| YouTube Channel

अंशु (aMzu)

 
शब्दसागरः
English
अंशु
m.
 (-शुः)
1. A ray of light, a sun-beam.
2. Light, splendor,
effulgence.
3. Dress, decoration.
4. A small filament or end
of thread.
5. The sun.
6. A minute particle or atom.
E.
 अंश
to divide, कु
aff.
Capeller Eng
English
अंशु॑
m.
 stem or juice of the Soma plant
ray of light.
Yates
English
अंशु (शुः) 2.
m.
 A ray of light
light
dress
an atom.
Spoken Sanskrit
English
अंशु - aMzu -
m.
 - ray
किरण - kiraNa -
m.
 - ray
क्ष्किरण - kSkiraNa -
m.
 - X-ray
मरीचि - marIci -
m.
 - rayoflight
रश्मि - razmi -
m.
 - rayoflight
नीललोहितविकिरण - nIlalohitavikiraNa -
n.
 - ultravioletray
दीधिति - dIdhiti -
f.
 - ray
मरीची - marIcI -
f.
 - ray
रोचि - roci -
f.
 - ray
गभस्ति - gabhasti -
m.
 - ray
मरीचि - marIci -
m.
 - ray
मयूस्व - mayUsva -
m.
 - ray
रश्मि - razmi -
m.
 - ray
पाद - pAda -
m.
 - ray
सुपर्ण - suparNa -
m.
 - ray
अक्तु - aktu -
m.
 - ray
अर्चि - arci -
m.
 - ray
असिर - asira -
m.
 - ray
तृभि - tRbhi -
m.
 - ray
रजन - rajana -
m.
 - ray
अंशु - aMzu -
m.
 - ray
अंशु - aMzu -
m.
 - array
अंशु - aMzu -
m.
 - point
अंशु - aMzu -
m.
 - kind of soma libation
अंशु - aMzu -
m.
 - sunbeam
अंशु - aMzu -
m.
 - end
अंशु - aMzu -
m.
 - thread
अंशु - aMzu -
m.
 - cloth
अंशु - aMzu -
m.
 - small particle
अंशु - aMzu -
m.
 - end of a thread
अंशु - aMzu -
m.
 - sunray
अंशु - aMzu -
m.
 - minute particle
अंशु - aMzu -
m.
 - ray of light
अंशु - aMzu -
m.
 - filament
अंशु aMzu
m.
 sunray
Wilson
English
अंशु
m.
 (-शुः)
1 A ray of light, a sun-beam.
2 Light, splendor, effulgence.
3 Dress, decoration.
4 A small filament or end of thread.
5 The sun.
6 A minute particle or atom.
E.
 अंश to divide, कु
aff.
Apte
English
अंशुः [aṃśuḥ], [अंश्-मृग˚ कु.]
A ray, beam of light
चण्ड˚, घर्मं˚ hot-rayed the sun
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविन्दम्
Ku.*
 1.32
Iustre, brilliance चण्डांशुकिरणाभाश्च हाराः
Rām.*
 5.9.48
Śi.*
 1.9. रत्न˚, नख˚
&c.
A point or end.
A small or minute particle.
End of a thread.
A filament, especially of the Soma plant (Ved. )
Garment
decoration.
N.
 of a sage or of a prince.
Speed, velocity (वेग).
Fine threadComp. -उदकम् dew-water. -जालम् a collection of rays, a blaze or halo of light. -धरः -पतिः -भृत्-बाणः -भर्तृ-स्वामिन् the sun, (bearer or lord of rays). -पट्टम् a kind of silken cloth (अंशुना सूक्ष्मसूत्रेणयुक्तं पट्टम्)
सश्रीफलैरंशुपट्टम्
Y.*
 1.186
श्रीफलैरंशुपट्टानां
Ms.*
 5.12. -माला a garland of light, halo. -मालिन्
m.
 [अंशवो मालेव, ततः अस्त्यर्थे इनि]
the sun (wreathed with, surrounded by, rays).
the number twelve. -हस्तः [अंशुः हस्त इव यस्य] the sun (who draws up water from the earth by means of his 1 hands in the form of rays).
Apte 1890
English
अंशुः [अंश्-मृग° कु.] 1 A ray, beam of light
चंड°, घर्म° hot-rayed, the sun
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविंदं Ku. 1. 32
lustre, brilliance
रत्न°, नख° &c.
2 A point or end.
3 A small or minute particle.
4 End of a thread.
5 A filament, especially of the Soma plant (Ved.)
6 Garment
decoration.
7 N. of a sage or of a prince.
8 Speed, velocity (वेग).
Comp.
जालं a collection of rays, a blaze or halo of light.
धरः,
पतिः
भृत्,
बाणः
भर्तृ.
स्वामी the sun, (bearer of rays or lord of rays).
पट्टं a kind of silken cloth (अंशुना सूक्ष्मसूत्रेण युक्तं पट्टं) Y. 1. 186, Ms. 5. 120.
माला a garland of light, halo.
मालिन् m. [अंशवः मालेव, ततः अस्त्यर्थे इनि] {1} the sun (wreathed with, surrounded by, rays). {2} the number twelve. {3} having a collection of rays.
हस्तः [अंशुः हस्त इव यस्य] the sun (who draws up water from the earth by means of his 1000 hands in the form of rays).
Monier Williams Cologne
English
अंशु॑
m.
 a filament (especially of the Soma plant)
a kind of Soma libation,
ŚBr.
thread
end of a thread, a minute particle
a point, end
a ray, sunbeam
cloth,
L.
N.
 of a Ṛṣi,
RV.
 viii, 5, 26
of an ancient Vedic teacher, son of a Dhanaṃjaya,
VBr.
of a prince.
Monier Williams 1872
English
अंशु, उस्, m. a filament, especially of the Soma
plant
end of a thread
a minute particle
a point or
end
a garment, decoration
a ray, light, the sun
N.
of a Ṛṣi or of a prince.
—अंशु-जाल, अम्, n. a collec-
tion of rays, a blaze of light.
—अंशु-धर, अस्, m. the
bearer of rays, the sun.
—अंशु-पट्ट, अम्, n. a kind
of cloth.
—अंशु-पति, इस्, or -भर्तृ, ता, m. the
lord of rays, the sun.
—अंशु-मत्, आन्, अती, अत्, fibrous,
rich in filaments
radiant, luminous
pointed
(आन्),
m. the sun, the moon
N. of various persons, especially
of a prince of the solar race, son of A-samañjas, grand-
son of Sagara
(ती), f. the celestial river Yamunā
a
plant, Hedysarum Gangeticum.
—अंशुमति-फला, f.
a plant, Musa Paradisiaca.
—अंशु-माला, f. a garland
of light, halo.
—अंशु-मालिन्, ई, m. the sun.
—अंशु-
वाण, अस्, m. having rays for arrows, the sun.
—अंशु-
हस्त, अस्, m. having rays in his hand, the sun.
Macdonell
English
अंशु aṃśú,
m.
 Soma plant, — juice
ray
stalk.
Goldstucker
English
अंशु m. (-शुः)
^1 A ray of light, a sun- or moon-beam.
^2 The
sun.
^3 Light, splendour, effulgence.
^4 Any thing minute or
pointed (as a sun-beam).
^5 A small end of thread, a small
filament &c.
^6 Dress, decoration.
^7 The name of one of the
Grahas (q. v.) which serve for making libations with the
juice of the Soma plant.
^8 The name of a Rishi.
^9 The name
of a prince, son of Puruhotra. E. अंश्, uṇ. aff. कु, or अम्,
uṇ. aff. कु, āgama शुक्.
Benfey
English
अंशु अंशु (cf. शो),
m.
 A ray of light,
a sunbeam.
--
Comp.
घर्म-,
m.
the sun.
तिग्म-,
m.
 the sun. ती-
क्ष्ण-,
I.
adj.
 having hot beams.
II.
m.
 1. the sun. 2. fire.
दशन-,
m.
the brightness of the teeth.
दिव्य-,
m.
the sun.
दीप्त-,
m.
 the sun. प्रा-
लेय-,
m.
 the moon.
सहस्र-,
m.
 the
sun.
सुधा-,
m.
 1. the moon. 2.
camphor.
हंस-,
adj.
 white. हि-
म-,
m.
 1. the moon. 2. camphor
Cf. ἀκτίν.
Apte Hindi
Hindi
अंशुः
पुं*
 - अंश्+कु
"किरण, प्रकाशकिरण"
अंशुः
पुं*
 - अंश्+कु
बिन्दु या किनारा
अंशुः
पुं*
 - अंश्+कु
एक छोटा या सूक्ष्म कण
अंशुः
पुं*
 - अंश्+कु
धागे का छोर
अंशुः
पुं*
 - अंश्+कु
"पोशाक, सजावट, परिधान"
अंशुः
पुं*
 - अंश्+कु
गति
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಣ
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಭೆ / ರಶ್ಮಿ
निष्पत्तिः - > अंश (विभाजने) “कु.” (उ०१-३७) ।
व्युत्पत्तिः - > अंशयति ।
प्रयोगाः - > 1. “उन्मूलितं तूलिकयेव चित्रं सूर्याशुभिर्भिन्नमिवारविन्दम्” । 2. “अजस्रमास्फालितवल्लकीगुणक्षतोज्ज्वलाङ्गुष्ठनडांशुभिन्नया” ।
उल्लेखाः - > 1. कुमा० १-३२ । 2. माघ० १-९ ।
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಭಾಗ
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರ
विस्तारः - > “हृद्याशुरंशुरब्जारिरमृतांशुः कलानिधिः” - वैज० ।
अंशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
विस्तारः - > “चण्डांशुरंशुमानंशुस्सहस्रांशुः सदागतिः” - वैज० ।
L R Vaidya
English
aMSu {% m. %} 1. A ray of light, सूर्योंशुभिर्मित्रमिवारविन्दम् K.S.i.32
2. light, refulgence, अंगुष्ठनखांशुभिन्नया Sis.i.9
3. dress
4. a minute particle, an atom.
Bopp
Latin
अंशु m. (r. अंश् s. उ) radius.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
हरि
पु
हरि, अर्क, मर्कट, मण्डूक, विष्णु, वासव, वायु, तुरङ्ग, सिंह, सितांशु, यम, इन्द्र, भानु, मरुत्, भेक, वाजिन्, कपि, अंशु, भीरु, सोम, शुक्ल, सर्प, स्वर्णवर्ण
अर्क-मर्कट-मण्डूक-विष्णु-वासव-वायवः ।
तुरङ्ग-सिंह-सितांशुर्यमाश्च हरयो दश ॥ ७ ॥
हरिरिन्द्रो हरिर्भानुर्हरिर्विष्णुर्हरिर्मरुत् ।
हरिः सिंहो हरिर्भेको हरिर्वाजी हरिः कपिः ॥ ८ ॥
हरिरंशुर्हरिर्भीरुर्हरिः सोमो हरिर्यमः ।
हरिः शुक्लो हरिः सर्पः स्वर्णवर्णो हरिः स्मृतः ॥ ९ ॥
verse 1.1.1.7
page 0001
Edgerton Buddhist Hybrid
English
aṃśu (= Skt. aṃśuka), cloth, or garment (less probably thread, a meaning recorded for Skt. aṃśu and for Pali aṃsu): -kāśikāṃśu-kṣomakādyāḥ Divy 〔316.27〕.
Lanman
English
aṃśú, m. juicy internodium or shoot of the
Soma-plant
and so, shooting ray (of
light).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अंशु 1. auch eine best. Soma-Libation, Śat. Br. 4, 1, 1, 2. 6, 1, 1 ff. अंशुवत् Adv. Kāty. Śr. 12, 5, 19
15, 8. 22. अंशुचमस m. 22, 8, 23. — 4. Faden, Caraka 4, 1.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-
र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।
सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगो
मार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥
p{0008}
ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।
मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥
दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।
ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥
हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।
त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
-wordlist-
आदित्य (पुं), सवितृ (पुं), अर्यमन् (पुं), खरांशु (पुं), सहस्रांशु (पुं), उष्णांशु (पुं), अंशु (पुं), रवि (पुं), मार्तण्ड (पुं), तरणि (पुं), गभस्ति (पुं), अरुण (पुं), भानु (पुं), नभोमणि (पुं), अहर्मणि (पुं), सूर्य (पुं), अर्क (पुं), किरण (पुं), भग (पुं), ग्रहपुष (पुं), पूषन् (पुं), पतङ्ग (पुं), खग (पुं), मार्ताण्ड (पुं), यमुनाजनक (पुं), कृतान्तजनक (पुं), प्रद्योतन (पुं), तापन (पुं), ब्रध्न (पुं), हंस (पुं), चित्रभानु (पुं), विवस्वत् (पुं), सूर (पुं), त्वष्टृ (पुं), द्वादशात्मन् (पुं), हेलि (पुं), मित्र (पुं), ध्वान्ताराति (पुं), अब्जहस्त (पुं), अंशुहस्त (पुं), चक्रबान्धव (पुं), अब्जबान्धव (पुं), अहर्बान्धव (पुं), सप्तसप्ति (पुं), दिवाकर (पुं), दिनकर (पुं), अहस्कर (पुं), दिवसकर (पुं), प्रभाकर (पुं), विभाकर (पुं), भास्कर (पुं), मिहिर (पुं), विरोचन (पुं), ग्रहपति (पुं), अब्जिनीपति (पुं), गोपति (पुं), द्युपति (पुं), विकर्तन (पुं), हरि (पुं), शुचि (पुं), इन (पुं), गगनध्वज (पुं), गगनाध्वग (पुं), हरिदश्व (पुं), जगत्साक्षिन् (पुं), कर्मसाक्षिन् (पुं), भास्वत् (पुं), विभावसु (पुं), त्रयीतनु (पुं), जगच्चक्षुस् (पुं), तपन (पुं), अरुणसारथि (पुं)
--source--
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥
-wordlist-
रोचिस् (क्ली), उस्र (पुं), रुचि (स्त्री), शोचिस् (क्ली), अंशु (पुं), गो (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उपधृति (पुं), अभीशु (पुं), प्रग्रह (पुं), शुचि (पुं), मरीचि (पुंस्त्री), दीप्ति (स्त्री), धामन् (क्ली), केतु (पुं), घृणि (पुं), रश्मि (पुं), पृश्नि (पुंस्त्री), पाद (पुं), दीधिति (स्त्री), कर (पुं), द्युति (स्त्री), द्युत् (क्ली), रुच् (क्ली), विरोक (पुं), किरण (पुं), त्विषि (स्त्री), त्विष् (स्त्री), भास् (पुंस्त्री), प्रभा (स्त्री), वसु (पुं), गभस्ति (पुं), भानु (पुं), भा (स्त्री), मयूख (पुं), महस् (क्ली), छवि (स्त्री), विभा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आदित्य
आदित्य, सवितृ, सहस्रकिरण, प्रद्योतन, भास्कर, तिग्मांशु, तरणि, दिनमणि, भास्वत्, विवस्वत्, हरि, मार्तण्ड, तपन, विकर्तन, इन, पूषन्, पतङ्ग, भग, सूर्य, गोपति, यम, दिनकर, सूर, अंशुमालिन्, रवि, मिहिर, विरोचन, अर्क, तिमिररिपु, द्युमणि, अंशुमत्, अंशु, हरिदश्व, सप्ताश्व, प्रभाकर, भानुमत्, भानु, ब्रध्न, हंस, खग, मित्र, चित्रभानु, अहर्पति, कर्मसाक्षिन्, जगच्चक्षुस्, द्वादशात्मन्, त्रयीतनु
आदित्यः सविता सहस्रकिरणः प्रद्योतनो भास्कर-
स्तिग्मांशुस्तरणिस्तथा दिनमणिर्भास्वान्विवस्वान्हरिः ।
मार्तण्डस्तपनो विकर्तन इनः पूषा पतङ्गो भगः,
सूर्यो गोपतिरर्यमा दिनकरः सूरोंऽशुमाली रविः ॥ ३५ ॥
मिहिरो विरोचनोऽर्कस्तिमिररिपुर्द्युमणिरंशुमानंशुः ।
हरिदश्वः सप्ताश्वः प्रभाकरो भानुमान्भानुः ॥ ३६ ॥
ब्रध्नो हंसः खगो मित्रश्चित्रभानुरहर्पतिः ।
कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्द्वादशात्मा त्रयीतनुः ॥ ३७ ॥
verse 1.1.1.35
page 0006
रोचिस्
रोचिस्, शोचिस्, अभीशु, प्रद्योत, गभस्ति, रश्मि, घृणि, किरण, रुचि, रुच्, दीधिति, दीप्ति, द्युति, प्रभा, भा, विभा, भास्, उस्र, धामन्, वसु, केतु, मरीचि, प्रग्रह, उपधृति, वृष्णि, मयूख, अंशु, भानु, कर, पाद, विरोक, गो
रोचिः शोचिरभीशुः प्रद्योतगभस्तिरश्मिघृणिकिरणाः ।
रुचिरुग्दीधितिदीप्तिद्युतिप्रभाभाविभाभासः ॥ ३८ ॥
उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः ।
अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ॥ ३९ ॥
verse 1.1.1.38
page 0006
नाममाला
Sanskrit
दीधिति, भानु, उस्र, अंशु, गभस्ति, किरण, कर, पाद, रुचि, मरीचि, भास्, तेजस्, अर्चिस्, गो, द्युति, प्रभा, दीप्ति, ज्योतिस्, महस्, धामन्, रश्मि, ऊर्ज, विभावसु
दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः ।
पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ॥ ४५ ॥
दीप्तिर्ज्योतिर्महो धाम रश्मिरूर्जो विभावसुः ।
verse 0.1.1.45
page 0023
Mahabharata
English
Aṃśu = Śiva (1000 names^2).
Vedic Reference
English
Aṃśu. — I. Name of a protégé of the Aśvins in the Rigveda.^1
2. Dhānaṃjayya, pupil of Amāvāsya Śāṇḍilyāyana, according
to the Vaṃśa Brāhmaṇa.^2
1) viii. 5, 26. Cf. Ludwig, Transla-
tion of the Rigveda, 3, 160
Hopkins,
Journal of the American Oriental Society,
17, 89
Sieg, Die Sagenstoffe des Ṛgveda,
129, suggests that he may be identical
with Khela.
2) Indische Studien, 4, 373.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अंशुः,
पुं,
 (अंशयति इति अंश विभाजने । मृग-ष्वादित्वात् कुः ।) किरणः ॥
प्रभा ॥
इति मेदि-नी ॥
वेशः ॥
इति धरणी ॥
सूत्रादिसूक्ष्मांशः ।इति हेमचन्द्रः ॥
लेशः ॥
सूर्य्यः ॥
इति विश्वः ॥
(ऋषिविशेषः । लतावयवः । सोमलतावयवः ।भागः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अंशु
पु०
 अंश--मृग० कु । किरणे सूत्रे सूक्ष्मांशे प्रकाशेप्रभायां वेगे च “अंशवोऽत्र पतिता रवेः किमु”? इत्युद्भटः“सूर्य्यांशुभिर्भिन्नमिवारविन्दमिति” कुमा० । तत्र स्वपर-प्रकाशकस्य तेजःपदार्थस्य समन्तात् प्रसृतः स्पर्शयोग्यःकिञ्चिन्निविडः सूक्ष्मांशविशेषः किरणः, स च प्रायशःसूर्य्यस्य, तस्य तेजसा प्रदीप्तचन्द्रादेश्च । तदपेक्षया अल्प-स्थानप्रसारी किञ्चिद्विरलः स्पर्शायोग्यः तेजःसूक्ष्मांशःप्रभा, सा च रत्नादिवस्तुनः । चन्द्रादेस्तु अन्यापेक्षयाऽधिक-प्रसृतत्वात् किरणसम्भवः अतएव तत्र शीतांशुः सितकिरणइत्यादिप्रयोगः । स्पर्शयोग्यः तेजःपदार्थस्य किरणादपिनिबिडः सूक्ष्मांशः आतपः, किरणापेक्षया अतिविरल-प्रसारी स्पर्शायोग्यः परप्रकाशसाधनमतिसूक्ष्मांशविशेषःआलोकः । प्रभायाम् आलोके वा न स्पर्शोऽनुभूयते ।तत्र अंशुशब्दस्य किरणवाचित्वे सहस्रांशुः उष्णांशुःशीतांशुरित्यादयः । प्रभापरत्वे रत्नांशुः नखांशुरित्या-दयः । “अजस्रमाश्रावितवल्लकीगुणक्षतोज्ज्वलाङ्गुष्ठनखांशु-भिन्नयेति” “द्विजावलीबालनिशाकरांशुभिरिति” चमाघः । सूत्रांशपरत्वे अंशुकं पट्टांशुकं चीनां-शुकमित्यादयः । प्रकाशपरत्वे उपांशु उपहृतप्रकाश-त्वाच्चास्य गुप्तत्वं प्रतीयते तच्चार्थिकम् । सूक्ष्मविभागपरत्वेप्रांशुः प्रोन्नतावयवत्वा च्चास्य दीर्घत्वं प्रतीयते तच्चा-र्थिकम् इति ।
Capeller
German
अंशु॑
m.
 Somapflanze u. -saft
Strahl.
Grassman
German
aṃśú, m., Name der Pflanze, aus welcher der Soma gepresst wurde. Sie wird häufig mit der Kuh verglichen, aus welcher der Somasaft herausgemolken wird (so {397, 4}
{137, 3}
{629, 19}
{819, 12}
{204, 1}
{282, 2}
{920, 8} u. s. w.). Dann aber wird der Name auch beibehalten, um den herausgepressten Saft (dugdhás aṃśús {270, 6}
{390, 1}
{614, 1}) zu bezeichnen. Einmal ({625, 26}) erscheint er auch als Eigenname eines Sängers. Von der spätern Bedeutung: Sonne, Sonnenglanz, Sonnenstrahl zeigt sich nur in sumád-aṃśu ({100, 16}) eine Spur. Also: 1〉 Somapflanze, 2〉 der aus ihr gepresste Somasaft, 3〉 Eigenname eines Sängers. Zwischen 1〉 und 2〉 finden mannichfache Uebergänge statt
ja strenggenommen ist bei der zweiten stets die erste als Grundbedeutung festzuhalten und im Bewusstsein der Dichter lebendig. Vgl. die Beiwörter madirá, mádhumat, tigmá, sutá, vṛ́ṣan, ukṣán und die Genetiven mádhvas, mádhunas, sómasya. [Page2]
-ús 1〉 {397, 4}
{780, 4}
{786, 2}
{803, 3}. 2〉 {270, 6}
{318, 8}
{774, 4}
{786, 5}
{801, 6}
{804, 1}
{843, 12}. _{843, 13}
{920, 10}.
-úm 1〉 {137, 3}
{270, 7}
{322, 6}
{780, 6}
{784, 6}
{807, 4}. 2〉 {390, 1}
{458, 11}
{461, 6}
{614, 1}
{681, 2}
{798, 46}
{809, 14}
{939, 2}
{975, 5}. 3〉 {625, 26}.
-únā 1〉 {354, 1}.
-áve 1〉 {46, 10}.
-ós 1〉 sutám {125, 3}
pīyū́sam {204, 2}{204, 1}
{282, 2}
{920, 8}
ándhas {297, 19}
páyasā {819, 12}. — 2〉 ūrmím {808, 8}
pibanti {321, 3}.
-ávas 1〉 {629, 19}
{1022, 4}.
-úbhis 2〉 {91, 17}
{727, 5}
{779, 28}.
2, 4.b: {204, 1} statt {204, 2}
aṃśú:
-úm {920, 9}.
Burnouf
French
अंशु अंशु
m.
 (अंश्) morceau, petite portion
bout de
fil.
Rayon de lumière
lumière
soleil
éclat, ornement,
parure.
Stchoupak
French
अंशु-
m.
 rayon
-क- nt. pièce d'étoffe, d'habillement, not.
jupe
linge, mousseline.
°पट्ट- nt. sorte d'étoffe de soie.
°भर्तृ- °मालिन्-
m.
 soleil.
अंशुकान्त-
m.
 frange (d'une étoffe).