| YouTube Channel

अवस्थः (avasthaH)

 
Apte
English
अवस्थः [avasthḥ], The membrum virile
अवस्थस्य क्नदीवतः
Av.*
 7.9.3. -स्था [अव-स्था-अङ्]
State, condition, situation
स्वामिनो महत्यवस्था वर्तते
Pt.*
 1 a critical state, distress
तदनु कथयेर्माधवीयावमस्थाम्
Māl.
 9.26
तुल्यावस्थः स्वसुः कृतः
R.*
 12.8
तां तामवस्थां प्रतिपद्यमानम् 13.5
ईदृशीमवस्थां प्रपन्नो$स्मि
Ś.*
 5
Ku.*
 2.6
सर्व˚
Me.*
 11
अवस्था खलु नाम शत्रुमपि मित्रत्वे कल्पयति Pratijñā.1.
oft
 . in
comp.
तदवस्थः
Pt.*
 5. reduced to that state
एतद˚, बालावस्थः अधिपतिः
V.*
 5
अन्त्यावस्था
Pt.*
 4
so कामयमानावस्थो राजा
Ś.*
 3
स्फुलिङ्गावस्थया वह्निः 7.15
अन्तर्मदावस्थो द्विपेन्द्रः
R.*
 2.7 rutting state.
Position, circumstance.
Period, stage (of life
&c.
 )
यौवन˚
वयोवस्थां तस्याः शृणुत
Māl.
 9.29.
Form, appearance.
Degree, proportion.
Stability, fixity, as in अनवस्थ q. v.
Appearance in a court of law
कृतावस्थो धनैषिणा
Ms.*
 8.6.
The female organ of generation.
Comp.
 -अन्तरम् another or altered state
˚रं आरोपिता
Ś.*
 3.5. -चतुष्टयम् the four periods or states of human life
i. e. बाल्यम् (childhood)
कौमारम् (youth)
यौवनम् (manhood)
and वार्धक्यम् (old age). -त्रयम् the three states
i. e. जागृति (waking)
स्वप्न (dreaming), and सुषुप्ति (sound sleep). -दशकम् the ten states of lovers
दृङ् मनः संगसङ्कल्पौ जागरः कृशता$रतिः । ह्रीत्यागोन्मादमूर्छान्ता इत्यनङ्गदशा दश ॥ D. R. -द्वयम् the two states of lifei. e. सुखम् and दुःखम् (happiness and misery). -षट्कम् the six states of an action mentioned by Yāska
जायते$स्ति वर्धते विपरिणमते$पक्षीयते नश्यति Nir.
Apte 1890
English
अवस्थः The membrum virile.
स्था [अव-स्था-अङ्] 1 State, condition, situation
स्वामिनो महत्यवस्था वर्तते Pt. 1 a critical state
तदनु कथयेर्माधवीयामवस्थां Māl. 9. 26
तुल्यावस्थः स्वसुः कृतः R. 12. 80
तां तामवस्थां प्रतिपद्यमानं 13. 5
ईदृशीमवस्थांप्रपन्नोस्मि Ś. 5
Ku. 2. 6
सर्व° Me. 108
oft. in comp.
तदवस्थः Pt. 5. reduced to that state
एतद्°, बालावस्थः अधिपतिः V. 5
अंत्यावस्था Pt. 4
so कामयमानावस्थो राजा Ś. 3
स्फुलिंगावस्थया वह्निः 7. 15
अंतर्मदावस्थो द्विपेंद्रः R. 2. 7 rutting state.
2 Position, circumstance.
3 Period, stage (of life &c.)
यौवन°
वयोवस्थां तस्याः शृणुत Māl. 9. 29.
4 Form, appearance.
5 Degree, proportion.
6 Stability, fixity, as in अनवस्थ q. v.
7 Appearance in a court of law
कृतावस्थो धनैषिणा Ms. 8. 60.
8 The female organ of generation.
Comp.
अंतरं another or altered state
°रं आरोपिता Ś. 3, 5.
चतुष्टयं the four periods or states of human life
i. e. बाल्यं (childhood)
कौमारं (youth)
यौवनं (manhood)
and वार्धकं (old age).
त्रयं the three states
i. e. जागृति (waking), स्वप्न (dreaming), and सुषुप्ति (sound sleep).
दशकं the ten states of lovers
दृङ् मनः संगसंकल्पौ जागरः कृशताऽरतिः । ह्रीत्यागोन्मादमूर्छांता इत्यनंगदशा दश ॥ D. R.
द्वयं the two states of life i. e. सुखं and दुःखं (happiness and misery).
षट्कं the six states of an action mentioned by Yāska
जायतेऽस्ति वर्धते विपरिणमतेऽपक्षीयते नश्यति Nir.