अक्षौहिणी (akSauhiNI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अक्षौहिणी f.
  (-णी) A complete army,  consisting of 1,  09,  350 foot, 
65,  610 horses,  21,  870 chariots,  and 21,  870 elephants.
 E.
  अक्ष
a carriage,  ऊहिणी assemblage.

Capeller Eng

English

 अक्षौहिणी f.
  a (complete) army.

Yates

English

 अक्षौ_हिणी (णी) 3.
f.
  A complete
army.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अक्षौहिणी 	-	  akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army consisting of ten anIkinIs or 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horse and 109350 foot soldiers

अक्षौहिणी 	-	 akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army consisting of ten anIkinIs or 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horse and 109350 foot soldiers
अक्षौहिणी 	-	 akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army corps

अक्षौहिणी 	-	  akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army consisting of ten anIkinIs or 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horse and 109350 foot soldiers

अक्षौहिणी 	-	  akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army consisting of ten anIkinIs or 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horse and 109350 foot soldiers

अक्षौहिणी 	-	  akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army consisting of ten anIkinIs or 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horse and 109350 foot soldiers

Wilson

English

 अक्षौहिणी
f.
  (-णी) A complete army,  consisting of 1, 09, 350 foot, 
65, 610 horse,  21, 870 chariots,  and 21, 870 elephants.
E.
  अक्ष a carriage,  ऊहिणी assemblage.

Apte

English

अक्षौहिणी [akṣauhiṇī],  [ऊहः समूहः संविकल्पज्ञानं वा सो$स्यामस्ति इनि,  अक्षाणां रथानां सर्वेषामिन्द्रियाणां वा ऊहिनी
 णत्वं वृद्धिश्च P.
 VI I.89 Vārt.] A large army consisting of 2187 chariots,  as many elephants,  6561 horse,  and 1935 foot. अक्षौहिणी =
अनीकिन्यः. अनीकिनी =
चम्वः. चमूः =
पृतनाः. पृतना =
वाहिन्यः. वाहिनी =
गणाः. गण =
गुल्माः. गुल्मः =
सेनामुखानि. सेनामुखम् =
पत्तयः. पत्तिः =
रथः +
हस्ती +
अश्वाः +
पदातयः. cf.
   एकेभैकरथा त्र्यश्वा पत्तिः पञ्चपदातिका । पत्त्यङ्गैस्त्रिगुणैः सर्वैः क्रमादाख्या यथोत्तरम् ॥ सेनामुखं गुल्मगणौ वाहिनी पृतना चमूः । अनीकिनी दशानीकिन्यक्षौहिणी ...... ॥

Apte 1890

English

 अक्षौहिणी [ऊहः समूहः संविकल्पज्ञानं वा सोऽस्यामस्ति इनि,  अक्षाणां रथानां सर्वेषामिंद्रियाणां वा ऊहिनी
 णत्वं वृद्धिश्च P. VI. 1. 89 Vārt.] A large army consisting of 21870 chariots,  as many elephants,  65610 horse,  and 109350 foot. 

Monier Williams Cologne

English

 अक्षौहिणी f.
  an army consisting of ten anīkinīs,  or 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horse,  and 109350 foot. (Since an Anīkinī consists of 27 vāhinīs,  and 27 is the cube of 3,  अक्षौहिणी may be a compound of 2. अक्ष and वाहिनी
 or it may possibly be connected with 1. अक्ष,  axle,  car.)

Monier Williams 1872

English

 अक्षौहिणी अक्षौहिणी,  f. an army consisting
of ten anīkinīs,  or 21,  870 elephants,  21,  870 chariots, 
65,  610 horse,  and 109,  350 foot. (The anīkinī con-
sists of 27 vāhinīs
 and 27 being the cube,  अक्ष, 
of 3,  it is probable that अक्षौहिणी is a compound
from अक्ष and वाहिनी।)

Macdonell

English

 अक्षौहिणी akṣauhiṇī,  f.
  complete army
 🞄-pati,  m.
  lord of an army,  general.

Goldstucker

English

 अक्षौहिणी Tatpur. f. (-णी) A complete army,  consisting of
10 anīkinī or 109, 350 foot,  65, 610 horse,  21, 870 chariots, 
and 21, 870 elephants. E. अक्ष and ऊहिनी.

Benfey

English

 अक्षौहिणी अक्षौहिणी,  i. e. अक्ष
-ऊह् + इन् + ई,  f.
  A complete army.

Apte Hindi

Hindi

अक्षौहिणी
स्त्री*
  - अक्षाणां रथानां सर्वेषामिन्द्रियाणां वा ऊहिनी - ष* त* अक्ष्+ऊह+णिनि+ड़ीप्
पूरी चतुरंगिणी सेना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अक्षौहिणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣೀ ಸೈನ್ಯ
विस्तारः - > 21, 870 ರಥಗಳು,  21, 870 ಆನೆಗಳು,  65, 610 ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು 1, 09, 350 ಕಾಲಾಳುಗಳುಳ್ಲ ಸೇನೆ. ಹತ್ತು ಅನೀಕಿನೀ ಸೇನೆ ಸೇರಿದರೆ ಒಂದುಅಕ್ಷೌಹಿಣೀ ಸೈನ್ಯ. [ವಿವರಕ್ಕೆ “अनौकिनी” अक्षाणामूहिनी-ऊहः समूहः सोऽस्यामस्ति ।]

L R Vaidya

English

 akzOhiRI {% f. %} An army consisting of 21870 elephants,  21870 chariots,  65610 horses and 109350 foot
 किं नो व्याप्तदिशां प्रकम्पितभुवामक्षौहिणीनां फलम् Ve.ii. (Technically वाहिनी,  पृतना,  चमू,  अनीकिनी are sub-divisions of अक्षौहिणी).

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

११,  अक्षौहिणी,  अज,  ईश,  ईशान,  ईश्वर,  गिरिश,  गिरीश,  गुणी,  गौरीश,  त्र्यम्बक, धूर्जटि,  पशुपति,  पिनाकिन्,  भर्ग,  भव,  महस्,  महादेव,  महेश,  महेश्वर,  मृड,  रुद्र,  शङ्कर,  शम्भु,  शर्व,  शशिभूषण,  शितिकण्ठ,  शिव,  शूलिन्,  श्रीकण्ठ,  हर

E Bharati Sampat

Sanskrit

(स्त्री) ऊहः समूहः सविकल्पकज्ञानं वा अस्याम् अस्ति । ऊह+इनिः+ङीप् । ‘अत इनि०’ ५.२.११५। अक्षाणां रथानाम् इन्द्रियाणां वा ऊहिनी । वृद्धि:,  णत्वम् । ‘अक्षादूहिन्यामुपसङ्ख्यानम्’ वा०६.१.८९। ‘पूर्वपदात्०’ ८.४.६। रथगजतुरङ्गपदातिसंख्याविशेषान्वितः सेनासमूहः। अस्याम् २१८७० रथाः,  २१८७० गजाः,  ६५६१० अश्वाः,  १०९३५० पदातयः च,  समुदायेन तु २१८७००। ‘अक्षोयिण्यामित्यधिकैः सप्तत्या चाष्टभिः शतैः । संयुक्तानि सहस्राणि गजानामेकविंशतिः॥ एवमेव रथानां तु सङ्ख्यानं कीर्तितं बुधैः। पञ्चषष्टिः सहस्राणि षट् शतानि दशैव तु ॥ सङ्ख्यातास्तुरगास्तज्ज्ञैर्विना रथ्यतुरङ्गमैः। नॄणां शतसहस्रं तु सहस्राणि नवैव तु ॥ शतानि त्रीणि चान्यानि पञ्चाशच्च पदातयः’ । ‘अक्षौहिण्य इति प्रोक्तं यत्त्वया सूतनन्दन’  महाभा०१।

Bopp

Latin

 अक्षौहिणी f. exercitus completus,  justum peditum,  equi-
tum,  curruum et elephantorum numerum continens.
Secundum Wils. ex अक्ष currus et ऊहिणी collectio, 
vocalibus अ et ऊ irregulariter coalescentibus in औ pro
ओ).

Indian Epigraphical Glossary

English

 akṣauhiṇī (IE 7-1-2),  ‘eleven’.

Lanman

English

 akṣauhiṇī,  f. a complete army.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अक्षौहिणी auch: die Zahl 1 mit 20 Nullen,  Cantor 1,  517. — MBh. 1,  2,  22 in der Bed.: ein vollständiges Heer.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अक्षौहिणी
noun
 
संख्याविशेषयुक्तसेना यत्र २१८७० हस्तिनः २१८७० रथाः ६५६१० घोटकाः १०९३५० पदातयः च समुदायेन २१८७०० भवति।
 "महाभारतयुद्धे कतिपया अक्षौहिणी सेना ननाश ।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khor lo'i tshogs can
अक्षौहिणी

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सेना सेनामुखं गुल्मो वाहिनी पृतना चमूः ॥ ७४८ ॥
अनिकिनी च पत्तेः स्यादिभ्याद्यैस्त्रिगुणैः क्रमात् ।
दशानिकिन्येऽक्षौहिणी सज्जनं तूपरक्षणम् ॥ ७४९ ॥
-wordlist-
 
सेना (स्त्री),  सेनामुख (क्ली),  गुल्म (पुंक्ली),  वाहिनी (स्त्री),  पृतना (स्त्री),  चमू (स्त्री),  अनीकिनी (स्त्री),  अक्षौहिणी (स्त्री),  सज्जन (क्ली),  उपरक्षण (क्ली)

नाममाला

Sanskrit

अक्षौहिणी,  बल,  अनीक,  वाहिनी,  साधन,  चमू,  ध्वजिनी,  पृतना,  सेना,  सैन्य,  दण्ड,  वरूथिनी
अक्षौहिणी बलानीकं वाहिनी साधनं चमूः ।
ध्वजिनी पृतना सेना सैन्यं दण्डो वरूथिनी ॥ ८६ ॥
verse 0.1.1.86
page 0044

Mahabharata

English

*akshauhiṇī,  an army of a certain kind and magnitude. § 9 (Parvas.): I,  1,  287,  292,  etc.--§ 153 (Saṃvaraṇa): I,  94,  3728.--§ 570 (Sainyaniryāṇap.): V,  155,  5267,  etc.

पुराणम्

English

अक्षौहिणी / AKṢAUHIṆĪ. A big division of an army. It is described in the Verses 19 to 26 in the 2nd Chapter of Ādi Parva of the Malayalam mahābhārata. It says thus: One chariot,  one elephant,  three horses and five soldiers constitute what is termed a patti. three such pattis make one senāmukha and three such senāmukhas make one gulma. three gulmas make one Gaṇa and three such gaṇas make one vāhinī. three such vāhinīs make one pṛtanā. An akṣauhiṇī contains 21870 chariots,  an equal number of elephants,  65160 horses and 109350 soldiers.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अक्षौहिणी स्त्री,
   (ऊहः समूहः अस्ति अस्या इतिइनिः । अक्षाणाम् ऊहिनी । पूर्व्वपदादितिणत्वम् । अक्षादूहिन्यामिति बृद्धिः ।) सङ्ख्या-विशेषयुक्तसेना । तद्यथा । २१८७० हस्तिनः ।२१८७० रथाः । ६५६१० घोटकाः । १०९३५०पदातयः । समुदायेन २१८७०० ।तथा चोक्तं ।“अक्षौहिण्यामित्यधिकैः सप्तत्यन्ताष्टभिः शतैः ।संयुक्तानि सहस्राणि गजानामेकविंशतिः ॥
एवमेव रथानान्तु सङ्ख्यानं कीर्त्तितं बुधैः ।पञ्चषष्टिसहस्राणि षट्शतानि दशैव तु ।सङ्ख्यातास्तुरगास्तज्ज्ञैर्व्विना रथ्यैस्तुरङ्गमैः ।नृणां शतसहस्रन्तु सहस्राणि नवैव तु ।शतानि त्रीणि चान्यानि पञ्चाशच्च पदातयः” ।इत्यमरभरतौ ॥
 (अक्षुहिणीपरिमाणं । यथामहाभारते आदिपर्ब्बणि,  --“अक्षौहिण्य इति प्रोक्तं यत्त्वया सूतनन्दन ।एतदिच्छामहे श्रोतुं सर्व्वमेव यथायथम् ॥
अक्षौहिण्याः परीमाणं नराश्वरथदन्तिनाम् ।यथावच्चैव नो ब्रूहि सर्व्वं हि विदितं तव” ॥
सौतिरुवाच ।“एको रथो गजश्चैको नराः पञ्च पदातयः ।त्रयश्च तुरगास्तज्ज्ञैः पत्तिरित्यभिधीयते ॥
पत्तिन्तु त्रिगुणामेतामाहुः सेनामुखं बुधाः ।त्रीणि सेनामुखान्येको गुल्म इत्यभिधीयते ॥
त्रयो गुल्मा गणो नाम वाहिनी तु गणास्त्रयः ।स्मृतास्त्रिस्रस्तु वाहिन्यः पृतनेति विचक्षणैः ॥
चमूस्तु पृतनास्त्रिस्रस्त्रिस्रश्चम्बस्त्वनीकिनी ।अनीकिनीं दशगुणां प्राहुरक्षौहिणीं बुधाः ॥
अक्षौहिण्याः प्रसङ्ख्याता रथानां द्विजसत्तमाः ।सङ्ख्या गणिततंत्त्वज्ञैः सहस्राण्येकविंशतिः ॥
शतान्युपरि चैवाष्टौ तथा भूयश्च सप्ततिः ।गजानाञ्च परीमाणमेतदेव विनिर्द्दिशेत् ॥
ज्ञेयं शतसहस्रन्तुं सहस्राणि नवैव तु ।नराणामपि पञ्चाशच्छतानि त्रीणि चानघाः ॥
पञ्चषष्टिसहस्राणि तथाश्वानां शतानि च ।दशोत्तराणि षट् प्राहुर्यथावदिह सङ्ख्यया ॥
एतामक्षौहिणीं प्राहुः सङ्ख्यातत्त्वविदो जनाः ।यथा कथितवानस्मि विस्तरेण तपोधनाः” ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अक्षौहिणी स्त्री ऊहः समूहः संविकल्पकज्ञानं वा सोऽस्या-मस्ति इनि,  अक्षाणां रथानां सर्व्वेषामिन्द्रियाणाम् “वाऊहिनी णत्वं वृद्धिश्च । रथगजतुरङ्गपदाति--संख्याविशेषा-न्विते सेनासमूहे । “अक्षौहिण्यामित्यधिकैः सप्तत्या चाष्टभिःशतैः । संयुक्तानि सहस्राणि गजानामेकविंशतिः ।एवमेव रथानान्तु संख्यानं कीर्त्तितं बुधैः । पञ्चषष्टिःसहस्राणि षट् शतानि दशैव तु । संख्यातास्तुरगास्तज्ज्ञै-र्विना रथ्यतुरङ्गमैः । नॄणां शतसहस्रं तु सहस्राणि नवैवतु । शतानि त्रीणिचान्यानि पञ्चाशच्च पदातय इति ।रथाः २१८७० । गजाः २१८७० । रथवाहकाश्व-भिन्नाः अश्वाः ६५६१० । पदातयः १०९३५० ।

Capeller

German

 अक्षौहिणी f.
  (vollständiges) Heer.

Burnouf

French

 अक्षौहिणी अक्षौहिणी (ऊह्) m à m.
  réunion de chars, 
c-à-d. armée au complet.

Stchoupak

French

 अक्षौहिणी-
 f.
  armée comportant un nombre déterminé de chevaux,  de
chars,  etc.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.