उपधि (upadhi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उपधि m.
  (-धिः)
	 1. Fraud,  circumvention. 
	 2. The wheel of a carriage.
	 3.
Fear,  terror.
 E.
  उप,  धा to have,  and कि aff.
  

Capeller Eng

English

 उपधि॑ m.
  putting to i.e.
  adding
 imposition,  fraud
 the
part of a wheel between nave and circumference.

Yates

English

 उप-धि (धिः) 2.
m.
  Fraud
 a carri-
age
 a wheel
 fear.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   उपधि  upadhi m.
   circumvention   
   कपट  kapaTa m.
 n.
   circumvention    
   स्खलित  skhalita n.
   circumvention      
            

Wilson

English

 उपधि
m.
  (-धिः)
1 Fraud,  circumvention. 
2 The wheel of a carriage.
3 Fear,  terror.
E.
  उप,  धा to have,  and कि aff.
  

Apte

English

उपधिः [upadhiḥ],  [उप-धा-कि] उपसर्गे घोः किः P.
 III.3.92.

Fraud,  dishonesty
 निरुपधि विशुद्धं विजयते U.
  अरिषु हि विजयार्थिनः क्षितीशा विदधति सोपधि सन्धिदूषणानि Ki.*
  1.45,  also Mb.
 *  12.57.17
 see अनुपधि also.

(In law) Suppression of the truth,  a false suggestion
 यत्र वाप्युपधिं पश्येत्त- त्सर्वं विनिवर्तते Ms.*
  8.165.

Terror,  threat,  compulsion,  false inducement
 बलोपधिविनिर्वृत्तान् व्यवहारान्निवर्तयेत् Y.*
  2. 31, 89.

The part of a wheel between the nave and the circumference,  or the wheel itself
 नभ्येव न उपधीव प्रधीव Rv.*
  2.39.4.

Foundation (with the Buddhists).

उपधिः [upadhiḥ],  See under उपधा.

Apte 1890

English

 उपधिः [उप-धा-कि] 1 Fraud,  dishonesty
 अरिषु हि विजयार्थिनः क्षितीशा विदधति सोपधि संधिदूषणानि Ki. 1. 45,  see अनुपधि also. 
2 (In law) Suppression of the truth,  a false suggestion
 Ms. 8. 165. 
3 Terror,  threat,  compulsion,  false inducement
 बलोपधिविनिर्वृत्तान् व्यवहारान्निवर्तयेत् Y. 2. 31,  89. 
4 The part of a wheel between the nave and the circumference,  or the wheel itself. 
5 Foundation (with the Buddhists). 

 उपधिः See under उपधा. 

Monier Williams Cologne

English

 उप-धि॑ a इस्,  m.
  the act of putting to,  adding,  addition,  Lāṭy.
 

 the part of the wheel between the nave and the circumference,  RV.
   ii,  39,  4
 AV.
   vi,  70,  3
 Kāṭh.
 

 fraud,  circumvention,  MBh.
  
 R.
 
 Yājñ.
 
 Kir.
  &c.

 condition

 peculiarity,  attribute (Buddh. 
 See उपा-धि)

 one of the requisites for the equipment of a Jaina ascetic (said to be 6,  viz. 3 garments,  1 jar,  1 broom,  and 1 screen for the mouth),  Śīl.
 

 support,  MW.
  

 उप-धि॑ b See p.
  199,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 उप-धि,  इस्,  m. the part of a wheel between the
nave and the circumference
 fraud,  circumvention
 fear, 
terror
 foundation,  (with Buddhists) substratum (?).

 उपधि उप-धि। See उप-धा above.

 उप-धि
 add — support.

Macdonell

English

 उपधि upa-dhí,  m.
  addition
 fraud
 part 🞄of wheel between nave and felly.

Benfey

English

 उपधि उपधि,  i. e. उप-धा (cf.  नि-
धि),  m.
  Fraud,  Man.  8,  165.
 -- Comp.
 
निस्-,  adj.
  guileless,  Lass. 88,  5.
स-, 
adj.
  guileful,  Kir. 1,  45.

Apte Hindi

Hindi

उपधिः
पुं*
  - उप+धा+कि
"धोखादेहि,  बेईमानी"

उपधिः
पुं*
  - उप+धा+कि
"सचाई को दबाना,  झूठा सुझाव"

उपधिः
पुं*
  - उप+धा+कि
"त्रास,  धमकी,  बाध्यता,  मिथ्या फुसलाहट"

उपधिः
पुं*
  - उप+धा+कि
"पहिये का वह भाग जो नाभि और पुट्ठी के बीच का स्थान है,  पहिया"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उपधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಛಲ /ಕಪಟ /ವ್ಯಾಜ /ನೆಪ
निष्पत्तिः - > उप + डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - "किः" (३-३-९२)
व्युत्पत्तिः - > उपधीयतेऽनेन
प्रयोगाः - > "अरिषु हि विजयार्थिनः क्षितीशाः विदधति सोपधि सन्धिदूषणानि"
उल्लेखाः - > किरा० १-४५
उपधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಜವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ /ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವವಸ್ತುವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "योगधमनविक्रीतं योगदानप्रतिग्रहम् । यत्र वाप्युपधिं पश्येत् तत्सर्वं विनिवर्तयेत् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ८-१६५
उपधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಥದ ಚಕ್ರ /ಬಂಡಿಯ ಗಾಲಿ
विस्तारः - > "उपधिः पुंसि व्याजरथाङ्गयोः" - मेदि० ।

Bopp

Latin

 उपधि m. (r. धा s. इ) fraus. AM.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 upadhi (m.
 = Pali upadhi,  and also Pali upādi), 
(1) substratum of continued existence
 attachment,  bond uniting one to existence. Acc. to Childers upādi means the khandhas alone,  while upadhi includes also kilesa (with which PTSD makes it ‘almost synonymous’),  kāma,  and kamma
 but acc. to PTSD upadhi is sometimes equated with the pañca-kkhandhā. In Pali,  upādi is,  acc. to PTSD,  used only in comp. with -sesa,  in cpds. usually beginning sa- or an- and regularly epithets of nibbāna (-dhātu)
 these are represented in BHS by anupadhiśeṣa,  nirupa°,  sopa°,  qq.v. But BHS also has upadhi and nir-up° (m.c. niropadhi) = Pali (nir-)upadhi. The passages here listed belong exclusively to this latter class,  = Pali upadhi. (But it seems that even in Pali,  upadhi and upādi are not always clearly distinguished.) upadhī-kṣīṇā LV 〔358.18〕 (vs)
 sarvopadhi-pratiniḥsarga the getting rid of all up° LV 〔31.21〕
 Mv 〔ii.285.20〕
 〔iii.314.4〕
 sarvopadhi-niḥsarga (Bhvr.,  with dharma) LV 〔392.11〕
 〔395.21〕
 sarvopadhikṣaya- Mv 〔i.115.8〕
 cf. 〔ii.418.10〕 upadhi (mss.,  Senart em. °dhiṃ) pratītya duḥkhasya saṃbhavo sarvaśopadhikṣayato (mss.,  Senart em. sarvopa°) … nāsti duḥkhasya saṃbhavo
 Mv 〔iii.282.6〕 upadhi-saṃkṣaye
 Divy 〔224.20〕 śalyam upadhiṃ viditvā
 Ud 〔ii.20〕 upadhiṃ hi loke śalyam iti matvā,  lʼattachement … cʼest la misère … Others s.v. niropadhi. In Mvy 〔6499〕 upadhi has three Tib. definitions
 the first,  phuṅ po,  regularly = skandha (as Pali upādi = khandha)
 the third,  ñon moṅs pa,  regularly = kleśa (as Pali upadhi,  ‘almost syn. with kilesa, ’ PTSD)
 while the second,  rdzas,  thing,  substance,  matter,  belongs to a meaning of the word app. unknown to Pali,  viz.
(2) material thing,  ‘chose matérielle’ (Lévi,  = Tib. dṅos,  which also = Skt. vastu),  Sūtrāl. 〔xvii.3〕 (〔n. 1〕 in Transl.)
 see also LaVallée Poussin,  AbhidhK. 〔iv.15 with n. 1〕: ‘Par upadhi,  il faut entendre la chose (ārāma,  vihāra,  etc.) donnée à un moine ou au Saṃgha: le mérite qui procède (tadbhava) de cet upadhi sʼappelle [Page136-a] aupadhika’ (q.v.). Hence, 
(3) in Divy 〔50.28〕 bhagavān upadhau vartate,  the Lord was acting in regard to material things (of the assembly of monks),  i.e. in the function of an upadhi-vārika,  q.v. (= aupadhike Divy 〔542.17〕). (See also s.v. plotikā.)

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उपधि 5. ein Bestandteil der Ausrüstung eines Jaina-Mönches (3 Kleider,  1 Napf,  1 Besen und 1 Mundfilter),  Śīlāṅka 1,  367.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khram pa
१) उपधि २) कपट ३) कपटता ४) कपटिन ५) क्षेपक ६) चतुर ७) चुम्बक ८) दम्भ ९) धूर्त १०) पाटच्चर (?) ११) भ्रामज

dngos
१) उपधि २) धर्मं ३) भाव ४) भावक ५) भावज ६) मुख्य ७) मूल ८) वस्तु ९) साक्षात् १०)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।
व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥
कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।
व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
-wordlist-
 
कपट (क्ली),  कैतव (क्ली),  दम्भ (पुं),  कूट (पुंक्ली),  छद्मन् (क्ली),  उपधि (स्त्री),  छल (क्ली),  व्यपदेश (पुं),  मिष (क्ली),  लक्ष (क्ली),  निभ (क्ली),  व्याज (पुं),  कुक्कुटि (स्त्री),  कुहना (स्त्री),  दम्भचर्या (स्त्री),  वञ्चन (क्ली),  प्रतारण (क्ली),  व्यलीक (क्ली),  अतिसन्धान (क्ली),  साधु (पुं),  सभ्य (पुं),  आर्य (पुं),  सज्जन (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कैतव
कैतव,  कपट,  कूट,  व्याज,  छद्मन्,  उपधि,  छल,  मिष,  निभ,  व्यपदेश
कैतवं कपटं कूटं व्याजच्छद्मोपधिच्छलम् ।
मिषं निभं च निर्दिष्टं व्यपदेशश्च सूरिभिः ॥ ७०९ ॥
verse 4.1.1.709
page 0082

Vedic Reference

English

 Upa-dhi occurs once each in the Rigveda^1 and the Athar-
vaveda, ^2 in conjunction with Pradhi,  denoting part of the
wheel of a chariot. It is impossible to decide exactly what
part is meant. Roth, ^3 Zimmer^4 and Bloomfield, ^5 agree in
thinking that the word denotes the spokes collectively.
Whitney, ^6 considering this improbable,  prefers to see in it the
designation of a solid wheel,  Pradhi being presumably the rim
and Upadhi the rest. Other possibilities^7 are that the Upadhi
is a rim beneath the felly,  or the felly itself as compared with
the tire (ordinarily Pavi).
1) ii. 39,  4.
2) vi. 70,  3.
3) St. Petersburg Dictionary,  s.v.
4) Altindisches Leben,  248 (ignoring the
Atharvaveda passage).
5) Hymns of the Atharvaveda,  493.
6) Translation of the Atharvaveda, 
334.
7) Bloomfield,  loc. cit.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उपधिः,  पुं,
   (उपधीयते आरोप्यतेऽनेन । उप + धा+ किः ।) कपटः । इत्यमरः ॥
 (यथा,  मनुः ८ । १६५ ॥
“योगाधमनविक्रीतं योगदानप्रतिग्रहम् ।यत्र वाप्युपधिं पश्येत् तत्सर्व्वं विनिवर्त्तयेत्” ॥
“अरिषु हि विजयार्थिनः क्षितीशाःविदधति सोपधि सन्धिदूषणानि” ।इति किराते ॥
 १ । ४५ ।) रथचक्रम् । इति हेमचन्द्रः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उपधि पु०
  उप + धा--भावे कि । अन्यथास्थितस्य वस्तनोऽ-न्यथा प्रकाशनरूपे व्यापारे । “योगाधमनविक्रीक्ते योगदा-नपतिग्रहम् । यत्र वाप्य पधिं पश्येत् तत्सर्व्वं विनिवर्त्त-येत्” मनुः ३ छले अमरः “अरिषु हि विजयार्थिनः क्षितीशाःविदधति सोपधि सन्धिदूषणानि” किरा० । “बलोपधि-विनिर्वृत्तान् व्यवहारान् निवर्त्तयेत्” या० स्मृतौ दीप-कलिकायां पाठः । उपधिश्छलमिति शूलपा० बलोपा-धीति” मिता० पाठः उपाधिर्भयादिरिति व्याख्यातञ्च ।“बलोपधिकृतम्” या० स्मृ० । “पणं वितथमास्थायसर्पैरुपधिना कृतम्” भा० अ० २७ अ० । “स्मृत्वा चैवोपधि-कृवं मातुर्दास्यं निमित्ततः” ३४ अ० । आधारे कि । ३ रथ-चक्रे हेम० । उपधिना छलेन जीवन्ति ठक् । औपधिकभयादिदर्शनेन धनोपजीविनि “उत्कोचकाश्चौपधिका वञ्च-काः कितवास्तथा” मनुः औपधिका ये भयादिदर्शनादि-नाधनमुपजीवन्तीति कुल्लू० । उपधिका इति पाठोऽनाकरः

Capeller

German

 उपधि॑ m.
  Hinzufügung
 Betrug
 ein Teil
am Rade (zwischen Nabe u. Radkranz).

Grassman

German

 upadhí,  m.,  der Theil des Rades zwischen Nabe und Radkranz [von dhā mit úpa].
-ī́ [d.] {230, 4}.

Burnouf

French

 उपधि उपधि m.
  (धा) m à m.
  support:
		 roue de
voiture
		 au fig. support ou condition de l'existence individuelle, 
Bd.
		 Supercherie,  fraude,  piège,  tromperie.
		 Crainte,  terreur.

Stchoupak

French

 उप-धि-
 m.
  fraude,  tromperie 
 -क- trompeur,  fripon. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.