| YouTube Channel

अगस्त्योदय (agastyodaya)

 
Spoken Sanskrit
English
अगस्त्योदय - agastyodaya -
m.
- seventh day of the second half of bhAdra
अगस्त्योदय - agastyodaya -
m.
- rising of Canopus
Monier Williams Cologne
English
अगस्त्योदय
m.
the rising of Canopus
the seventh day of the second half of Bhādra.
Goldstucker
English
अगस्त्योदय Tatpur. m. (-यः) The seventh day in the second
half of the month Bhādra in the lunar year of the Hindus.
E. अगस्त्य and उदय.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अगस्त्योदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗಸ್ತ್ಯನಕ್ಷತ್ರದ ಉದಯ
प्रयोगाः - > "प्रससादोदयादम्भः कुम्भयोनेर्महौजसः” |
उल्लेखाः - > रघु ४-४-२१ |
विस्तारः - > ಅಗಸ್ತ್ಯನಕ್ಷತ್ರದ ಉದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಸನ್ನ(ತಿಳಿ)ವಾಗುವುದು.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अगस्त्योदयः,
पुं,
(अगस्त्यस्य नक्षत्रस्य उदयः शर-त्काले गगने आविर्भावः ।) आकाशे नक्षत्र-रूपेण अगस्त्यमुनेरुदयः तु सौरभाद्रस्य सप्त-दशदिने भवति अस्यार्घ्यदानं तन्मासीयशेष-दिनत्रये कर्त्तव्यं यथा, --“अगस्त्यार्घ्यदानं सौरेण सिंहराशौ विधानात्” ।यथा ब्रह्मवैवर्त्ते, --“अप्राप्ते भास्करे कन्यां शेषभूतैस्त्रिभिर्दिनैः ।अर्घ्यं दद्यरगस्त्याय गौडदेशनिवासिनः”
यथा भीमपराक्रमे ।“यस्तु भाद्रपदस्यान्ते उदिते कलसोद्भवे ।अर्घ्यं दद्यादगस्त्याय सर्व्वान् कामान् लभेत सः”
यथा नारसिंहे ।“शङ्खे तोयं विनिक्षिप्य सितपुष्प्राक्षतैर्युतं ।मन्त्रेणानेन वै दद्यात् दक्षिणाशामुखस्थितः
काशपुष्पप्रतीकाश अग्निमारुतसम्भव ।मित्रावरुणयोः पुत्त्र कुम्भयोने नमोऽस्तु ते”
प्रार्थनन्तु ।“आतापिर्भक्षितो येन वातापिश्च महासुरः ।समुद्रः शोषितो येन मेऽगस्त्यः प्रसीदतु”
गन्धादिकन्तु अगस्त्याय नमः इत्यनेन देयं ।विशेषानुपदेशे सामान्यतः प्राप्तचात् दक्षि-णाशामुखस्थित इति गन्धादावपि प्रयोगाङ्ग-कर्तृधर्म्मत्वादिति रत्नाकरः
*
तत्पत्न्यर्घ्य-मन्त्रस्तु ।“लोपामुद्रे महाभागे राजपुत्रि पतिव्रते ।गृहाणार्घ्यं मया दत्तं मित्रावरुणिवल्लभे”
इति मलमासतत्त्वं
(अगस्त्योदये जलानिप्रसीदन्ति इत्यागमः तथा रघौ, --“प्रससादोदयादम्भः कुम्भयोनेर्महौजसः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अगस्त्योदय
पु०
अगस्त्यस्य नक्षत्ररूपेण दक्षिणस्थस्य उदयः ।अगस्त्यनक्षत्रोदये तस्य नक्षत्रस्य दक्षिणस्थितत्वेनउत्तरदिग्वासिनां सर्वदा दर्शनयोग्यता नास्ति, तस्योदयश्चभाद्रशेषे भवति “यस्तु भाद्रपदे मासि उदिते कलसोद्भवेइति” पुराणम् तद्विवरणम् अगस्त्यचारशब्दे दर्शितम्
तस्योदयेजलादीनां प्रसन्नत्वं “प्रससादोदयादम्भः कुम्भयो-नेर्महौजसः इति” रथावुक्तम्