पिनाक (pinAka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पिनाक mn.  (-कः-कं)
	 1. The bow of ŚIVA.
	 2. A trident or three-pronged
spear.
	 3. The trident of ŚIVA.
	 4. A shower of dust.
	 f.
  (-की) A
musical instrument,  a sort of viol.
 E.
  पा to preserve,  (the world, )
Unādi aff.
   आकन्,  the radical vowel changed to इ,  and नुम्
augment.

Capeller Eng

English

 पि॑नाक n.
  staff,  stick
 the club and the bow of
Rudra-Śiva. 

Yates

English

 पिनाक (कः-कं) 1.
m.
  n.
  The bow of
Shiva
 his trident
 shower of
dust.
f.
  (की) A sort of viol.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पिनाक 	-	 pinAka 	-	 m.
  	-	  staff or bow of rudra-ziva
पिनाक 	-	 pinAka 	-	 m.
  	-	  ziva's trident or three-pronged spear
पिनाक 	-	 pinAka 	-	 m.
  	-	  falling dust
पिनाक 	-	 pinAka 	-	 n.
  	-	  staff or bow
पिनाक 	-	 pinAka 	-	 n.
  	-	  species of talc

 
   पिनाक  pinAka m.
   ziva's trident or three-pronged spear    

Wilson

English

 पिनाक
mn.  (-कः-कं)
1 The bow of ŚIVA.
2 A trident or threepronged spear.
3 The trident of ŚIVA.
4 A shower of dust.
f.
  (-की) A musical instrument,  a sort of viol.
E.
  पा to preserve,  (the world, ) Uṇādi aff.
   आक,  the radical vowel
changed to इ,  and नुम् augment.

Apte

English

पिनाकः [pinākḥ] कम् [kam],  कम् [पा रक्षणे आकन् नुट् धातोरात इत्वम् Uṇ.*
  4. 15.]

The bow of Śiva
 निपपात जवादिषुः पिनाकान् महतो$ भ्रादिव वैद्युतः कृशानुः Ki.*
  13.2.

A trident
 'पिनाको$स्त्री रुद्रचापे पांशुवर्षत्रिशूलयोः' Medinī.

A bow in gneral.

A staff or stick.

A shower of dust. Comp.
   -गोप्तृ,  -धृक्,  -धृत्,  -पाणि m.
  epithets of Śiva
 द्वौ वरासिधरौ राजन्नेकः शक्तिपिनाकधृक् Mb.
 *  5.155.17
3.167.5
 कुर्या हरस्यापि पिनाकपाणेर्धैर्यच्युतिम् Ku.*
  3.1.

Apte 1890

English

 पिनाकः 
कं [पा रक्षणे आकन् नुट् धातोरात इत्वम् Uṇ. 4. 15] 1 The bow of Śiva. 
2 A trident. 
3 A bow in general. 
4 A staff or stick. 
5 A shower of dust. 
Comp. 
गोप्तृधृक्,  
धृत्,  पाणि m. epithets of Śiva
 Ku. 3. 10. 

Monier Williams Cologne

English

 पि॑नाक m.
  n.
  a staff or bow,  (esp.  ) the staff or bow of Rudra-Śiva,  AV.
  
 VS.
 
 TS.
 
 MBh.
   &c.
  

 Śiva's trident or three-pronged spear (=  शूल and त्रि-शूल),  L.
 

 falling dust,  L.
 

 पि॑नाक n.
  a species of talc,  Bhpr.
   (Perhaps fr.
  पि-अपि-√ नम्
 cf.
   नाक.)

Monier Williams 1872

English

 पिनाक पिनाक,  अस्,  अम्,  m. n. (said to be
fr. rt. 3. पा),  a staff,  stick
 a bow
 the club or bow
of Rudra-Śiva
 a trident or three-pronged spear
the trident of Śiva
 a shower or fall of dust,  falling
dust
 (अस्),  m.,  N. of a man
 (ई),  f. a kind of
stringed instrument,  a sort of violin.
—पिनाक-
गोप्तृ,  ता,  m. ‘preserver of the Pināka, ’ an epithet
of Śiva.
—पिनाक-धृक् (see धृक्),  or पिनाक-
भृत्,  त्,  m. ‘bearer of the Pināka, ’ an epithet of
Śiva.
—पिनाक-पाणि,  इस्,  m. ‘Pināka in hand, ’ an
epithet of Śiva.

Macdonell

English

 पिनाक pínāka,  n.
  staff
 club or bow of 🞄Śiva (C.): -pāṇi,  -bhṛt,  m.
  ep. of Śiva. 

Benfey

English

 पिनाक पिनाक,  m.
  and n.
 
 1. A
staff,  MBh. 5,  5259.
 2. The bow of
Śiva,  13,  849.
 3. The club of Śiva, 
6,  2797.

Apte Hindi

Hindi

पिनाकः
पुं*
  - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
शिव का धनुष

पिनाकः
पुं*
  - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
त्रिशूल

पिनाकः
पुं*
  - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
सामान्य धनुष

पिनाकः
पुं*
  - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
लाठी या छड़ी

पिनाकः
पुं*
  - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
धूल की बौछार

पिनाकम्
नपुं*
   - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
शिव का धनुष

पिनाकम्
नपुं*
   - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
त्रिशूल

पिनाकम्
नपुं*
   - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
सामान्य धनुष

पिनाकम्
नपुं*
   - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
लाठी या छड़ी

पिनाकम्
नपुं*
   - पा रक्षणे आकान् नुट् धातोरात इत्वस्
धूल की बौछार

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पिनाक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಶಿವನ ಧನಸ್ಸು /ಪರಮೇಶ್ವರನ ಬಿಲ್ಲು
निष्पत्तिः - > पा (रक्षणे) - "आकः" (उ० ४-१५) । निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > पाति इति
प्रयोगाः - > "दृप्तान्धकप्राणहरं पिनाकं महासुरस्त्रीविधवात्वहेतुम्"
उल्लेखाः - > कुमा० १२-१९
पिनाक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶೂಲಾಯುಧ /ಈಶ್ವರನ ತ್ರಿಶೂಲ
पिनाक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೂಳಿನ ಸುರಿಮಳೆ
विस्तारः - > "पिनाकोऽस्त्री रुद्रचापे पांशुव्रषत्रिशूलयोः" - मेदि०

L R Vaidya

English

 pinAka {% m.n. %} 1. The bow of Śiva,  K.S.iii.10
 2. a trident
 3. a shower of dust.

Bopp

Latin

 पिनाक m. n.
1) Sivi arcus. A. 3. 5.
2) tridens. AM.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyo med khyab
पिनाक

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पिनाकं स्यादाजगवमजकावं च तद्धनुः ।
-wordlist-
 
शिवधनुस् (क्ली),  पिनाक (पुंक्ली),  आजगव (क्ली),  अजकाव (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पिनाक
पिनाक,  अजगव
पिनाकं स्यादजगवं प्रमथास्तु गणाः स्मृताः ।
verse 1.1.1.12
page 0003

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: पिनाकः
Root: पिनाक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ शिवस्य धनुः
Meaning(s):
⇒ Śiva's bow
Shloka(s):
1|1|50|2 ► पिनाकोऽजगवं युग्यमजगावमजीगवम्॥ (स्वर्गकाण्डः/आदिदेवाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|1|50|2 ⇢ पिनाकः (पिनाक) (पुं) ⇒ Śiva's bow ⇒ शिवस्य धनुः
➠ 1|1|50|2 ⇢ अजगवम् (अजगव) (नपुं) ⇒ Śiva's bow ⇒ शिवस्य धनुः
➠ 1|1|50|2 ⇢ युग्यः (युग्य) (पुं) ⇒ Śiva's bow ⇒ शिवस्य धनुः
➠ 1|1|50|2 ⇢ अजगावम् (अजगाव) (नपुं) ⇒ Śiva's bow ⇒ शिवस्य धनुः
➠ 1|1|50|2 ⇢ अजीगवम् (अजीगव) (नपुं) ⇒ Śiva's bow ⇒ शिवस्य धनुः
Related word(s):
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ शिवः
जातिः ➡ अलौकिकाचलनिर्जीववस्तु
उपाधि ➡ अलौकिकोपकरणम्
    

Mahabharata

English

Pināka,  the staff or bow of Śiva. § 581 (Bhīshmavadhap.): VI,  62,  2776 (ºm iva Rudrasya,  sc. the mace of Bhīmasena): 63,  2797 (do.).--§ 608 (Karṇap.): VIII,  90,  †4661 (Harāmbupākhaṇḍalavittagoptṛbhiḥ Pºpāśāśanisāyakottamaiḥ|surottamair apy avishahyam ardituṃ,  sc. the diadem of Arjuna)
 91,  †4790 (añjalikaṃ…Pº-Nārāyaṇacakrasannibhaṃ).-§ 701b (Bhava-Bhārgavasamāgama): XII,  290,  10676 (ānatenātha śūlena pāṇinā 'mitatejasā Pºm iti covāca śūlam Ugrāyudhaḥ (i.e. Śiva) prabhuḥ).--§ 730g (Upamanyu): XIII,  14,  849 (dhanuḥ Pºm iti vikhyātaṃ).--§ 768b (UmāMaheśvarasaṃv.): XIII,  140,  6386
 141,  6396.

पुराणम्

English

पिनाक / PINĀKA. The bow of śiva. Pīnāka was formerly the three-forked spike of śiva. Once it fell down from the hands of śiva and on falling down took the shape of a bow. From then onwards it was used as a bow. See under Pāśupata. (Chapter 38. Sabhā Parva: Chapter 141,  anuśāsana parva
 Chapter 289. śānti Parva).

Vedic Reference

English

 Pināka,  ‘club, ’ is found in the Atharvaveda.^1 Later^2 it is
used to denote the club of Rudra-Śiva.
1) i. 27,  2.
2) Taittirīya Saṃhitā,  i. 8,  6,  2
Vājasaneyi Saṃhitā,  iii. 61
 xvi. 51.
etc.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पिनाकः,  पुं,
   क्ली,
   (पाति रक्षति पनाय्यते स्तूयतेवा । पाल रक्षणे,  पन स्तुतौ वा + “पिनाकाद-यश्च ।” उणां ४ । १५ । इति आकप्रत्ययेन निपा-तनात् साधुः ।) शिवधनुः । तत्पर्य्यायः । अज-गवम् २ । (यथा,  महाभारते । ६ । ६० । १८ ।“पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥
”)शूलम् । इत्यमरः । १ । १ । ३७ ॥
 शूलमपिशाङ्करमिहेति केचित् । इति भरतः ॥
 पांशु-वर्षणम् । इति मेदिनी । के,  ११९ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पिनाक पु०
  न०
  पा--रक्षणे आकन् नुट् धातोरात इत्त्वम् ।१ शिवधनुपि उज्ज्वलद० । २ शूलास्त्रे अमरः ३ दिश उत्त-रनामसु निघण्टुः ।

Capeller

German

 पि॑नाक n.
  Stock
 Bogen und Keule Śiva's.

Burnouf

French

 पिनाक पिनाक m.
  n.
  trident,  fourche à 3 dents.
		 l'arc
de Śiva
 son trident.
		 Tourbillon de poussière. -- F.
पिनाकी sorte de viole.
पिनाकिन् m.
  Śiva [au trident].

Stchoupak

French

 पिनाक-
 m.
  nt. massue,  gourdin,  arc (not. de Rudra-Śiva) 
 trident (de
Śiva) 
 -इ- -इन्- m.
  Rudra-Śiva 
 un des 11 Rudra.
°गोप्तृ- °धृक्- °पाणि- m.
  Rudra-Śiva.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.