विचार (vicAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विचार m.
  (-रः)
	 1. The exercise of judgment or reason on a present
object,  investigation,  consideration,  deliberation. 
	 2. Dispute,  dis-
cussion. 
	 3. Selection. 
	 4. Doubt,  hesitation. 
	 5. Prudence.
 E.
  वि be-
fore,  चर् to go,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 विचार m.
  proceeding,  mode of procedure ( = a single case), 
also = seq.
 

Yates

English

 वि-चार (रः) 1.
m.
  The exercise of
judgment or reason
 investiga-
tion
 discussion. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	 dispute
विवाद 	-	 vivAda 	-	 m.
  	-	 dispute
विरुद्धोक्ति 	-	  viruddhokti 	-	 f.
  	-	 dispute
विरोधोक्ति 	-	  virodhokti 	-	 f.
  	-	 dispute
वाद 	-	  vAda 	-	 m.
  	-	 dispute
वादानुवाद 	-	  vAdAnuvAda 	-	 m.
  	-	 dispute
अपरव 	-	  aparava 	-	 m.
  	-	 dispute
प्रविवाद 	-	  pravivAda 	-	 m.
  	-	 dispute
वाक्कलह 	-	  vAkkalaha 	-	 m.
  	-	 dispute
उत्तरप्रत्युत्तर 	-	  uttarapratyuttara 	-	 n.
  	-	 dispute
कार्य 	-	  kArya 	-	 n.
  	-	 dispute
वादयुद्ध 	-	  vAdayuddha 	-	 n.
  	-	 dispute
द्वैध 	-	  dvaidha 	-	 n.
  	-	 dispute
विब्रवीति  { विब्रू } 	-	  vibravIti  { vibrU } 	-	 verb 	-	 dispute
विब्रूते  { विब्रू } 	-	  vibrUte  { vibrU } 	-	 verb 	-	 dispute
विवदते  { वि- वद् } 	-	  vivadate  { vi- vad } 	-	 verb 1 	-	 dispute
विवक्ति  { वि- वच् } 	-	  vivakti  { vi- vac } 	-	 verb 3 	-	 dispute
विवादाध्यासित 	-	  vivAdAdhyAsita 	-	 adj.
  	-	 disputed
विवदित 	-	  vivadita 	-	 adj.
  	-	 disputed
व्युदित 	-	  vyudita 	-	 adj.
  	-	 disputed

विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	 idea
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	 thought
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	 dispute
विचार  	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	 concept  [ computer ]
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  counsel
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  reflection
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  mode of acting or proceeding
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  discussion
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  prudence
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  examination
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  change of place
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  verdict
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  procedure
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  investigation
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  consultation
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  probable conjecture
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  doubt
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  deliberation
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  consideration
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  pondering
विचार 	-	 vicAra 	-	 m.
  	-	  hesitation
कीदृक् मारात्मक-विचार 	-	  kIdRk mArAtmaka-vicAra 	-	 m.
  	-	  What a deadly idea.

Wilson

English

 विचार
m.
  (-रः)
1 The exercise of judgment or reason on a present object,  investigation, 
consideration,  deliberation. 
2 Dispute,  discussion. 
E.
  वि before चर to go,  aff.
   घञ्.

Apte

English

विचारः [vicārḥ],  1 Reflection,  deliberation,  thought,  consideration
 विचारमार्गप्रहितेन चक्षुषा Ku.*
  5.42.

Examination,  discussion,  investigation
 तत्त्वार्थविचार.

Trial (of a case)
 विषसलिलतुलाग्निप्रार्थिते मे विचारे Mk.*
  9.43.

Judgment,  discrimination,  discernment,  exercise of reason
 विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वम् R.*
  2.47.

Decision,  determination. 

Selection. 

Doubt,  hesitation. 

Prudence,  circumspection.  Comp.
   -ज्ञ a.
  able to decide,  a judge. -भूः f.
 

a tribunal,  seat of justice.

particularly,  the judgment-seat of Yama.  -मूढ a.
 

Mistaken in judgment.

Foolish. -शील a.
  thoughtful,  considerate,  prudent.

स्थलम् a tribunal.

logical discussion. 

Apte 1890

English

 विचारः 1 Reflection,  deliberation,  thought,  consideration
 विचारमार्गप्रहितेन चक्षुषा Ku. 5. 42. 
2 Examination,  discussion,  investigation
 तत्वार्थविचार. 
3 Trial,  (of a case)
 विषसलिलतुलाग्निप्रार्थिते मे विचारे Mk. 9. 43. 
4 Judgment,  discrimination,  discernment,  exercise of reason
 विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वं R. 2. 47. 
5 Decision,  determination. 
6 Selection. 
7 Doubt,  hesitation. 
8 Prudence,  circumspection. 
Comp. 
ज्ञ a. able to decide,  a judge. 
भूः f. {1} a tribunal,  seat of justice. {2} particularly,  the judgment-seat of Yama. 
शील a. thoughtful,  considerate,  prudent. 
स्थलं {1} a tribunal. {2} logical discussion. 

Monier Williams Cologne

English

 वि-चार a m.
  (ifc.  f(आ). ) mode of acting or proceeding,  procedure (also =
  a single or particular case),  ŚrS.
 

 change of place,  Gobh.
 

 pondering,  deliberation,  consideration,  reflection,  examination,  investigation,  RPrāt.
  
 MBh.
   &c.
  

 doubt,  hesitation,  R.
 
 Kathās.
 
 BhP.

 a probable conjecture,  Sāh.
 

 dispute,  discussion,  W.
 

 prudence,  MW.
  

 वि-चार b &c.
   See under वि-√ चर्.

Monier Williams 1872

English

 वि-चार,  अस्,  m. deliberation,  discussion,  consider-
ation,  reflection,  investigation,  examination,  trial, 
disputation,  dispute
 the exercise of judgment or
reason,  discriminating,  distinguishing,  judging,  dis-
crimination,  judgment,  selection,  decision,  determin-
ation
 doubt,  hesitation
 prudence.
—विचार-कर्तृ, 
ता,  m. one who makes investigation,  a judge,  investi-
gator.
—विचार-चिन्तामणि,  N. of a work on gram-
mar.
—विचार-ज्ञ,  अस्,  आ,  अम्,  knowing how to
discriminate or judge,  able to decide on the merits
of a case,  a judge.
—विचार-भू,  ऊस्,  f. a place for
discussion,  any place for deliberation or judicial in-
vestigation,  a tribunal
 the judgment-seat of Yama
(judge of the dead).
—विचार-मूढ,  अस्,  आ,  अम्, 
foolish or mistaken in judgment.
—विचार-शास्त्र, 
अम्,  n.,  N. of a work.
—विचार-शील,  अस्,  आ,  अम्, 
disposed to deliberation or reflection,  considerate, 
deliberative,  reflective,  thoughtful.
—विचार-स्थल, 
अम्,  n. a place for discussion or investigation,  tribunal
a logical disputation.
—विचारार्थ-समागम (°र-
अर्°),  अस्,  m. assembling for the sake of trial or judg-
ment,  an assembly for investigation or discussion.

 विचार वि-चार। See p. 913,  col. 3.

Macdonell

English

 विचार vi-cāra,  m.
  [√ car] procedure (S.,  🞄E.)
 consideration,  reflexion,  deliberation
 🞄discrimination,  investigation,  examination
 🞄hesitation: -jña,  m.
  one skilled in discrimination,  🞄competent judge
 -cāraṇa,  n.
  consideration,  🞄reflection
 investigation,  discussion
 hesitation: 🞄ā,  f.
  distinction
 kind
 -cāraṇīya,  🞄fp. needing careful consideration
 -cāra-dṛś,  🞄a.  employing no spies as eyes and regarding 🞄the matter with deliberation
 -cāra-mūḍha,  pp. deficient in discretion
 -cārayitavya,  🞄fp. needing careful consideration
 -cāra-vat,  🞄a.  acting with deliberation,  circumspect
 -cārita,  cs. pp. √ car
 -cārin,  a.
  (ṇ -ī) having 🞄wide ways (earth
 RV.¹)
 wandering about
 🞄acting
 dissolute
 reflecting,  considering,  🞄examining
 -cārya,  fp. needing (long) reflexion
 🞄n.  imps. one should reflect or hesitate
 🞄-cālana,  a.
  (ī) destroying (—°).

Benfey

English

 विचार विचार,  i. e. वि-चर् + अ,  m.
 
 1. Consideration,  Hit. ii. d. 42
 de-
liberation,  Pañc. i. d. 417 (doubt).
 2.
Discrimination,  selection,  Hit. 104,  7
(read सारासारविचारः).
 3. Discus-
sion. 
 4. Judging,  Hit. ii. d. 72
judgment,  Hit. 116,  10
 decision. 
 5.
Prudence,  Böhtl. Ind. Spr. 2891.
 --
 Comp.
  अ-विचार + म्,  adv. without
long consideration,  Daśak. in Chr. 188, 
13.
निस्-,  adj.
  not reflecting,  Rājat. 6, 
323. °रम्,  adv. without long reflec-
tion,  Rām.  2,  23,  10 Gorr.
सु-,  m.
  due
consideration. 
स्वप्न-,  m.
  interpre-
tation of dreams.

Hindi

विचार

Apte Hindi

Hindi

विचारः
पुं*
  - वि + चर् + घञ्
"विमर्श,  विनिमय,  चिंतन,  सोच"

विचारः
पुं*
  - -
"परीक्षा,  विचारविमर्श,  गवेषणा,  तत्त्वार्थविचार"

विचारः
पुं*
  - -
(किसी बात की) जाँच-पड़ताल

विचारः
पुं*
  - -
"निर्णय,  विवेचन,  विवेक,  तर्कना"

विचारः
पुं*
  - -
"निश्चय,  निर्धारण"

विचारः
पुं*
  - -
चयन

विचारः
पुं*
  - -
"संदेह,  संकोच"

विचारः
पुं*
  - -
"दूरदर्शिता,  सतर्कता"

L R Vaidya

English

 vicAra {% m. %} 1. Deliberation,  discussion,  investigation,  examination,  न मृणालानि विचारपेशलानि Bh.V.ii.2
judging,  discrimination,  reason,  विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वम् R.ii.47,  K.S.v.42
selection
doubt,  heistation
prudence.

Bopp

Latin

 विचार m. (r. 2. चर् s. अ)
1) deliberatio. HIT. 12. 22. 92.
20.
2) distinctio. HIT. 51. 20.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 विशिष्टवैशिष्ट्यवाद or °विचार Hall p. 43. L. 1166.
K. 158. Ben. 164. Rādh 14.
		--by Gadādhara. NW. 338. NP. 1,  28. Oppert II, 
9655. SB. 171.
		--by Jayarāma. NW. 332. NP. VII,  24.
		--by Raghudeva. Burnell 121^a. Oppert II,  3804.
		--by Harirāma. K. 158. Mysore 5.

 अनुमितिपरामर्शवाद or °विचार by Raghudeva. IO. 47.
1369. 1517. 2532. Peters. 4,  14.

 अनुमितिपरामर्शवाद or °विचार Peters. 6,  171.
		--by Raghudeva. AS p. 10. Peters. 6,  170.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 vicāra,  m.,  Mvy 〔7732〕,  or nt.,  id. 〔7860〕 (cited from Gv)
 Gv 〔105.26〕
 〔133.10〕,  a high number.

Abhyankara Grammar

English

विचार  विचारणा,  examination,  question or topic or subject for examina- tion:cf. कुतः पुनरियं विचारणा l M.Bh. on P. I. 1.50 Vart. 1.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bgod yas
१) अवन २) विचार

bgrod yas
विचार

rgyud
१) आहार २) उपचार ३) एकसंतान ४) गति ५) चरित ६) तन्तु ७) तन्त्र ८) धार ९) निबन्ध १०) प्रवेश ११) युग १२) वर्तनी १३) विचार १४) संतति १५) संतान १६) सन्धि १७) समुदाचार १८) स्रोतस् १९)

brgod yas
विचार

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विचारः,  पुं,
   (विशेषेण चरणं पदार्थादिनिर्णयेज्ञानमिति । वि + चर + घञ् ।) तत्त्वनिर्णयः ।इति व्यवहारतत्त्वम् ॥
 सन्दिग्धे वस्तुनि प्रमा-णेन तत्त्वपरीक्षा । इति गोयीचन्द्रः । प्रमाणै-रथपरीक्षणं विमर्शमात्रमिति केचित् । इतिभरतः ॥
 तत्पर्य्यायः । तर्कः २ निर्णयः ३गुञ्जा ४ चर्च्चा ५ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
संख्या ६ विचारणा ७ । इत्यमरः ॥
 चर्च्चनम् ८संख्यानम् ९ । इति तट्टीका ॥
 विचारणम् १०वितर्कः ११ व्युहः १२ व्यूहः १३ ऊहः १४वितर्कणम् १५ । इति शब्दरत्नावली ॥
 प्रणि-धानम् १६ समाधानम् १७ । इति जटाधरः ॥
(यथा,  कथासरित्सागरे । ३६ । ८८ ।“न चैवं क्षमते नारी विचारं मारमोहिता ।यदियं क्रमते राज्ञी तव काम्यं विपद्गतम् ॥
”नाट्योक्तलक्षणविशेषः । तल्लक्षणं यथा,  साहित्य-दर्पणे । ६ । ४४७ ।“विचारो युक्तवाक्यैर्य्यदप्रत्यक्षार्थसाधनम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विचार पु०
  वि + चर--घञ् । १ तत्त्वनिर्णये सन्दिग्धे वस्तुनिप्रमाणेन तत्त्वपरीक्षायां २ तदनुगुणे वाक्यस्तोमे च ।“विपरीतोद्भावकपरविजिगीषया न्यायप्रयोग इति”केचित् प्राहुः । यथा पदार्थानुमानस्थले पर्वतो वह्णि-मान् धूमवत्त्वादित्यादि । अत्र च पर्वते वह्नौ साधनोयेप्रतिवादिना च पर्वतो न वह्निमानित्यादि विपरीतवाक्येप्रयुक्ते मध्यस्थस्य संशयी जन्यते । तन्निवृत्त्यर्थं वादिनापर्वतो वह्निमानित्यादिप्रतिज्ञादिघटितवाक्यप्रयोगरूपःविचारः क्रियते इति । ४ विगतश्चारो यस्मात् प्रा० व० । चार-शून्ये च “विचारदृक्चारदृगप्यवर्त्तत” ।

Capeller

German

 विचार m.
  Verfahren,  Unterscheidung, 
Überlegung,  Prüfung,  Bedenken. 

Burnouf

French

 विचार विचार m.
  (चर्) distinction
 discussion
délibération,  jugement motivé.
विचारण n.
  [f.  आ] mms. -- F. le système
मीमांसा।
विचारभू f.
  (भू place) réunion de personnes qui
délibèrent.
		 Le tribunal de Yama.
विचारयामि (c. de चर्) faire aller çà et là, 
ordonner de parcourir.
		 Douter,  hésiter
		 examiner,  considérer
décider,  résoudre,  fixer.
		 Inventer,  imaginer.
		 Qqf.  apercevoir.
विचार्य a. discutable,  à discuter.

Stchoupak

French

 वि-चार-
 m.
  réflexion,  examen mental,  investigation,  hésitation
(-अण्त् कृ- tergiverser,  hésiter) 
 -ण- nt. -णा- f.
  id.
°मूढ- a. v. qui porte un jugement insensé ou erroné.
°दोलाम् आ-रुह्- se livrer à de longues réflexions.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.