| YouTube Channel

अक्ष् (akS)

 
Yates
English
अक्ष् (ऊ) अक्षति 1.
a. To pervade
to get.
अक्ष् (ऊ, न) अक्ष्णोति 5.
a. Idem.
Apte
English
अक्ष् [akṣ], 1. 5.
P.
 [अक्षति, अक्ष्णोति, आनक्ष, अक्षिष्यति-अक्ष्यति, आक्षीत्, अक्षितुम्-अष्टुम् अक्षित्वा-अष्ट्वा, अष्ट]
To reach.
To pass through, pervade, penetrate (mostly
Ved.
 in these senses)
मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः ।
Rv.*
 1.22.11.
To accumulate, increase.
Caus.
 To cause to pervade.
Apte 1890
English
अक्ष् {c1c} {c5c} P. [अक्षति, अक्ष्णोति, आनक्ष, आक्षिष्यति-अक्ष्यति, आक्षीत्, अक्षितुं-अष्टुं अक्षित्वा-अष्ट्रवा, अष्ट] 1 To reach.
2 To pass through, pervade, penetrate (mostly Ved. in these senses).
3 To accumulate, increase.
Caus. To cause to pervade.
Monier Williams Cologne
English
अक्ष् (perhaps a kind of old
Desid.
 of √ 1. अश्)
cl.
 1. 5. अक्षति, अक्ष्णोति (Pāṇ. iii, 1, 75
fut. अक्षिष्यति or अक्ष्यति,
L.
aor.
 आक्षीत्, 3.
du.
 आक्षिष्टाम् or आष्टाम्,
L.
perf. आनक्ष [Pāṇ. vii, 4, 60 Comm. ], but Ā.
p.
 [with the Vedic weak stem आक्ष्
cf.
 perf. आश्-उः 3.
pl.
&c.
fr.
 √ 1. अश्] आक्षाण॑),
to reach,
RV.
 x, 22, 11
to pass through, penetrate, pervade, embrace,
L.
to accumulate (to form the cube?),
L.
 :
Caus.
 अक्षयति, आचिक्षत्, to cause to pervade,
L.
 :
Desid.
 अचिक्षिषति or अचिक्षति,
L.
अक्ष्णुते, अक्ष्णुयात्, (also) to mark (esp. cattle on the ear)
Monier Williams 1872
English
अक्ष् अक्ष् (probably not a simple rt.,
perhaps a kind of old Desid. form of rt.
1. अश्), cl. 1. P. अक्षति, cl. 5. अक्ष्णोति, आनक्ष,
अक्षिष्यति, अक्ष्यति, आक्षीत्, अक्षितुम् or अष्टुम्,
to reach
to pass through, penetrate, pervade, embrace
to accumulate (to form the cube ?): Caus. अक्षयति,
यितुम्, आचिक्षत्, to cause to pervade: Desid. अचि-
क्षिषति or अचिक्षति।
Macdonell
English
अक्ष् AKṢ, reach: pp. aṣṭa. nis, unman.
Goldstucker
English
अक्ष् (अक्षू-भ्वादि-उदात्त-उदात्तेत्) r. 1st (and 5th cl.) par. (अक्षति
and अक्ष्णोति-आनक्ष-अक्षिता or अष्टा-अक्षिष्यति or अक्ष्यति-
आक्षीत्, du. आक्षिष्टाम् or आष्टाम्, pl. आक्षिषु or आक्षुः
--अक्षित्वा or अष्ट्वा.--p. p. अष्ट.--Caus. अक्षयति-
आचिक्षत्. Des. अचिक्षिषति or अचिक्षति)
^1 To reach or
obtain.
^2 To pervade.
^3 To accumulate. With सम्. To
pervade.
Benfey
English
अक्ष् अक्ष् (probably an old desi-
derat. of 1. अश्), i. 1. and ii. 5, अक्ष्णु,
Para To pervade, to fill, to accumu-
late. -- With निस् निस्, To disperse. --
With सम् सम्, To pervade.
Apte Hindi
Hindi
अक्ष्
"भ्वा* स्वा* पर* अक* सेट्, , " - -
पहुँचना
अक्ष्
"भ्वा* स्वा* पर* अक* सेट्, , " - -
"व्याप्त होना, पैठना"
अक्ष्
"भ्वा* स्वा* पर* अक* सेट्, , " - -
संचित होना
L R Vaidya
English
akz {% vt. 1P (pp. अक्षित) %} 1. To reach
2. to pervade
3. to accumulate.
Bopp
Latin
अक्ष् 1. et 5. P. (सङ्घाते K. व्याप्तिसंहत्योः v.) coacervare,
occupare.
Kridanta Forms
Sanskrit
अक्ष् (अ꣡क्षूँ꣡ व्याप्तौ - भ्वादिः - वेट्)
ल्युट् = अक्षणम्
अनीयर् = अक्षणीयः - अक्षणीया
ण्वुल् = अक्षकः - अक्षिका
तुमुँन् = अक्षितुम् / अष्टुम्
तव्य = अक्षितव्यः / अष्टव्यः - अक्षितव्या / अष्टव्या
तृच् = अक्षिता / अष्टा - अक्षित्री / अष्ट्री
क्त्वा = अक्षित्वा / अष्ट्वा
ल्यप् = प्राक्ष्य
क्तवतुँ = अष्टवान् - अष्टवती
क्त = अष्टः - अष्टा
शतृँ = अक्ष्णुवन् / अक्षन् - अक्ष्णुवती / अक्षन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 अक्ष्
मूलधातुः:
 अक्षू
धात्वर्थः:
 व्याप्तौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 वेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 अक्ष्णोति, अक्षति
अनुबन्धादिविशेषः:
 उदित्
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
[अक्ष्] , अक्ष्णुते, अक्ष्णुयात् und अक्षित꣡ in der Bed. verschneiden Maitr. S. 4, 2, 9 (32, 8 ff.).
Capeller
German
अक्ष् erreichen
p.p. अष्ट.
Grassman
German
√akṣ, erreichen, erlangen (eine Erweiterung des gleichbedeutenden aś)
mit nís, entmannen, entkräften.
ākṣāṇá, Part. Perf. med.
-é [L.] {848, 11}(?).
Part. II. aṣṭa (s. 1. aś).
-ās nír- {33, 6}.
(ákṣ), Auge in an-ákṣ.
akṣ:
ákṣat siehe unter 1. aś.
Burnouf
French
*अक्ष् अक्ष्। अक्षामि 1, अक्ष्णोमि 5. Rechercher
acquérir
amasser
accumuler.