>
  [पृष्ठम्०००८+ ३७]

Capeller

German

 अङ्क॑ Haken,  Biegung,  Bug,  Flanke,  Schoß, 
Seite,  Nähe
 Mahl,  Zeichen,  Brandmahl
akt eines Dramas.

Grassman

German

 aṅká,  m.,  der Haken,  als der gebogene,  von ac,  añc,  biegen [Cu. 〔1〕].
-ā́s {162, 13}.

Burnouf

French

 अङ्क अङ्क m.
  marque
 ligne de démarcation
 trait de plume
ou de pinceau.
		 Ornement peint ou dessiné.
		 Section,  chapitre
 acte
d'une pièce de théâtre.
		 Ligne de bataille.
		 Le pli du flanc
qui sépare le haut et le bas du corps.
		 Limite de séparation
 place
déterminée
 qqf.  voisinage
 qqf.  faute,  offense.
		 Signe
algébrique.
अङ्कयामि 10,  (अङ्क्) noter,  marquer.
		 Aller.

Stchoupak

French

 अङ्क-
 m.
  croc 
 sein,  giron,  flanc 
 signe, 
 marque (not. marque
infamante),  chiffre 
 acte (d'une pièce) 
 charge.
°पात- m.
  compte.
°पाली- f.
  embrassement.
°भाज्- ag. mûri prématurément 
 qui échoit à,  accessible
(aisément) pour.
°शायिन्- °स्थ- अङ्कालंकारिन्- a. placé dans le giron. 
अङ्के-शय- a. (oiseau) posé sur.
अङ्की-कृत- a. v. embrassé.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.