| YouTube Channel

अगस्त्यः (agastyaH)

 
Apte
English
अगस्त्यः [agastyḥ], 1
=
 अगस्ति See above.
N.
 of Śiva.
Comp.
 उदयः the rise of Canopus which takes place about the end of Bhādra
with the rise of this star the waters become clear
cf.
 प्रससादोदयादम्भः कुम्भयोनेर्महौजसः.
R.*
 4.21.
the 7th day of the dark half of Bhādra. -गीता [अगस्त्येन गीता विद्याभेदः]
N.
 of a sort of विद्या mentioned in the
Mb.
 Śāntiparvan
(pl. ) Agastya's hymn. -चारः [ष. त.] the course of Canopus, the time of its rise which ushers the Śarad season and then every thing on earth assumes a lovely appearance. -तीर्थम्
N.
 of a celebrated Tīrtha in the south. -वटः
N.
 of a holy place on the Himālaya. -संहिता Agastya's collection of law.
Apte 1890
English
अगस्त्यः 1 = अगस्ति See above.
2 N. of Śiva.
Comp.
उदयः {1} the rise of Canopus which takes place about the end of Bhādra
with the rise of this star the waters become clear
cf. R. 4. 21 प्रससादोदयादंभः कुंभयोनेर्महौजसः. {2} the 7th day of the dark half of Bhādra.
गीता [अगस्त्येन गीता विद्याभेदः] N. of a sort of विद्या mentioned in the Bhārata Śāntiparvan
(pl.) Agastya's hymn.
चारः [ष. त.] the course of Canopus, the time of its rise which ushers the Śarat season and then every thing on earth assumes a lovely appearance.
तीर्थं N. of a celebrated Tīrtha in the south.
वटः N. of a holy place on the Himālaya.
संहिता Agastya's collection of law.
Apte Hindi
Hindi
अगस्त्यः
पुं*
 - "अगं विन्ध्याचलं स्त्यायतिस्तभ्नाति - स्त्यै+क, वा अगः कुंभः तत्र स्त्यानः संहतः इत्यगस्त्यः"
कुम्भज' एक प्रसिद्ध ऋषि का नाम
अगस्त्यः
पुं*
 - "अगं विन्ध्याचलं स्त्यायतिस्तभ्नाति - स्त्यै+क, वा अगः कुंभः तत्र स्त्यानः संहतः इत्यगस्त्यः"
एक नक्षत्र का नाम
अगस्त्यः
पुं*
 - "अगं विन्ध्याचलं स्त्यायतिस्तभ्नाति - स्त्यै+क, वा अगः कुंभः तत्र स्त्यानः संहतः इत्यगस्त्यः"
अगस्ति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अगस्तिः, अगस्त्यः
noun
एकः नक्षत्रः यत् शरत्काले दृश्यते।
"अप्राप्ते भास्करे कन्यां शेषभूतैः त्रिभिर्दिनैः।अर्घ्यं दद्युः अगस्त्याय गौडदेशनिवासिनः।।"
Synonyms:
 बकूलः, अगस्त्यः, वकवृक्षः, केसरः, केशरः, सिंहकेसरः, वरलब्धः, सीधुगन्धः, मुकूलः, मुकुलः, स्त्रीमुखमधुः, दोहलः, मधुपुष्पः, सुरभिः, भ्रमरानन्दः, स्थिरकुसुमः, शारदिकः, करकः, सीसंज्ञः, विशारदः, गूढपुष्यकः, धन्वी, मदनः, मद्यामोदः, चिरपुष्पः, करहाटकः, करहाटः, स्त्रीमुखमधुदोहदः, स्त्रीमुखमधुदोहलः, स्त्रीमुखपः, शीतगन्धा, धन्वः, सीधुगन्धः, करकः, केसरः, चिरपुष्पः, मुकुरः, दन्तधावनः
noun
वृक्षविशेषः, पुष्पष्पवृक्षविशेषः आयुर्वेदे अस्य गुणाः शीतलत्वहृद्यत्वविषदोषनाशित्वम्।
"बकूलस्य फलम् दन्तस्थैर्यकरम् अस्ति।"
Synonyms:
 अगस्तिः, अगस्त्यः, पीताब्धिः, मैत्रावरूणिः, कुम्भसम्भवः, वातापिद्विट्, आग्नेयः, और्वशीयः, आग्निमारुतः, घटोद्भवः, सिन्धुपिबः, सिन्धुपिब, कूटः
noun
मुनिविशेषः, मित्रावरुणयोः पुत्रः।
"अगस्तिः सागरं पीतवान्।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: अगस्त्यः
Root: अगस्त्य
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒
Shloka(s):
1|3|20|1 ► ध्रुव औत्तानपादिः स्यादगस्त्यः कुम्भसम्भवः। (दिग्वर्गः)
1|3|20|2 ► मैत्रावरुणिरस्यैव लोपामुद्रा सधर्मिणी॥ (दिग्वर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|3|20|1 ⇢ अगस्त्यः (अगस्त्य) (पुं)
➠ 1|3|20|1 ⇢ कुम्भसम्भवः (कुम्भसम्भव) (पुं)
➠ 1|3|20|2 ⇢ मैत्रावरुणिः (मैत्रावरुणि) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ ऋषिः
जातिः ➡ ऋषिः
पति_पत्नीसंबन्धः ➡ लोपामुद्रा
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अगस्त्यः,
पुं,
 (अगं विन्ध्यं स्त्यायति स्तभ्नाति वा ।स्त्यै संधाते । आतोऽनुपसर्गे इति कः । अग +स्त्यै + क ।) वकपुष्पवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
मित्रावरुणयोः पुत्त्रः मुनिविशेषः । तस्य पर्य्यायः ।कुम्भसम्भवः २ मैत्रावरुणिः ३ । इत्यमरः ॥
अगस्तिः ४ पीताब्धिः ५ वातापिद्विट् ६ आग्नेयः७ और्व्वशीयः ८ आग्निमारुतः ९ घटोद्भवः १०इति हेमचन्द्रः ॥
(तदुत्पत्तिर्यथा यास्कनिरुक्ते, --“तयोरादित्ययोः सत्रे दृष्ट्वाप्सरसमुर्व्वशीम् ।रेतश्चस्कन्द तत्कुम्भे न्यपतत् वाशतीवरे ॥
तेनैव तु मुहूर्त्तेन वीर्य्यवन्तौ तपस्विनौ ।अगस्त्यश्च वशिष्ठश्च तत्रर्षी सम्बभूवतुः ॥
बहुधा पतितं रेतः कलसे च जले स्थले ।स्थले वशिष्ठस्तु मुनिः सम्बभूवर्षिसत्तमः ॥
कुम्भे त्वगस्त्यः सम्भूतो जले मत्स्यो महाद्युतिः ।उदियाय ततोऽगस्त्यः शम्यामात्रो महातपाः ॥
मानेन सम्मितो यस्मात्तस्मान्मान्य इहोच्यते ।यद्वा कुम्भादृषिर्जातः कुम्भेनापि महीयते” ॥