अग्र (agra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अग्र mfn.
   (-ग्रः-ग्रा-ग्रं)
	 1. Chief,  principal. E.
  Prior,  first.
	 2. Excessive, 
more,  much.
	 4. Excellent,  best.
	 n.
  (-ग्रं)
	 1. Front,  fore part.
	 2.
Top,  summit,  upper part.
	 3. End,  point.
	 4. Goal,  resting place.
5. Assemblage,  multitude.
	 6. A weight equal to one Pala.
	 7. Limi-
ted alms,  (four mouthfuls.)
	 8. (In astronomy) the sun's amp-
litude.
 E.
  अगि to go,  and the Unadi aff.
   रन्,  the nasal of the
derivative is dropped.

Capeller Eng

English

 अ॑ग्र n.
  front,  top,  summit,  tip,  point,  upper part,  surface
outbreak,  beginning
 the highest or best of anything.  — अग्रम् in
front or in presence of,  (gen.   or —°)
 अग्रे the same + from (to =
आ),  before (abl. )
 absol.
  at first,  in the beginning
 w.
  भू
precede.

Yates

English

 अग्र (ग्रः-ग्रा-ग्रं)
a. Chief,  first,  best
n.
  top
 end
 sum of any thing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	 first
अग्रिम 	-	 agrima 	-	 adj.
  	-	 first
प्राथमिक 	-	 prAthamika 	-	 adj.
  	-	 first
प्रथम श्रेनी 	-	 prathamazrenI 	-	 f.
  	-	 firstclass
प्रथमादर्शरूप 	-	 prathamAdarzarUpa 	-	 n.
  	-	 firstnormalform  [ computer ]
प्रथमं शिरोमार्जनं करोतु 	-	 prathamaMziromArjanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Dryyourhairfirst.
प्रथमः कः? सः वा भवान् वा? 	-	 prathamaHkaH?saHvAbhavAnvA? 	-	 sent.
  	-	 Whoisfirst?Heoryou?
एषः मम प्रथमः पाठः 	-	 eSaHmamaprathamaHpAThaH 	-	 sent.
  	-	 Thisismyfirstlesson. 
प्रथमवंशस्तरीयम् सङ्गणक 	-	 prathamavaMzastarIyamsaGgaNaka 	-	 n.
  	-	 first-generationcomputer  [ computer ]
प्रथमवंशश्रेणिकम् सङ्गणक 	-	 prathamavaMzazreNikamsaGgaNaka 	-	 n.
  	-	 first-generationcomputer  [ computer ]
अङ्कद्वयेन प्रथमश्रेणी न लब्धा 	-	 aGkadvayenaprathamazreNInalabdhA 	-	 sent.
  	-	 Imissedfirstclassbytwomarks.
प्रथमवंशस्तरीयविधिभाषा 	-	 prathamavaMzastarIyavidhibhASA 	-	 f.
  	-	 first-generationprogramminglanguage  [ computer ]
प्रथमवंशश्रेणिकविधिभाषा 	-	 prathamavaMzazreNikavidhibhASA 	-	 f.
  	-	 first-generationprogramminglanguage  [ computer ]
तत्र अस्ति वा नास्ति वा इति प्रथमं एव द्रष्टव्यम् 	-	 tatraastivAnAstivAitiprathamaMevadraSTavyam 	-	 sent.
  	-	 Youhavetoseefirstifitisthereornot.
श्वः प्रातःकाले प्रथमम् एतं विषयं तं निवेदयिष्यामि 	-	 zvaHprAtaHkAleprathamametaMviSayaMtaMnivedayiSyAmi 	-	 sent.
  	-	 Iwillinformhimaboutthismatterfirstthinginthemorningtomorrow.
प्रथमः,  -मा,  -मम् 	-	  prathamaH,  -mA,  -mam 	-	  first
आदि 	-	  Adi 	-	 adj.
  	-	  first
प्राग्रसर 	-	  prAgrasara 	-	 adj.
  	-	  first
सत्त्व 	-	  sattva 	-	 adj.
  	-	  first
प्रथम 	-	  prathama 	-	 adj.
  	-	  first

अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	 foremost
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	 first
अग्र 	-	 agra 	-	 m.
 , n.
  	-	 tip  [ end ]
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	 point
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	 beginning  [ origin ]
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	 top
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	  chief
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	  best
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	  anterior
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	  supernumerary
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	  prominent
अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	  projecting
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  goal
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  front
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  apex
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  measure of food given as alms
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  figuratively
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  aim
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  uppermost part
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  sun's amplitude
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  sharpness
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  multitude
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  summit
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  rest
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  nearest end
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  origin
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  weight
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  surface
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  remainder
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  climax or best part
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  foremost point or part
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  equal to a pala
अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	  and hence
गो अग्र 	-	  go agra 	-	 adj.
  	-	  having cows or milk as the chief or most excellent part
गो अग्र 	-	  go agra 	-	 adj.
  	-	  headed by cows
अयो अग्र 	-	  ayo agra 	-	 adj.
  	-	  iron pointed

अग्र 	-	 agra 	-	 n.
  	-	 top
शिखर 	-	 zikhara 	-	 n.
  	-	 top
विषय 	-	 viSaya 	-	 m.
  	-	 topic
प्रकश्ण 	-	 prakazNa 	-	 n.
  	-	 topic
आस्तरण 	-	 AstaraNa 	-	 n.
  	-	 topping  [ gastr. ]
स्थानवर्णन 	-	 sthAnavarNana 	-	 n.
  	-	 topography
आशीर्षपादक्रम 	-	 AzIrSapAdakrama 	-	 m.
  	-	 top-downdesign  [ computer ]
जालसंरचना 	-	 jAlasaMracanA 	-	 f.
  	-	 networktopology  [ computer ]
प्रथमम् अर्धचषकमितं जलं चुल्लिकायाः उपरि सम्यक् क्वथयतु 	-	 prathamamardhacaSakamitaMjalaMcullikAyAHuparisamyakkvathayatu 	-	 sent.
  	-	 Firstboilhalf-a-cupofwateronstove-topwell.
उत्पीठिकायाः उपरि स्थापयतु,  पितामहः अनन्तरम् पास्यति 	-	 utpIThikAyAHuparisthApayatu, pitAmahaHanantarampAsyati 	-	 sent.
  	-	 Keepitontopofthetable, grandfatherwilldrinkitlater
चूडा 	-	  cUDA 	-	 f.
  	-	 top
काष्ठा 	-	  kASThA 	-	 f.
  	-	 top
धुर् 	-	  dhur 	-	 f.
  	-	 top
भृष्टि 	-	  bhRSTi 	-	 f.
  	-	 top
विष्टप् 	-	  viSTap 	-	 f.
  	-	 top
मूर्धन् 	-	  mUrdhan 	-	 m.
  	-	 top
चूड 	-	  cUDa 	-	 m.
  	-	 top
तुङ्ग 	-	  tuGga 	-	 m.
  	-	 top
पूर्वार्धभाग 	-	  pUrvArdhabhAga 	-	 m.
  	-	 top
मस्तक 	-	  mastaka 	-	 m.
  	-	 top

अग्र 	-	 agra 	-	 m.
 , n.
  	-	 tip  [ end ]
तोषक 	-	 toSaka 	-	 n.
  	-	 tip
प्रान्त 	-	  prAnta 	-	 m.
  	-	 tip
अग्रे 	-	  agre 	-	 n.
  	-	 tip
बर्स 	-	  barsa 	-	 n.
  	-	 tip
शीर्ष 	-	  zIrSa 	-	 n.
  	-	 tip
मद्यवश 	-	  madyavaza 	-	 adj.
  	-	 tipsy
मध्यविह्वल 	-	  madhyavihvala 	-	 adj.
  	-	 tipsy
मधुवार 	-	  madhuvAra 	-	 m.
  	-	 tippling
अभिवेवेक्ति  { अभिविज् } 	-	  abhivevekti  { abhivij } 	-	 verb 	-	 tip over  [ a vessel ]
प्रपदैः 	-	  prapadaiH 	-	 ind.
  	-	  on tiptoe
पादाङ्गुष्ठ 	-	  pAdAGguSTha 	-	 adj.
  	-	  on tip-toe
पादाङ्गुष्ठश्रितावनि 	-	  pAdAGguSThazritAvani 	-	 adj.
  	-	  on tip-toe
अग्राङ्गुलि 	-	  agrAGguli 	-	 m.
  	-	  finger-tip
अङ्गुल्यग्र 	-	  aGgulyagra 	-	 m.
 , n.
  	-	  finger tip
शेखरित 	-	  zekharita 	-	 adj.
  	-	 tipped with
केशिन् 	-	  kezin 	-	 adj.
  	-	  having tips
तेजस् 	-	  tejas 	-	 n.
  	-	 tip of flame
अग्रनख 	-	  agranakha 	-	 m.
  	-	 tip of a nail
खुराग्र 	-	  khurAgra 	-	 n.
  	-	 tip of a hoof

अग्र 	-	 agra 	-	 adj.
  	-	 foremost
गुर 	-	  gura 	-	 adj.
  	-	 foremost
प्राग्रसर 	-	  prAgrasara 	-	 adj.
  	-	 foremost
वर 	-	  vara 	-	 adj.
  	-	 foremost
अग्रिम 	-	  agrima 	-	 adj.
  	-	 foremost
अग्रिय 	-	  agriya 	-	 adj.
  	-	 foremost
अग्र्य 	-	  agrya 	-	 adj.
  	-	 foremost
अग्रणी 	-	  agraNI 	-	 adj.
  	-	 foremost
धुर्य 	-	  dhurya 	-	 adj.
  	-	 foremost
पौरस्त्य 	-	  paurastya 	-	 adj.
  	-	 foremost
प्रमुख 	-	  pramukha 	-	 adj.
  	-	 foremost
प्रष्ठ 	-	  praSTha 	-	 adj.
  	-	 foremost
प्रथम 	-	  prathama 	-	 adj.
  	-	 foremost
प्रथमक 	-	  prathamaka 	-	 adj.
  	-	 foremost
सम्प्रमुखित 	-	  sampramukhita 	-	 adj.
  	-	 foremost
मौलि 	-	  mauli 	-	 m.
  	-	 foremost
प्राग्रसर 	-	  prAgrasara 	-	 adj.
  	-	 foremost in
अग्रिम 	-	  agrima 	-	 adj.
  	-	  the foremost
धूर्षद् 	-	  dhUrSad 	-	 adj.
  	-	  being foremost
धौरेय 	-	  dhaureya 	-	 adj.
  	-	  being foremost

 
   अग्र  agra adj.
   anterior   
   अग्रे  agre adj.
   anterior    
   पूर्वतर  pUrvatara adj.
   anterior   
   पूर्वभाविन्  pUrvabhAvin adj.
   being anterior      
            

Wilson

English

 अग्र
mfn.
   (-ग्रः-ग्रा-ग्रं)
1 Chief,  principal.
2 Prior,  first.
3 Excessive,  more,  much.
4 Excellent,  best.
n.
  (-ग्रं)
1 Front,  fore part.
2 Top,  summit,  upper part.
3 End,  point.
4 Goal,  resting place.
5 Assemblage,  multitude.
6 A weight equal to one Pala.
7 Limited alms,  (four mouthfuls.)
8 (In astronomy) the sun's amplitude.
E.
  अगि to go,  and the Uṇādi aff.
   रन् the nasal of the derivative is
dropped.

Apte

English

अग्र [agra],  a.
  [अङ्ग्-रन् नलोपः Uṇ.*
  2.28]

First,  foremost,  chief,  best,  prominent,  principal,  pre-eminent
 ˚महिषी chief queen
 ˚वातमासेवमाना M.*
  1. front (and hence,  fresh) breeze
 ˚आसनम् chief seat,  seat of honour
 माम- ग्रासनतो$वकृष्टमवशं ये दृष्टवन्तः पुरा Mu.*
  1.12.

Excessive,  over and above,  surplus
 supernumerary,  projecting (अधिक). -ग्रः Setting mountain
 अग्रसानुषु नितान्तपिशङ्गैः Ki.*
  9.7.

ग्रम् (a) The foremost or topmost point,  tip,  point (opp.  मूलम्,  मध्यम्)
 (fig. ) sharpness,  keenness
 धर्मस्य ब्राह्मणो मूलम् मग्रं राजन्य उच्यते Ms.*
  11.83
 दर्व्याम् अग्रं मूलम् मध्यम् &c.
 
 नासिका˚ tip of the nose
 सूचि˚ &c.
 
 समस्ता एव विद्या जिह्वाग्रे$भवन् K.*
  346 stood on the tip of the tongue
 अमुष्य विद्या रसनाग्रनर्तकी N.*
  1.5. (b) Top,  summit,  surface
 कैलास˚,  पर्वत˚,  &c.
 

Front,  van
 अग्रे कृ put in the front or at the head
 तामग्रे कृत्वा Pt.*
  4. See अग्रे.

The best of any kind
 स्यन्दनाग्रेण with the best of chariots
 प्रासादाग्रैः Rām. 

Superiority,  excellence (उत्कर्ष)
 अग्रादग्रं रोहति Tāṇḍya. 

Goal,  aim,  resting place (आलम्बनम्)
 मनुमेकाग्रमासीनम् Ms.*
  1.1,  See ˚भूमि also.

Beginning,  See अग्रे.

A multitude,  assemblage.

Overplus,  excess,  surplus
 साग्रं स्त्रीसहस्रम् Rām.*
  1 women and more
 so साग्रकोटी च रक्षसाम्.

A weight =
  पल q. v. 

A measure of food given as alms (ब्राह्मणभोजनम् occurring in अग्रहार)
 प्रयतो ब्राह्मणाग्रे यः श्रद्धया परया युतः । Mb.
 *  13.65.13.

(Astr.) Amplitude of the sun (˚ग्रा,  अग्रका also). cf.
   ...अग्रमालम्बने$धिके । पुरोपरिप्रान्ताद्येषु न पुंसि प्रमिताशने । Nm. 

Forepart of time
 नैवेह किंचनाग्र आसीत् Bṛi. Up.*
   1.2.1. In compounds as first member meaning 'the forepart',  'front',  'tip' &c.
 
 e. g.  ˚अक्चयः First procurement (cf.   Daṇḍaviveka G. O. S.*
  52,  p.43). ˚पादः -चरणः the forepart of the foot,  toe
 so ˚हस्तः,  ˚करः,  ˚पाणिः &c.
 
 ˚सरोरूहम् the topmost lotus. पद्मानि यस्याग्रसरोरुहाणि Ku.*
  1.16. ˚कर्णम् Tip-ear
 top of the ear
 Mātaṅga L.
 5.7. ˚कायः forepart of the body
 so ˚नखम्,  ˚नासिका tip of the nail,  nose &c.
 ,  adv.
   In front,  before,  ahead. Comp.
   -अंशुः [अग्रम् अंशोः] the focal point. -अक्षि n.
  [कर्म.] sharp or pointed vision,  side-look (अपाङ्गवीक्षण)
 अग्राक्ष्णा वीक्षमाणस्तु तिर्यग् भ्रातरमब्रवीत् Rām.  -अद्वन् a.
  having precedence in eating. -अनी (णी) कः (कम्) vanguard
 दीर्घाल्लँघूंश्चैव नरानग्रानीकेषु योधयेत् Ms.*
  7.193
 [अग्राणीकं रघुव्याघ्रौ राक्षसानां बभञ्जतुः Rām.  -अयणीयम [अग्रं श्रेष्टं अयनं ज्ञानं तत्र साधु छ].

N.
  of a Buddhistic tenet (उत्पादपूर्वमग्रायणीयमथ वीर्यता प्रवादः स्यात् -हेमचन्द्रः).

title of the second of the fourteen oldest Jain books (Pūrvas). -अवलेहितम् [अग्रम् अव- लेहितम् आस्वादितं यस्य] food at a Śrāddha ceremony,  the chief part of which has been tested. -आसनम् First seat of honour
 मामग्रासनतो$वकृष्टमवशम् Mu.*
  1.12. -उत्सर्गः taking a thing by leaving its first portion in conformity with the rule of laying by nothing for the next day (i. e.  the rule of non hoarding)
 cf.
   Daṇḍaviveka G. O. S.*
  52,  pp.43-44. -उपहरणम् first supply.-उपहरणीय a.
  [अग्रे उपह्रियते कर्मणि अनीयर्]

that which is first offered or supplied.

[अग्रम् उपह्रियते यस्मै हृ- संप्रदाने अनीयर्] श्राद्धाद्यर्थमुपकल्पितस्य अन्नादेरग्रे दानोद्देश्यः वास्तु- देवादिः Tv.

करः =
  अग्रहस्तः q. v. 

the focal point.-केशः front line of hair
 ˚शेषु रेणुः अपहरति K.*
  86. -गः [अग्रे गच्छतीति,  गम्-ड] a leader,  a guide
 taking the lead
 marching foremost. -गण्य a.
  [अग्रे गण्यते$सौ] foremost,  to be ranked first
 शमनभवनयाने यद्भवानग्रगण्यः Mahān.  -गामिन् a.
  [अग्रे गच्छति] a leader
 प्रष्ठो$ग्रगामिनि P.
 VIII.3.92. -ज a.
  [अग्रे जायते
 जन्-ड.] first born or produced
 आनन्देनाग्रजेनेव R.*
  1.78.

(जः) the first born,  an elder brother
 सुमतिं ममाग्रजमवगच्छ M.*
  5
 अस्त्येव मन्युर्भरताग्रजे मे R.*
  14.73.

a Brāhmaṇa.  (-जा) an elder sister
 so ˚जात,  ˚जातक,  ˚जाति. -जङ्घा the forepart of the calf.  -जन्मन् m.
  [अग्रे जन्म यस्य सः]

the first-born,  an elder brother
 जनकाग्रजन्मनोः शासनमतिक्रम्य Dk.*
  2.

a Brāhmaṇa (वर्णेषु मध्ये अग्रजातत्वात्,  or अग्रात् प्रधानाङ्गात् मुखात् जातत्वात्,  ब्राह्मणो$स्य मुखमासीत्,  तस्मात् त्रिवृत् स्तोमानां मुखम... अग्निर्देवतानां ब्राह्मणो मनुष्याणाम्
 तस्माद् ब्राह्मणो मुखेन वीर्यं करोति मुखतो हि सृष्टः Tāṇḍya)
 अतिवयसमग्रजन्मानम् K.*
  12
 अवो- चत् ˚न्मा Dk.*
  13.3
 N.
  of Brahmā,  as he was the first to be born in the waters. cf.
   अग्रजन्मा द्विजे ज्येष्ठभ्रातरि ब्रह्मणि स्मृतम् Nm.  -जिह्वा the tip of the tongue. -ज्या (astr. ) the sign of the amplitude. -दानिन् [अग्रे दानम् अस्य
 अग्र- दान-इनि] a (degraded) Brāhmaṇa who takes presents offered in honour of the dead (प्रेतोद्देशेन यद्दानं दीयते तत्प्रति- ग्राही)
 लोभी विप्रश्च शूद्राणामग्रेदानं गृहीतवान् । ग्रहणे मृतदानानां (ग्रहणात्तिलदानानां Tv.) अग्रदानी बभूव सः ॥ -दानीयः [अग्रे दानमर्हति छ] =
  अग्रदानिन्. -दूतः a harbinger
 कृष्णाक्रोधा- ग्रदूतः Ve.*
  1.22
 ˚दूतिका Dk.*
  2
 महीपतीनां प्रणयाग्रदूत्यः R.*
  6.12
 -देवी the chief queen
 समग्रदेवीनिवहाग्र- देवी... । Bu.ch.1.15. -धान्यम a cereal grain.  (Mar.  जोंधळा),  Holcus soraghum or Holcus spicatus. (Mar.  बाजरी). -निरूपणम् predestination
 prophecy,  determining beforehand. -नीः (णीः) [अग्रे नीयते असौ नी-क्विप्,  णत्वम्]

a leader,  foremost,  first,  chief
 ˚णी- र्विरागहेतुः K.*
  195
 अप्यग्रणीर्मन्त्रकृतामृषीणाम् R.*
  5.4. chief. 

fire. -पर्णी [अग्रे पर्णं यस्याः सा-ङीप्] cowage,  Carpopogon Pruriens (अजलोमन्). [Mar.  कुयली]. -पातिन् a.
  [अग्रे आदौ पतति
 पत्-णिनि] happening beforehand,  antecedent
 [˚तीनि शुभानि निमित्तानि K.*
  65. -पादः the forepart of the foot
 toes
 नवकिसलयरागेणाग्रपादेन M.*
  3.12
 ˚स्थिता standing on tiptoe. Ś.*
  5. -पाणिः =
  ˚हस्तः q. v. -पूजा the highest or first mark of reverence or respect
 ˚जामिह स्थित्वा गृहाणेदं विषं प्रभो Rām.  -पेयम् precedence in drinking. -प्रदायिन् a.
  giving in advance
 तेषामग्र- प्रदायी स्याः कल्पोत्थायी प्रियंवदः Mb.
 *  5.135.35. -बीज a.
  [अग्रं शाखाग्रं बीजमुत्पादकं यस्य] growing by means of the tip or end of branches,  growing on the stock or stem of another tree,  such as 'कलम' in Mar.
  (-जः) a viviparous plant. -भागः [कर्म.]

the first or best part (श्राद्धादौ प्रथममुद्धृत्य देयं द्रव्यम्)

remnant,  remainder (शेषभाग).

fore-part,  tip,  point.

(astr. ) a degree of amplitude. -भागिन् a.
  [अग्र- भागो$स्यास्ति
 अस्त्यर्थे इनि] first to take or claim (the remnant)
 अलङ्क्रियमाणस्य तस्य अनुलेपनमाल्ये ˚गी भवामि V.*
  5,  claiming the first share of the remnant etc. -भावः precedence. उदारसंख्यैः सचिवैरसंख्यैः कृताग्रभावः स उदाग्रभावः Bu.ch.I.15. -भुज् a.
 

having precedence in eating. स तानग्रभुजस्तात धान्येन च धनेन च Mb.
 *  1.178.12.

gluttonous,  voracious (औदरिक). -भूः [अग्रे भवति भू-क्विप्] =
  ˚ज. -भूमिः f.
 

goal of ambition or object aimed at
 ततो$ग्रभूमिं व्यवसायासिद्धेः Ki.*
  17.55
 त्वमग्र- भूमिर्निरपायसंश्रया Śi.*
  1.32 (प्राप्यस्थानम्).

the topmost part,  pinnacle
 विमान˚ Me.*
  71. -महिषी the principal queen.  -मांसम् [अग्रं भक्ष्यत्वेन प्रधानं मांसम्] flesh in the heart,  the heart itself
 ˚सं चानीतं Ve.*
  3.2. morbid protuberance of the liver. -यणम् [अग्रम् अयनात् उत्तरायणात् णत्वं शकं˚ तद्विधानकालो$स्य अच् (?) Tv.] a kind of sacrificial ceremony. See आग्रयण. -यानa.  [अग्रे यानं यस्य,  या-ल्युट्] taking the lead,  foremost. (-नम्) an army that stops in front to defy the enemy. मनो$ग्रयानं वचसा निरुक्तं नमामहे Bhāg.*
  8.5.26.-यायिन् a.
  [अग्रे यास्यति या-णिनि] taking the lead,  leading the van
 पुत्रस्य ते रणशिरस्ययमग्रयायी Ś.*
  7.26. मान- धनाग्रयायी R.*
  5.3, 5.62.18.1. -योधिन् [अग्रे स्थित्वा युध्यते] the principal hero,  champion राक्षसानां वधे तेषां ˚धी भविष्यति Rām. 
 so ˚वीर
 कर्मसु चाग्रवीरः. -रन्ध्रम् opening fore-part
 त्रासान्नासाग्ररन्ध्रं विशति Māl.
 1.1. -लोहिता [अग्रं लोहितं यस्याः सा] a kind of pot-herb (चिल्लीशाक). -संख्या the first place or rank
 पुत्रः समारोपयदग्रसंख्याम् R.*
  18.3.-वक्त्रम् N.
  of a surgical instrument,  Suśr. -वातः fresh breeze
 अग्रवातमासेवमाना M.*
  1. -शोमा towering beauty or the beauty of the peaks
 कैलासशैलस्य यदग्रशोभाम् । Bu. ch.1.3. -संधानी [अग्रे फलोत्पत्तेः प्राक् संधी- यते ज्ञायते $नया कार्यम् Tv.] the register of human actions kept by Yama (यत्र हि प्राणिवर्गस्य प्राग्भवीयकर्मानुसारेण शुभा- शुभसूचकं सर्वं लिख्यते सा यमपञ्जिका). -सन्ध्या early dawn
 कर्कन्धूनामुपरि तुहिनं रञ़्जयत्यग्रसन्ध्या Ś.*
  4. v.1. -सर =
  यायिन् taking the lead
 आयोधनाग्रसरतां त्वयि वीर याते R.*
  5.71.-सारा [अग्रं शीर्षमात्रं सारो यस्याः सा]

a sprout which has tips without fruits.

a short method of counting immense numbers. -हर a.
  [अग्रे ह्रियते दीयते$सौ
 हृ-अच्]

that which must be given first.

=
  अग्रहारिन्. -हस्त (˚कर
 ˚पाणिः, ) the forepart of the hand or arm
 अग्रहस्तेन गृहीत्वा प्रसादयैनाम् Ratn.*
  3
 forepart of the trunk (of an elephant)
 oft
 en used for a finger or fingers taken collectively
 शीतलस्ते ˚स्तः Mk.*
  3
 अतिसाध्वसेन वेपते मे ˚स्तः Ratn.*
  1
 कुसुमित इव ते ˚स्तः प्रतिभाति M.*
  1.
 प्रसारिते ˚स्ते M.*
  4
 ˚हस्तात्प्रभ्रष्टं पुष्पभाजनम् Ś.*
  4. slipped from the fingers
 also the right hand
 अथ ˚हस्ते मुकुलीकृताङ्गुलौ Ku.*
  5.63. (अग्रश्चासौ हस्तश्च Malli.). Ki.*
  5.29. -हायनः (णः) [अग्रः श्रेष्ठः हायनो व्रीहिः अत्र,  णत्वम्] the beginning of the year
 N.
  of the month मार्गशीर्ष
 (मासानां मार्गशीर्षो$हम् Bg.*
  1.35.)
 ˚इष्टिः नवशस्येष्टिर्यागभेदः.

हारः a grant of land given by kings (to Brāhmaṇas) for sustenance (अग्रं ब्राह्मणभोजनं,  तदर्थं ह्रियन्ते राजधनात् पृथक् क्रियन्ते ते क्षेत्रादयः- नीलकण्ठ
 क्षेत्रोत्पन्नशस्यादुद्धृत्य ब्राह्मणोद्देशेन स्थाप्यं धान्यादि,  गुरुकुला- दावृत्तब्रह्मचारिणे देयं क्षेत्रादि,  ग्रामभेदश्च Tv.)
 अग्रहारांश्च दास्यामि ग्रामं नगरसंमितम् Mb.
 *  3.64.4. कस्मिंश्चिदग्रहारे Dk.*
  8.9.

the first offering in वैश्वदेव Mb.
 *  3.234.47.

Apte 1890

English

 अग्र a. [अंग्-रन् नलोपः Uṇ. 2. 28] 1 First,  foremost,  chief,  best,  prominent,  principal,  pre-eminent
 °महिषी chief queen
 °वातमासेवमाना M. 1 front (and hence,  fresh) breeze
 °आसनं chief seat,  seat of honour Mu. 1. 12. 
2 Excessive,  over and above,  surplus
 supernumerary,  projecting (अधिक). 
ग्रं 1 (a) The foremost or topmost point,  tip,  point (opp. मूलं,  मध्यं)
 (fig.) sharpness,  keenness
 धर्मस्य ब्राह्मणो मूलं अग्रं राजन्य उच्यते Ms. 11. 84
 दर्व्यां अग्रं मूलं मध्यं &c
 नासिका° tip of the nose
 सूचि° &c.
 समस्ता एव विद्या जिह्वाग्रेऽभवन् K. 346 stood on the tip of the tongue
 अमुष्य विद्या रसनाग्रनर्तकी N. 1. 5. (b) Top,  summit,  surface
 कैलास°,  पर्वत°,  &c. 
2 Front,  van
 अग्रे कृ put in the front or at the head
 तामग्रे कृत्वा Pt. 4 See अग्रे. 
3 The best of any kind
 स्यंदनाग्रेण with the best of chariots
 प्रासादाग्रैः Rām. 
4 Superiority,  excellence (उत्कर्ष)
 अग्रादग्रं रोहति Tāṇḍya. 
5 Goal,  aim,  resting place ( आलंबनं)
 मनुमेकाग्रमासीनं Ms. 1. 1,  See °भूमि also. 
6 Beginning,  See अग्रे. 
7 A multitude,  assemblage. 
8 Overplus,  excess,  surplus
 साग्रं स्त्रीसहस्रं Rām. 1000 women and more
 so साग्रकोटी च रक्षसां. 
9 A weight = पल q. v. 
10 A measure of food given as alms (ब्राह्मणभोजनं occurring in अग्रहार). 
11 (Astr.) Amplitude of the sun (°ग्रा,  अग्रका also). In compounds as first member meaning ‘the forepart’,  ‘front’,  ‘tip’ &c.
 e. g. °पादः,  
चरणः the forepart of the foot,  toe
 so °हस्तः,  °करः
 °पाणिः &c.
 °सरोरुहं the topmost lotus Ku. 1. 16
 °कायः forepart of the body
 so °नखं,  °नासिका tip of the nail,  nose &c.,  
adv. In front,  before,  ahead. 
Comp. 
अंशुः [अग्रं अंशोः] the focal point. 
अक्षि n. [कर्म.] sharp or pointed vision,  side-look (अपांगवीक्षण)
 अग्राक्ष्णा वीक्षमाणस्तु तिर्यग् भ्रातरमब्रवीत् Rām. 
अद्वन् a. having precedence in eating. 
अनी (णी) कः (कं) vanguard
 दीर्घांल्लँघूंश्चैव नरानग्रानीकेषु योधयेत् Ms. 7. 193
 अग्राणीकं रघुव्याघ्रौ राक्षसानां बभंजतुः Rām. 
अयणीयं [ अग्रं श्रेष्ठं अयनं ज्ञानं तत्र साधु छ] N. of a Buddhistic tenet ( उत्पादपूर्वमग्रायणीयमथ वीर्यता प्रवादः स्यात्-हेमचंद्रः). 
अवलेहितं [अग्रं अवलेहितं आस्वादितं यस्य] food at a Śrāddha ceremony,  the chief part of which has been tasted. 
उपहरणं first supply. 
उपहरणीय a [अग्रे उपह्रियते कर्मणि अनीयर्] {1} that which is first offered or supplied. {2} [अग्रं उपह्रियते यस्मै हृ-संप्रदाने अनीयर्] श्राद्धाद्यर्थमुपकल्पितस्य अन्नादेरग्रे दानोद्देश्यः वास्तुदेवादिः Tv. 
करः {1} = अग्रहस्तः q. v. {2} the focal point. 
केशः front line of hair
 °शेषु रेणुः अपहरति K. 86. 
गः [अग्रे गच्छतीतिं,  गम्-ड] a leader,  a guide
 taking the lead
 marching foremost. 
गण्य a. [अग्रे गण्यतेऽसौ] foremost,  to be ranked first. 
गामिन् a. [अग्रे गच्छति] a leader
 प्रष्ठोऽग्रगामिनि P. VIII. 3. 92. 
ज a. [अग्रे जायते
 जण्-ड.] first born or produced
 आनंदेनाग्रजेनेव R. 10. 78. (
जः) {1} The first born,  an elder brother
 सुमतिं ममाग्रजमवगच्छ M. 5
 अस्त्येव मन्युर्भरताग्रजे मे R. 14. 73. {2} a Brāhmaṇa. (
जा) an elder sister
 so °जात,  °जातक,  °जाति. 
जंघा the forepart of the calf. 
जन्मन् m. [अग्रे जन्म यस्य सः] {1} the first-born,  an elder brother
 जनकाग्रजन्मनोः शासनमतिक्रम्य Dk. 2. {2} a Brāhmaṇa (वर्णेषु मध्ये अग्रजातत्वात्,  or अग्रात् प्रधानांगात् मुखात् जातत्वात्,  ब्राह्मणोस्य मुखमासीत्,  तस्मात् त्रिवृत् स्तोमानां मुखं… अग्निर्देवतानां ब्राह्मणो मनुष्याणां
 तस्माद् ब्राह्मणो मुखेन वीर्यं करोति मुखतो हि सृष्टः Tāṇḍya.)
 अतिवयसमग्रजन्मानं K. 12
 अवोचत् °न्मा Dk. 13. {3} N. of Brahmā,  as he was the first to be born in the waters. 
जिह्वा the tip of the tongue. 
ज्या (Astr.) the sign of the amplitude. 
दानिन् [अग्रे दानं अस्य
 अग्रदान-इनि] a (degraded) Brāhmaṇa who takes presents offered in honour of the dead (प्रेतोद्देशेन यद्दानं दीयते तत्प्रतिग्राही)
 लोभी विप्रश्च शूद्राणामग्रेदानं गृहीतवान् । ग्रहणे मृतदानानां (ग्रहणात्तिलदानानां Tv.) अग्रदानी बभूव सः ॥ 
दानीयः [अग्रे दानमर्हतिछ] = अग्रदानिन्. 
दूतः a harbinger
 कृष्णाक्रोधाग्रदूतः Ve. 1. 22
 °दूतिका Dk. 20
 महीपतीनां प्रणयाग्रदूत्यः R. 6. 12. 
निरूपणं predestination
 prophecy,  determining beforehand. 
नीः (णीः) [अग्रे नीयते असौ नी-क्विप्,  णत्वं] {1} a leader,  foremost,  first,  chief
 °णीर्विरागहेतुः K. 195
 अप्यग्रणीर्मंत्रकृतामृषीणां R. 5. 4 chief. {2} fire. 
पर्णी [अग्रे पर्णं यस्याः सा-ङीप्] cowage,  Carpopogon Pruriens (अजलोमन्). 
पातिन् a. [अग्रे आदौ पतति
 पत्-णिनि] happening beforehand,  antecedent
 °तीनि शुभानि निमित्तानि K. 65. 
पादः the forepart of the foot
 toes
 नवकिसलयरागेणाग्रपादेन M. 3. 12
 °स्थिता standing on tiptoe. Ś. 6. 
पाणिः = °हस्तः q. v. 
पूजा the highest or first mark of reverence or respect
 °जामिह स्थित्वा गृहाणेदं विषं प्रभो Rām. 
पेयं precedence in drinking. 
बीज a. [अग्रं शाखाग्रं बीजमुत्पादकं यस्य] growing by means of the tip or end of branches,  growing on the stock or stem of another tree,  such as ‘कलम’. (
जः) a viviparous plant. 
भागः [कर्म.] {1} the first or best part (श्राद्धादौ प्रथममुद्धृत्य देयं द्रव्यं). {2} remnant,  remainder (शेषभाग). {3} fore-part,  tip,  point. {4} (astr.) a degree of amplitude. 
भागिन् a. [अग्रभागोऽस्यास्ति
 अस्त्यर्थे इनि] first to take or claim (the remnant)
 अलंक्रियमाणस्य तस्य अनुलेपनमाल्ये °गी भवामि V. 5 claiming the first share of the remnant &c. 
भुज् a. {1} having precedence in eating. {2} gluttonous,  voracious (औदरिक). 
भूः [अग्रे भवति भू-क्विप्] = °ज. 
भूमिः f. {1} goal of ambition or object aimed at
 ततोग्रभूमिं व्यवसायबुद्धेः Ki. 17. 55
 त्वमग्रभूमिर्निरपायसंश्रया Śi. 1. 32 (प्राप्यस्थानं). {2} the topmost part,  pinnacle
 विमान° Me. 69. 
मांसं [अग्रं भक्ष्यत्वेन प्रधानं मांसं] flesh in the heart,  the heart itself
 °सं चानीतं Ve. 3. 2. morbid protuberance of the liver. 
यणं [अग्रं अयनात् उततरायणात् णत्वं शकं° तद्विधानकालोऽस्य अच् (?) Tv.] a kind of sacrificial ceremony See आग्रयण. 
यान a. [अग्रे यानं यस्य,  याल्युट्] taking the lead,  foremost. (
नं) an army that stops in front to defy the enemy. 
यायिन् a. [अग्रे यास्यति या-णिनि] taking the lead,  leading the van
 पुत्रस्य ते रणशिरस्ययमग्रयायी Ś. 7. 26,  R. 5. 62,  18. 10,  5. 3. 
योधिन् [अग्रे स्थित्वा युध्यते] the principal hero,  champion
 राक्षसानां वधे तेषां °धी भविष्यति Rām.
 so °वीर
 कर्मसु चाग्रवीरः. 
रंध्रं opening,  fore-part
 नासा° Māl. 1. 1. 
लोहिता [अग्रं लोहितं यस्याः सा] A kind of pot-herb (चिल्लीशाक). 
संख्या the first place or rank
 पुत्रः समारोपयदग्रसंख्यां R. 18. 30. 
संधानी [अग्रे फलोत्पत्तेः प्राक् संधीयते ज्ञायते ऽनया कार्यं,  Tv.] the register of human actions kept by Yama (यत्र हि प्राणिवर्गस्य प्राग्भवीयकर्मानुसारेण शुभाशुभसूचकं सर्वं लिख्यते सा यमपंजिका). 
संध्या early dawn
 कर्कंधूनामुपरि तुहिनं रंजयत्यग्रसंध्या Ś. 4 v. l. 
सर = यायिन् taking the lead
 R. 9. 23
 आयोधनाग्रसरतां त्वयि वीर याते 5. 71. 
सारा [अग्रं शीर्षमात्रं सारो यस्याः सा] {1} a sprout which has tips without fruits. {2} a short method of counting immense numbers. 
हर a. [अग्रे ह्रियते दीयतेऽसौ
 हृ-अच्] {1} that which must be given first. {2} = अग्रहारिन्. 
हस्तः (
°करः,  
°पाणिः) the forepart of the hand or arm
 अग्रहस्तेन गृहीत्वा प्रसादयैनां Ratn. 3
 forepart of the trunk (of an elephant)
 often used for a finger or fingers taken collectively
 शीतलस्ते °स्तः Mk. 3
 अतिसाध्वसेन वेपते मे °स्तः Ratn. 1
 कुसुमित इव ते °स्तः प्रतिभाति M. 1
 प्रसारिते °स्ते M. 4
 °हस्तात्प्रभ्रष्टं पुष्पभाजनं Ś. 4 slipped from the fingers
 also the right hand
 अथ °हस्ते मुकुलीकृतांगुलौ Ku. 5. 63 (अग्रश्चासौ हस्तश्च Malli.),  Ki. 5. 29. 
हायनः (णः) [ अग्रः श्रेष्ठः हायनो व्रीहिः अत्र,  णत्वं] the beginning of the year
 N. of the month मार्गशीर्ष
 (मासानां मार्गशीर्षोहं Bg. 10. 35)
 °इष्टिः नवशस्येष्टिर्यागभेदः. 
हारः a grant of land given by kings (to Brāhmaṇas) for sustenance (अग्रं ब्राह्मणभोजनं,  तदर्थं ह्रियंते राजधनात् पृथक् क्रियंते ते क्षेत्रादयः-नीलकंठ
 क्षेत्रोत्पन्नशस्यादुद्धृत्य ब्राह्मणोद्देशेन स्थाप्यं धान्यादि,  गुरुकुलादावृत्तब्रह्मचारिणे देयं क्षेत्रादि,  ग्रामभेदश्च Tv.)
 कस्मिंश्चिदग्रहारे Dk. 8,  9. 

Monier Williams Cologne

English

 अ॑ग्र mfn.
   (fr.  √ अङ्ग्,  Uṇ.
 ),  foremost,  anterior,  first,  prominent,  projecting,  chief,  best,  L.
 

 supernumerary,  L.
 

 अ॑ग्र n.
  foremost point or part

tip

 front

 uppermost part,  top,  summit,  surface

 point

 and hence,  figuratively,  sharpness

 the nearest end,  the beginning

 the climax or best part

 goal,  aim

 multitude,  L.
 

 a weight,  equal to a pala,  L.
 

 a measure of food given as alms,  L.
 

 (in astron.
  ) the sun's amplitude

 अग्र n.
  (also) rest,  remainder,  Līl.
 

Monier Williams 1872

English

 अग्र अग्र,  अस्,  आ,  अम् (said to be fr. rt. अङ्ग्, 
the nasal being dropped),  foremost
 anterior,  first
chief
 prominent,  best
 projecting,  supernumerary, 
excessive
 much
 (अम्),  n. foremost point or part
 tip
front
 uppermost part,  top,  summit,  surface
 point, 
and hence,  figuratively,  sharpness
 the nearest end,  the
beginning
 the climax or best part
 goal,  aim,  resting-
place
 multitude,  assemblage
 a weight,  equal to a
pala
 a measure of food given as alms
 (in astronomy)
the sun's amplitude
 (अम्),  ind. in front,  before,  a-
head of,  chiefly in answer to the question whither?
[cf. Gr. ἄκρον].
—अग्र-कर,  अस्,  m. the fore part
of the hand or arm
 the right hand
 the fore part of
rays,  the focal point.
—अग्र-काय,  अस्,  m. the fore
part of the body.
—अग्र-ग,  अस्,  m. a leader.
—अग्र-
गण्य,  अस्,  आ,  अम्,  that should be counted or regarded
as the foremost,  best,  principal.
—अग्र-गामिन्,  ई,  इनी, 
इ,  preceding,  taking the lead.
—अग्र-ज,  अस्,  आ,  अम्, 
or अग्र-जा,  आस्,  आस्,  अम्,  Ved. born first or earlier
(अस्),  m. the first-born
 an elder brother
 a Brāhman
Viṣṇu
 (आ),  f. an elder sister.
—अग्र-जङ्घा,  f.
the fore part of the thigh.
—अग्र-जन्मन्,  आ,  m.
the first-born
 an elder brother
 a Brāhman
 a
member of one of the three highest castes
 Brahmā.
—अग्र-जातक,  अस्,  or अग्र-जाति,  इस्,  m. a Brāhman.
—अग्र-जिह्व,  अम्,  n. the tip of the tongue.
—अग्र-
ज्या,  f. (in astron.) the sine of the amplitude.
—अग्र-
णी,  ईस्,  ईस्,  इ,  taking the lead,  foremost,  first.
—अग्र-णीति,  इस्,  f.,  Ved. the first offering.
—अग्र-
दानिन्,  ई,  m. a degraded Brāhman who receives
presents from Śūdras,  or takes things previously
offered to the dead.
—अग्र-नख,  अस्,  m. the tip
of the nail.
—अग्र-नासिका,  f. the tip of the nose.
—अग्र-निरूपण,  अम्,  n. determining beforehand, 
predestination,  prophecy.
—अग्र-पर्णी,  f. cowage, 
Carpopogon Pruriens.
—अग्र-पाणि,  इस्,  or अग्र-हस्त, 
अस्,  m. the fore part of the hand or arm
 the right
hand.
—अग्र-पूजा,  f. the first or highest mark or
act of reverence.
—अग्र-पेय,  अम्,  n. precedence in
drinking.
—अग्र-भाग or अग्रांश (°र-अं°),  अस्, 
m. part of the top,  &c.,  fore part
 (in astron.) degree
of amplitude.
—अग्र-भुज्,  क्,  क्,  क्,  having the prece-
dence in eating.
—अग्र-भूमि,  इस्,  f. the place
aimed at,  goal,  object.
—अग्र-महिषी,  f. the prin-
cipal queen.
—अग्र-मांस,  अम्,  n. the heart
morbid protuberance of the liver.
—अग्र-यान,  अम्, 
n. stepping in front to defy the enemy.
—अग्र-
यायिन्,  ई,  इनी,  इ,  going before,  taking the lead
 (ई), 
m. a leader.
—अग्र-यावन्,  आ,  आ,  अ,  Ved. going
before.
—अग्र-योधिन्,  ई,  m. the foremost man or
leader in a fight
 a champion.
—अग्र-लोहिता,  f. a
kind of pot-herb,  red pepper (?).
—अग्र-वीज,  अस्,  आ, 
अम्,  (said of a plant) propagating itself by means of
the top
 (अस्),  m. a viviparous plant,  according to
Hindū notions.
—अग्र-वीर,  अस्,  m. the principal
hero.
—अग्र-सन्धानी,  f. the register of human
actions,  kept by Yama.
—अग्र-सन्ध्या,  f. early
dawn.
—अग्र-सर,  अस्,  ई,  अम्,  going in front,  taking
the lead
 (in Bengālī),  going ahead,  advancing.
—अग्र-सानु,  उस्,  m. the front part of a table land.
—अग्र-सारा,  f. a compendious method of counting
immense numbers.
—अग्र-सेन,  अस्,  m.,  N. of Jana-
mejaya's son.
—अग्र-हस्त,  अस्,  m. = अग्र-पाणि, 
the tip of an elephant's trunk.
—अग्र-हायण,  अस्, 
m. commencement of the year
 N. of a Hindū month, 
commencing about the 12th of November.
—अग्र-
हार,  अस्,  m. royal donation of land to Brāhmans
land thus given.
—अग्रांश,  see अग्र-भाग.
—अग्रा-
ंशु (°र-अं°),  उस्,  m. the end of a ray of light,  the
focal point.
—अग्राक्षन्,  अ,  or अग्राक्षि (°र-अक्°), 
इ,  n. the fore part of the eye,  sharpness of vision.
—अग्राङ्गुलि (°र-अङ्ग्°),  इस्,  m. the tip of the
finger.
—अग्राद्वन् (°र-अद्°),  आ,  आ,  अ,  having pre-
cedence in eating.
—अग्रानीक (°र-अन्°),  अस्,  अम्, 
m. n. the front of an army,  vanguard.
—अग्रायणीय, 
(°र-अय्°),  अम्,  n. title of the second of the fourteen
oldest Jaina books.
—अग्रोपहरण (°र-उप्°),  अम्, 
n. first or principal supply.
—अग्रोपहरणीय,  अस्,  आ, 
अम्,  that which has to be first or principally supplied.

Macdonell

English

 अग्र ág-ra,  n.
  front
 beginning
 point,  tip,  🞄top,  main thing: -m,  before (g.,  —°)
 in.  before 🞄(ac.)
 lc. before,  in presence of (g.,  —°)
 in the 🞄beginning,  at first,  in the first place
 after 🞄(ab.): — bhū,  come forward.

Goldstucker

English

 अग्र I. m. f. n. (-ग्रः-ग्रा-ग्रम्)
	^1 Chief,  principal.
	^2 Prior, 
first.
	^3 Excessive,  more,  much.
II. n. (-ग्रम्)
	^1 Top,  summit,  point,  upper part.
	^2 Front, 
fore part.
	^3 The beginning,  first part.
	^4 The best,  excellent.
	^5 Goal,  resting place.
	^6 Assemblage,  multitude.
	^7 A weight
equal to one Pala.
	^8 A kind of alms give to Brahmans, 
four mouthfuls or according to others,  food given in alms, 
48 times the quantity of the alms called भिक्षा.
	^9 (In astro-
nomy) the sun's amplitude. E. अङ्ग्,  uṇ. aff. रन्,  the nasal
of the radical being dropped.

Benfey

English

 अग्र अग्र।
 I. adj.
  First,  Megh. 4.
 II. n.
 
 1. Point,  Man.  2,  167.
 2. Sum-
mit,  top.
 3. Forepart,  front.
 4. Be-
ginning,  Man.  2,  161.
 5. The first,  or
best.
 III. acc. sing. अग्रम्,  adv. Be-
fore,  दिष्ट्यासि मे राघव चक्षुषो
ऽग्रं प्राप्तः,  ‘fortunately,  O descend-
ant of Raghu,  are you come before my
eyes.’ Rām.  6,  36,  72.
 IV. loc. sing. अग्रे।
 1. Before.
 2. First
 with abl. Sooner, 
Man.  3,  114.
 3. Forward,  Pañc. 245.
13.
 -- Comp.
  As former part of a comp.
1. the forepart,  the tip: e. g. अग्र-
नख,  the tip of the nail. 2. in
front: e. g. अग्र-यायिन्,  adj.
  going in
front,  Śāk. d. 185. 3. best: e. g. अग्र-
वाजिन्,  m.
  an excellent horse. As latter
part: e. g.
एक-,  adj.
  1. one whose mind
is fixed on one object,  Bhag. 6,  12.
2. intent.
अन्-एक-,  adj.
  inattentive.
कुश-,  n.
  the point of a blade of kuśa
grass.
दंष्ट्रा-,  n.
  the point of a
tooth.
दक्षिणा-,  adj.
  that of which the
points are directed southward.
द्रुम-, 
m.
  the top of a tree,  Rām.  5,  60,  16.
नख-,  n.
  the tip of the nails,  Man.  2, 
167.
नग-,  n.
  the summit of a moun-
tain. 
नासिका-,  n.
  the tip of the nose.
मण्डल-,  m.
  a sword.

Hindi

टिप (इस अर्थ में neut)

Apte Hindi

Hindi

अग्र
वि* - "अङ्ग+रन्,  नलोपश्च"
"प्रथम,  सर्वोपरि, मुख्य,  सर्वोत्तम,  प्रमुख"

अग्र
वि* - -
अत्यधिक

अग्रम्
नपुं*
   - -
सर्वोपरि स्थल या उच्चतम बिन्दु

अग्रम्
आलं* - -
"तीक्ष्णता,  प्रखरता"

अग्रम्
नपुं*
   - -
सामने

अग्रम्
नपुं*
   - -
किसी भी प्रकार में सर्वोत्तम

अग्रम्
नपुं*
   - -
"लक्ष्य,  उद्देश्य"

अग्रम्
नपुं*
   - -
आरम्भ

अग्रम्
नपुं*
   - -
"आधिक्य,  अतिरेक"

अग्रः
पुं*
  - "अङ्ग्+रक्, ङलोपः"
पहाड़ की नोक या अगला भाग

अग्रम्
नपुं*
   - "अङ्ग्+रक्, ङलोपः"
समय का पूर्ववर्ती भाग

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अग्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋಡದಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಾಣುವ ಸ್ವಪ್ನ / ಕನಸು
विस्तारः - > “संस्कारमात्रजः स्वप्नः कामिको रसकोऽपि च । अदुष्टजस्त्वत्रचाग्रः” - वैज० ।
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಊರ್ಧ್ವಭಾಗ / ಮೇಲುಭಾಗ
निष्पत्तिः - > अग (कुटिलायां गतौ) “रन्” (उ० २-२९) ।
प्रयोगाः - > “पद्मानि यस्याग्रसरोरुहाणि” ।
उल्लेखाः - > कुमा० १-१६ ।
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂಭಾಗ / ಎದುರು ಭಾಗ
प्रयोगाः - > “आनीतमग्रे निजबन्धनार्थम्” ।
उल्लेखाः - > याद० ४-३४ ।
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಲಂಬನ / ವಿಶ್ರಾಂತಿಸ್ಥಾನ
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೂಹ / ಗುಂಪು
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ರಭಾಗ / ತುದಿ
प्रयोगाः - > “प्रणर्तितानेकलताभुजाग्रान्” ।
उल्लेखाः - > माघ० ४-७ ।
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಪಲದ ತೂಕ
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನ / ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ವೃತ್ತಿ,  ದಾನ
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಕರ್ಷ / ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ / ಮೇಲ್ಮೆ
अग्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಂತಭಾಗ / ಸಮೀಪಪ್ರದೇಶ
प्रयोगाः - > “हर्म्याग्रसंरूढतृणाङ्कुरेषु” ।
उल्लेखाः - > रघु० ६-४७ ।
अग्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೊದಲನೆಯ / ಪ್ರಧಾನ / ಮುಖ್ಯ / ಪ್ರಮುಖ
अग्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಿಕ / ಹೆಚ್ಚಾದ
अग्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೊದಲನೆಯ / ಒಂದನೆಯ
विस्तारः - > “अग्रं पुरस्तादुपरि परिमाणे पलस्य च । आलम्बने समूहे च प्राण्ते च स्यान्नपुंसकम् । अधिके च प्रधाने च प्रथमे चाभिधेयवत्” - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 agra {% (I) a. (f. ग्रा) %} Foremost,  first,  chief,  best (as in अग्रमहिषी).

 agra {% (II) n. %} 1. Foremost point or part,  नासाग्रस्थितमौक्तिकम् Bh.V.ii.175
front (as in अग्रसर,  अग्ररंध्रं M.M.i.)
top,  summit,  e.g. कैलासाग्रसमासीनम्
beginning
excess,  e.g. साग्रं शतं (more than शतं).

Bopp

Latin

 अग्र n.
1) cuspis,  cacumen,  vertex. N. 8. 9. Loc. अग्रे ante, 
coram,  c. gen. N. 23. 21. (cf. gr. ἄϰϱον).
2) Adj. insi-
gnis,  eximius. A. 1. 8.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 agra, 
(1) adj. (in Skt. only Lex.
 replaces Skt. agrya
 = Pali agga),  first,  chief,  prime,  foremost,  best: Mvy 〔2521〕
 ye brāhmavimāna agrās SP 〔190.16〕 (vs)
 sūtram agram 〔385.2〕 (vs)
 lokasyāgro LV 〔162.2〕,  best of the world
 dhyāyina agrā 〔169.5〕 (vs)
 jñānaṃ cāgraṃ 〔371.14〕
 agraṃ ca … ojaḥ 〔387.1〕
 bhavān ihāgras tribhave 〔398.21〕
 agro prajñāye Mv 〔i.44.9〕,  first in wisdom
 〔113.6〕 (food)
 〔248.17,  18〕
 〔ii.208.13〕
 〔259.9〕
 〔iii.63.17—18〕
 Divy 〔61.29〕
 〔349.14〕
 〔385.8〕
 Śikṣ 〔129.4〕
 〔311.14 f.〕
 Bbh 〔94.17〕
 etc.,  common. As prior member of cpds.: agra-gaṇikā,  leading harlot Mv 〔iii.35.17 ff.〕
 agrapudgala,  foremost person,  a Buddha,  Mv 〔i.47.2〕 (mss. mostly °puṅgala)
 agrapura,  leading city,  Mv 〔i.4.6〕
 agrabala,  having prime powers Divy 〔99.20〕
 agrabalin,  MSV 〔ii.78.4〕
 agraśrāvakā,  leading disciples,  Mv 〔i.307.4〕
 others,  see the following entries
 also (like vara) at the end of cpds. in same sense,  see rasāgra
(2) nt. of the preceding used as substantive: (a) the best of its class,  used particularly as predicate to ākhyāyate (°ti),  with a personal subject (so in Pali,  tathāgato tesam aggaṃ akkhāyati,  CPD s.v. akkhāyati): (sā …) agram ākhyāyati Mv 〔iii.390.6〕
 samyaksaṃbuddhas teṣām agram ākhyātaḥ Av 〔i.50.1〕 (so ms.
 Speyer em. agra(ḥ)
 to be sure agra(ḥ) is printed in the text of the same phrase,  without report of v.l.,  in Av 〔i.329.16〕,  but Mv and Pali support agram of ms. in [Page005-a] 〔i.50.1〕)
 (b) first-class gift,  as if for agra-dāna (cf. Pali agga-dāna and CPD s.v. agga 2,  c),  agraṃ abhiharāmi te Mv 〔iii.211.10〕
 the same vs in Pali DN 〔ii.240.17〕 has aggha twice in text but v.l. once agga,  and cf. Jāt. 〔v.377.19〕 aggaṃ in same sense.

Indian Epigraphical Glossary

English

 agra (EI 24),  same as agra-bhāga
 the king's share.
(CII 1),  cf. anyatra agreṇa parākrameṇa,  ‘without a great
effort’.

Lanman

English

 ágra,  n.
	—1. front
 agre,  in front,  before, 
in presence of,  w. gen.
	—2. beginning
agre,  in the beginning,  in the first place, 
first
	—3. tip,  end. [perhaps,  ‘that
which goes before,  leader, ’ √aj: cf. ἄγω, 
‘lead, ’ στρατ-ηγός,  ‘army-leader.’]

Abhyankara Grammar

English

अग्र  the original Samhita text as oppo- sed to pratṛṇna ( प्रतृण्ण ) or pada- pāṭha,  (पदपाठ) which is the recital of separate words.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. अग्र 5. ein Almosen von vier Bissen,  Mārk. P. 29,  35. — 8. अ꣡ग्रे zu betonen. — 8. c) auch: vorhin,  Hem. Par. 1,  171.

 अग्र n. auch: Rest,  Līlāv. 133. °क n. dass. 134.

 अग्र n. ° = अङ्गुलि,  H 18,  58.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  उत्तम,  उत्कृष्ट,  श्रेष्ठ,  प्रधान,  प्रमुख,  प्रवेक,  मुख्य,  वर्यः,  वरेण्य,  प्रवर्ह,  अनवरार्ध्य,  परार्ध्य,  अग्र,  प्रग्रबर,  प्राग्रा,  अग्रा,  अग्रीय,  अग्रिय,  अनुत्तम
adjective
 
अत्यन्तम् श्रेयान्।
 "रामचरितमानस इति गोस्वामी तुलसीदासस्य एका उत्तमा कृतिः।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

nga rgyal
१) अग्र २) अस्मिमान ३) अहंकार ४) आभिमानिक ५) दर्प ६) मान ७) ° मानिन्

sngon mo
१) अग्र २) नील

mchog
१) अग्र २) ३) अलम् ४) उत्कृष्ट ५) उत्तम ६) उत्तर ७) उपम ८) ° तम ९) दिव्य १०) पर ११) परम १२) परमता १३) प्र ° १४) प्रधान १५) प्रवर १६) प्रवृद्ध १७) प्रष्ठ १८) महत् १९) वदतांवर २०) वर २१) वराग्र २२) विशिष्ट २३) श्रेयस् २४) श्रेष्ठ २५) सत् २६) सार २७) सु ° २८)

mchog tu
१) अग्र २) अत्यन्त ३) उत्तम ४) पर ५) परम ६) प्र ° ७) विशिष्ट ८)

lhag
१) अग्र २) अतिरिक्त ३) अतिरिक्ततर ४) अधिक ५) आधिक्य ६) बुध ७) बुधवार ८) रौहिणेय

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
शिरोनामाग्रं शिखरं मूलं बुध्नोंह्रि नाम च ।
-wordlist-
 
शिरोनामन् (क्ली),  अग्र (क्ली),  शिखर (क्ली),  मूल (क्ली),  बुध्न (पुं),  अंह्रिनामन् (क्ली)

--source--
 
मूलपत्त्रकरीराग्रफलकाण्डाविरूढकाः ॥ ११८३ ॥
त्वक्पुष्पं कबकं शाकं दशधा शिग्रुकं च तत् ।
-wordlist-
 
शाक (पुंक्ली),  शिग्रुक (पुंक्ली),  मूल (क्ली),  पत्त्र (क्ली),  करीर (क्ली),  अग्र (क्ली),  फल (क्ली),  काण्ड (क्ली),  अविरूढक (क्ली),  त्वच् (स्त्री),  पुष्प (क्ली),  कवक (क्ली)

--source--
 
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।
अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥
ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।
प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
-wordlist-
 
मुख्य (वा),  प्रकृष्ट (वा),  प्रमुख (वा),  प्रबर्ह (वा),  वर्य (वा),  वरेण्य (वा),  प्रवर (वा),  पुरोग (वा),  अनुत्तर (वा),  प्राग्रहर (वा),  प्रवेक (वा),  प्रधान (वा),  अग्रेसर (वा),  उत्तम (वा),  अग्र (वा),  ग्रामणी (वा),  अग्रणी (वा),  अग्रिम (वा),  जात्य (वा),  अग्र्य (वा),  अनुत्तम (वा),  अनवरार्ध्य (वा),  वर (पुंक्ली),  प्रष्ठ (वा),  परार्ध्य (वा),  पर (वा),  श्रेयस् (वा),  श्रेष्ठ (वा),  सत्तम (वा),  पुष्कल (वा)

--source--
 
एकात्तानायनसर्गाग्राण्यैकाग्रं च तद्गतम् ।
अनन्यवृत्यैकायतनगतं चाथाद्यमादिमम् ॥ १४५८ ॥
पौरस्त्यं प्रथमं पूर्वमादिरग्रमथान्तिमम् ।
जघन्यमन्त्यं चरममन्तपाश्चात्त्यपश्चिमे ॥ १४५९ ॥
-wordlist-
 
एकतान (क्ली),  एकायन (क्ली),  एकसर्ग (क्ली),  एकाग्र (क्ली),  ऐकाग्र (क्ली),  तद्गत (क्ली),  अनन्यवृत्ति (स्त्री),  एकायनगत (क्ली),  आद्य (क्ली),  आदिम (क्ली),  पौरस्त्य (क्ली),  प्रथम (क्ली),  पूर्व (क्ली),  आदि (पुं),  अग्र (क्ली),  अन्तिम (क्ली),  जघन्य (क्ली),  अन्त्य (क्ली),  चरम (क्ली),  अन्त (क्ली),  पाश्चात्त्य (क्ली),  पश्चिम (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आदि
आदि,  अग्र,  पुरा,  पूर्व,  प्रथम,  प्राक्,  पुर
आदिरग्रं पुरा पूर्वं प्रथमं प्राक् पुरः स्मृतम् ।
verse 4.1.1.707
page 0082

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अग्रं,  क्ली,
   (अग्यते अगति वा । अग कुटिलायांगतौ ऋज्रेन्द्रेति साधु ।) उपरिभागः । आगाइति भाषा । अस्य पर्य्यायः । शिरः २ शिखरं ३-इत्यमरः ॥
 पुरस्तात् । अवलम्बनं । पलपरि-माणं । प्रान्तं । समूहः । इति मेदिनी ॥
(भिक्षाविशेषः । ग्रासचतुष्टयम् । “ग्रासप्र-माणा भिक्षास्यादग्रं ग्रासचतुष्टयम्” ॥
 इतिस्मृतेः ।)

 अग्रः,  त्रि,  श्रेष्ठः । उत्तमः । इत्यमरः ॥
 प्रधानं ।अधिकः । प्रथमः । इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अग्र न०
  अङ्ग--रक् नलोपः । उपरिभागे,  शेषभागे,  आलम्बनेपूर्व्वभागे,  उत्कर्षे समूहे च । प्रधाने,  अधिके, प्रथमे च त्रि०
  । तत्र पूर्व्वभागे अग्रकायः “अथा-ग्रहस्ते मुकुलीकृताङ्गुलाविति” कुमा० । ऊर्द्ध्वे “शृङ्गाणियस्याग्रसरोरुहाणि इति” कु० । आलम्बने,  “मनुमेका-ग्रमासीनमिति” मनुः प्रधाने “अथाग्रमहिषी राज्ञ” इतिप्रथमे अग्रहायणेष्टिरिति । पुरोऽर्थे,  अग्रसरः । शेषभागे, “हर्म्म्याग्ररूढेषु तृणाङ्ुरेष्विति” रघुः । “सूच्यग्रेण नदातव्यं विना युद्धेन केशवेति” “बालाग्रशतभागस्य शतधाकल्पितस्य चेति” “आराग्रमात्रोह्यपरोऽपि दृष्टः इति”च श्रुतिः । अधिके “अथाग्ररयशालिनेति” । शृङ्गे,  “कै-लासाग्रसमासीनमिति” तन्त्रम् उत्कर्षे,  अग्रादग्रं रोहतीतिता० ब्रा० अग्रमुत्कर्षमिति माधवाचार्य्यः अधिके“साग्रं वर्षशतमिति” रामा० अक्षरूपपलपरिमाणे(ज्योतिषोक्तस्य अक्षरूपपलस्य परिमाणार्थेऽंशभेदे)च । अक्षक्षेत्रसाधनार्थायां सिद्धान्तशिरोमण्युक्तायाम्अक्षक्षेत्रकर्णेन गुणितायां स्वकोट्या हृतायां क्रान्ति-ज्यायां स्त्री । “क्रान्तिज्यके कर्णगुणे विभक्ते कोट्याभुजेनाप्तमिताग्रका स्यात्” इति सि० शि० ।“क्रान्तिज्या अक्षश्रुतिकर्णेन गुणिता द्विः स्थाप्याएकत्र स्वकोट्या भक्ता सती अग्रा भवतीति” प्रमिता० ।“रेखा प्राच्यपरा साध्या विषुवद्भाग्रगा तथा । इष्टच्छाया-विषुवतोर्मध्यमग्राभिधीयते” इति सूर्य्यसिद्धान्तपारिभाषिते-ऽर्थे च स्त्री । विवृतञ्चैतत् रङ्गनाथेन यथा “अथाग्राज्ञानार्थ-माह । तस्मिंश्चतुरस्रे पूर्वापररेखात उत्तरभागे विषुवद्भा-ग्रगाक्षभागप्रदेशस्थाक्षभाङ्गुलान्तरितेत्यर्थः । प्राच्यपरा रेखापूर्व्वापररेखानुकारा रेखा तथा सर्वतस्तुल्यान्तरेण यथेष्ट-च्छायाक्षरेखाभुजान्तरेण कार्य्या । अनन्तरमिष्टच्छायाविषु-वतोरिष्टच्छायाक्षरेखाक्षभाग्ररेखयोरित्यर्थः । मध्यं चतु-रस्रेऽङ्गुलात्मकमन्तरालं सर्वतस्तुल्यम् । अग्रा कर्णवृत्ताग्रो-च्यते । अत्रोपपत्तिः । भुजस्य कर्णवृत्ताग्रा पलभा-संस्कारेणाग्रा उक्ता तद्दक्षिणगोले पलभाधिकोत्तरभुजसद्भावेनपलभोनो भुजोऽग्रेति,  प्राच्यपरसूत्रादुत्तरभागेऽक्षभाग्ररेखाभुजमध्ये भवतीति द्वयो रेखयोरन्तरमग्रा पलभोनभुज-रूपा । एवमुत्तरगोल उत्तरभुजस्य पलभाल्पत्वाद्भुजोन-पलभाग्रेति पलभारेखा प्राच्यपरसूत्रादुत्तरभागस्था भुज-रेखातोऽप्यग्रान्तरेणोत्तरदिशीति द्वयो रेखयोरन्तरं भुजो-नपलभारूपं कर्णवृत्ताग्रा । एवं दक्षिणभुजस्य पलभोना-ग्रात्वात् पलभायुतोऽग्रेति प्राच्यपरसूत्राद्भुजाग्रापलभाग्रा-रेखयोः क्रमेण याम्योत्तरत्वात् तयोरन्तरालं पलभाभुजैक्य-रूपमग्रा पलभायाः शङ्कुतलानुकल्पत्वात् सदोत्तरत्वं छाया-सम्बन्धाद्युक्तम्” इति । “अग्रशब्दस्यावयवरूपैकदेश-परत्वे हस्ताग्रं तद्वत्परत्वे अग्रहस्त” इति यथोक्तम्वामनेन,  “हस्ताग्राग्रहस्तयोर्गुणगुणिनोर्भेदादिति” ।अग्र + भवाद्यर्थे यत् । अग्र्यः । घ अग्रियम् । कुशाग्रमिवछ । कुशाग्रीयः । इवार्थे शाखादि० य अग्र्यः ॥
 अग्रःऋषिभेदस्तद्गोत्रापत्ये नडादि० फक् । आग्रायणः ।तत्तदर्थेषु ।

Capeller

German

 अ॑ग्र n.
  Spitze,  Gipfel,  Oberfläche,  Anfang, Höchstes, 
Bestes. — अग्रम् vor, 
coram (Gen.  o. —°). अ॑ग्रे vorn,  voran
vor,  voram (Gen.  o. —°)
 zuerst, 
am Anfang. Mit भू vortreten. 

Grassman

German

 ágra,  n. Grundbegriff ist „das Vorangehende“,  also das erste einer Reihe oder das vor ihr her gehende. Die Wurzel ist aj und zwar in der Begriffsausprägung „führen,  vorangehen“,  wie sie im griechischen ἄγω,  ἀγός,  ἄϰτωρ,  besonders aber in ἡγεῖσϑαι,  στρατ-ηγός u. s. w. hervortritt [s. Cu. 〔117〕]. So wird von dem Heerführer (senānī́) in {808, 1} gesagt,  dass er an der Spitze (ágre) des Heeres und der Kriegswagen gehe. Zeitlich bedeutet es daher den Anfang und in der Vergleichung das Vorzüglichste,  als Theil eines Ganzen,  den Vordertheil oder die Vorderseite
 nur bei den Gegenständen,  bei denen sich der Gegensatz des Vorn und Hinten in den des Oben und Unten umsetzt,  wie beim Baume,  dem Feuer,  der Wasserfläche bedeutet es den obern Theil oder die obere Seite mit dem Gegensatz der Wurzel (mū́la) oder des Bodens (budhná) und der Mitte (mádhya). Also: 1〉 das Vorangehende,  und in diesem Sinne (aber auch nur in diesem) die Spitze,  mit dem Gen. dessen,  was folgt
 2〉 insbesondere mit den Verben des Gehens,  Führens und ähnlichen
 3〉 der Anfang
 4〉 insbesondere der Anbruch der Morgenröthen (uṣásām u. s. w.),  der Tageshellen (áhnām)
 5〉 das Vorzüglichste,  mit dem Gen. dessen,  worunter es das Vorzüglichste ist oder was davon übertroffen wird (für den Abl. kein sicheres Beispiel),  besonders häufig mit mádhvas oder [Page11] mádhūnām
 6〉 der vordere Theil,  z. B. der Zunge,  vielleicht 7〉 die Vorderseite
 8〉 Gipfel des Baumes oder Feuers,  Oberfläche des Wassers,  Gegensatz budhná (mū́la),  mádhya
 9〉 ágre,  adverbial voran oder 10〉 zuerst oder 11〉 vorzugsweise. Siehe áyo-agra.
-am 2〉 {112, 18}
 {265, 6}
 {834, 4}
 {901, 2}. _{901, 4}
 {911, 19}
 {929, 8}
 {933, 5}. 3〉 {506, 2}
 {897, 1}. 4〉 {309, 1}. 5〉 {28, 6}
 {323, 5}
 {342, 1}
 {343, 1}
 {607, 5}
 {909, 7}
 {926, 12}. 6〉 {273, 3}. 7〉 {301, 8}(?). 8〉 {289, 7}
 {937, 8}
 {961, 6}. — {239, 5} (? ripás).
-e 1〉 {127, 10}
 {560, 4}
 {798, 12}
 {811, 1}
 {818, 10}
 {1022, 8}
 {1028, 6}. 2〉 {434, 2}
 {596, 2}
 {781, 1}
 {808, 1}. 3〉 {208, 3}
 {531, 5}. 4〉 {524, 1}
 {525, 3}
 {584, 9}
 {827, 1}
 {871, 5}
 {355, 4}. _{355, 5}
 {434, 2}
 {798, 42}
 {936, 4}. 6〉 {785, 9}. 7〉 {301, 7}(?). 8〉 {164, 22}. 9〉 {626, 24}
 {947, 1}. 10〉 {164, 8}
 {282, 2}
 {549, 14}
 {709, 2}
 {844, 7}
 {895, 1}
 {911, 38}
 {933, 9}
 {955, 3}. _{955, 4}. 11〉 {31, 5}.
-eṣu 1〉 {626, 7}.

 ágra:
8〉 Schädel der rákṣas.
-am 8〉 {264, 17} (rákṣasas)
-am-agram 5〉 vásūnām {123, 4}
-e 1〉 {126, 4} (sahásrasya)
 {947, 1} (bhūtásya). — 4〉 {292, 4} usrás
*-ā 8〉 {913, 10}.

Burnouf

French

 अग्र अग्र a. qui est au sommet
 éminent
		 le meilleur
 le
plus ancien
 le premier. -- S. n.
  sommet,  faite,  pointe
 extrémité
but,  terme
		 poids d'un पर।
		 Gr.
ἀϰή,  ἄϰρος,  etc. Lat. acus,  acutus.
अग्रकर m.
  main droite.
अग्रग m.
  (गम्) qui va en tête,  guide.
अग्रज a. (जन्) premier-né.
अग्रजङ्घा f.
  le devant de la cuisse.
अग्रजन्मन् m.
  (जन्) premier-né
		 brâhmane [né de la
tête de Brahmā
]
		 Brahmā.
अग्रजातक m.
  mms.
अग्रजाति m.
  (जा) brâhmane.
अग्रतस् adv. en face
 en avant de
 de front
 en présence de,  g.
अग्रतःसर m.
  (सृ) m à m.
  qui va devant
 guide,  chef. 
अग्रपाणि m.
  (पाणि) main droite.
अग्रमांस n.
  (मांस viscère) cœur,  anat.
अग्रवीज m.
  (वीज) gomphrena globosa,  etc.,  et
généralt. les plantes vivipares.
अग्रसन्धानी f.
  (धा) le registre de Yama.

Stchoupak

French

 अग्र-
 nt. (rar. m.
 ) pointe,  sommet,  extrémité 
 surface 
 façade 
 iic.
ifc. le meilleur de 
 -ए en face,  devant,  en présence de (gén. ) 
 d'abord, 
à l'origine 
 avant (abl.) 
 -अम् devant (gén. ) 
 -तस् au-devant.
(अग्रतः कृ- mettre en avant) 
 d'abord 
 avant,  en présence de (gén. ).
°कर- m.
  doigt 
 premier rayon. 
°ग- a. qui précède ou guide : °गामिन्- id.
°गण्य- a. qui mérite d'être compté à la tête de.
°ज- a. né d'abord 
 m.
  frère aîné 
 Brâhmane.
°जन्मन्- m.
  id.
°णी- ag. qui guide,  qui est en tête 
 °ण्य- id.
°दूत- m.
  avant-coureur.
°नख- m.
  extrémité des ongles.
°नासिका- f.
  bout du nez.
°पा- a. qui boit le premier.
°पाद- m.
  pointe du pied,  orteils.
°पूजा- f.
  marque d'honneur,  préséance.
°प्रदायिन्- a. qui donne d'abord.
°भाग- m.
  partie supérieure,  cime.
°भुज्- m.
  soleil.
°भू- a. à la tête de.
°भूमि- f.
  étage supérieur 
 but suprême.
°भोजिन्- a. qui jouit de ce qu'il y a de mieux 
 °भोज्य- id.
°महिषी- f.
  épouse principale (du roi).
°यातृ- ag. qui va en avant.
°यायिन्- a. qui précède 
 m.
  guide.
°योधिन्- a. qui combat en avant.
°वीर- m.
  héros principal.
°शिख- a. dont la flamme finit en pointe.
°संख्या- f.
  premier rang.
°संध्या- f.
  aurore.
°सर- a. qui va en avant 
 -ता- f.
  fait d'aller en avant.
°ह- a. à la tête de.
°हस्त- m.
  extrémité de la main,  doigts 
 de la trompe (de
l'éléphant).
°हायण- m.
  n.
  d'un mois (Mārgaśīrṣa).
°हार- m.
  donation royale de terre à un Brâhmane 
 terre ainsi
donnée,  prébende.
अग्राक्षि- nt. éclat du regard 
 coup d'œil.
अग्राणीक- nt. avant-garde.
अग्रे-दिधिषू- f.
  sœur plus jeune mariée avant l'aînée 
 -उ- m.
 
père qui conclut ce mariage.
°सर- -ई- a. et m.
  qui précède,  guide,  chef 
 -ई-भू- venir en
tête.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.