ऋष्टि (RSTi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 ऋष्टि f.
  (-ष्टिः) A sword.
 E.
  ऋष् to go,  affix क्तिन्.

Capeller Eng

English

 ऋष्टि॑ f.
  spear. 

Yates

English

 ऋष्टि (ष्टिः) 2.
f.
  A sword.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

ऋष्टि 	-	 RSTi 	-	 f.
  	-	  spear
ऋष्टि 	-	 RSTi 	-	 f.
  	-	  lance
ऋष्टि 	-	 RSTi 	-	 m.
  	-	  sword

ऋष्टि 	-	  RSTi 	-	 f.
  	-	 lance
शक्ति 	-	  zakti 	-	 f.
  	-	 lance
कुन्त 	-	  kunta 	-	 m.
  	-	 lance
तोमर 	-	  tomara 	-	 m.
 n.
  	-	 lance
शल्य 	-	  zalya 	-	 m.
 n.
  	-	 lance
शूल 	-	  zUla 	-	 m.
 n.
  	-	 lance
कर्पण 	-	  karpaNa 	-	 n.
  	-	 lance
पवीर 	-	  pavIra 	-	 n.
  	-	 lance
प्रच्छ्यति  { प्रच्छो } 	-	  pracchyati  { praccho } 	-	 verb 	-	 lance
लिखति  { लिख् } 	-	  likhati  { likh } 	-	 verb 	-	 lance
लेखयति  { लिख् } 	-	  lekhayati  { likh } 	-	 verb caus. 	-	 lance
शूलयति  { शूलय् } 	-	  zUlayati  { zUlay } 	-	 verb denom 	-	 lance
प्रच्छित 	-	  pracchita 	-	 adj.
  	-	 lanced
देव 	-	  deva 	-	 m.
  	-	 lancer
शक्तिग्रह 	-	  zaktigraha 	-	 m.
  	-	 lancer
शाक्तीक 	-	  zAktIka 	-	 m.
  	-	 lancer
शूलहस्त 	-	  zUlahasta 	-	 m.
  	-	 lancer
शूलिन् 	-	  zUlin 	-	 m.
  	-	 lancer
वेतसपत्त्र 	-	  vetasapattra 	-	 n.
  	-	 lancet
पात्य 	-	  pAtya 	-	 adj.
  	-	  to be lanced
तोमरधर 	-	  tomaradhara 	-	 m.
  	-	 lance-bearer
तोमरग्रह 	-	  tomaragraha 	-	 m.
  	-	 lance-bearer
तोमरग्रह 	-	  tomaragraha 	-	 m.
  	-	 lance-throwing
वृद्धिपत्त्र 	-	  vRddhipattra 	-	 n.
  	-	  kind of lancet
अपवीरवत् 	-	  apavIravat 	-	 adj.
  	-	  not armed with a lance
कासू 	-	  kAsU 	-	 f.
  	-	  sort of spear or lance
कर्पण 	-	  karpaNa 	-	 m.
  	-	  kind of lance or spear
शूलहस्त 	-	  zUlahasta 	-	 m.
  	-	  man armed with a lance
शङ्कुला 	-	  zaGkulA 	-	 f.
  	-	  kind of lancet or knife
शक्तिग्रह 	-	  zaktigraha 	-	 adj.
  	-	  holding a spear or lance
पवीरवत् 	-	  pavIravat 	-	 adj.
  	-	  armed with lance or a goad
शक्तिहेतिक 	-	  zaktihetika 	-	 adj.
  	-	  armed with a spear or lance
शक्तिमत् 	-	  zaktimat 	-	 adj.
  	-	  armed with a spear or lance
उत्पलपत्त्र 	-	  utpalapattra 	-	 n.
  	-	  broad-bladed knife or lancet
शूलमुद्गरहस्त 	-	  zUlamudgarahasta 	-	 adj.
  	-	  having a lance and mace in hand
अर्धधार 	-	  ardhadhAra 	-	 n.
  	-	  knife or lancet with a single edge
उपशल्य 	-	  upazalya 	-	 m.
  	-	  small spear or lance tipped with iron
उत्पलपत्त्रक 	-	  utpalapattraka 	-	 m.
  	-	  broad-bladed knife or lancet used by surgeons
वेतस 	-	  vetasa 	-	 n.
  	-	 lancet shaped like a pointed leaf of the ratan
बर्हभार 	-	  barhabhAra 	-	 m.
  	-	  tuft of peacock's feathers on the shaft of a lance or on the handle of a club

Wilson

English

 ऋष्टि
f.
  (-ष्टिः) A sword.
E.
  ऋष to go,  affix क्तिन्.

Apte

English

ऋष्टिः [ṛṣṭiḥ],  m.
  f.
  [ऋष्-करणे-क्तिन्]

A double-edged sword. Mb.
 *  1.194.7.

A sword (in general). Bhāg.*
  8.1.36.

Any weapon (as a spear or lance &c.
 ).

A kind of musical instrument
 सतालवीणामुरजर्ष्टिवेणुभिः Bhāg.*
  3.15.21. Comp.
   -विद्युत् a.
  shining with weapons.

Apte 1890

English

 ऋष्टिः m. f. [ऋष्-करणे क्तिन्] 1 A double-edged sword. 
2 A sword (in general). 
3 Any weapon (as a spear or lance &c). 
Comp. 
विद्युत् a. shining with weapons. 

Monier Williams Cologne

English

 ऋष्टि॑ a f.
  a spear,  lance,  sword,  RV.
  
 AV.
   iv,  37,  8
 9
 viii,  3,  7

 ऋष्टि [cf.   O. Pers.
  arstis
 Zd. arsti.]

 ऋष्टि॑ b See under √ 2. ऋष्,  p.
  226.

Monier Williams 1872

English

 ऋष्टि ऋष्टि,  इस्,  m. f. (fr. rt. 2. ऋष्?),  a
spear,  a lance,  a sword,  the weapon of the Maruts
[cf. रिष्टि।]
—ऋष्टि-मत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved. fur-
nished with spears as the Maruts.
—ऋष्टि-विद्युत्,  त्, 
त्,  त्,  Ved. casting spears like lightning
 (Sāy.) shining
with weapons.
—ऋष्टि-षेण,  अस्,  m.,  N. of a man.

Macdonell

English

 ऋष्टि ṛṣ-ṭí,  f.
  spear.

Benfey

English

 ऋष्टि ऋष्टि,  i. e. ऋष् + ति,  f.
 
 1. A
spear,  Chr. 290,  4 = Rigv. i. 64,  4.
 2. A
sword,  Arj. 10,  20.

Apte Hindi

Hindi

ऋष्टिः
पुं*
  - ऋष्-क्तिन्
दुधारी तलवार

ऋष्टिः
पुं*
  - ऋष्-क्तिन्
"तलवार,  कृपाण"

ऋष्टिः
पुं*
  - ऋष्-क्तिन्
शस्त्र

ऋष्टिः
स्त्री*
  - ऋष्+क्तिन्
एक प्रकार का वाद्ययंत्र

L R Vaidya

English

 fzwi {% m.f. %} 1. A double-edged sword
 2. any sword
 3. a weapon.

Bopp

Latin

 ऋष्टि f. (r. ऋष् s. ति) gladius.

Lanman

English

 ṛṣṭí,  f. spear. [√2ṛṣ.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
तूणो निषङ्गस्तूणीर उपासङ्गः शराश्रयः ॥ ७८१ ॥
शरधिः कलापोऽप्यथ चन्द्रहासः करवालनिस्त्रिंशकृपाणखड्गाः ।
तरवारिकौक्षेयकमण्डलाग्रा असिरृष्टिरिष्टी त्सरुरस्य मुष्टिः ॥ ७८२ ॥
-wordlist-
 
तूण (त्रि),  निषङ्ग (पुं),  तूणीर (पुं),  उपासङ्ग (पुं),  शराश्रय (पुं),  शरधि (पुं),  कलाप (पुं),  चन्द्रहास (पुं),  करवाल (पुं),  निस्त्रिंश (पुं),  कृपाण (पुं),  खड्ग (पुं),  तरवारि (पुं),  कौक्षेयक (पुं),  मण्डलाग्र (पुं),  असि (पुं),  ऋष्टि (पुंस्त्री),  रिष्टि (पुंस्त्री),  त्सरु (पुं),  खड्गमुष्टि (स्त्री)

Vedic Reference

English

 Ṛṣṭi is a term frequently employed in the Rigveda^1 to desig-
nate a weapon held in the hands of the Maruts,  and doubtless
meant to indicate lightning. That it denotes a spear in mortal
warfare,  as Zimmer^2 thinks,  is not shown by a single passage.^3
1) Rv. i. 37,  1
 64,  4. 8
 166,  4
v. 52,  6
 54,  11
 57,  6
 viii. 20,  11.
Indra has a Ṛṣṭi in Rv. i. 169,  3 (cf.
Av. iv. 37. 8). Cf. Macdonell,  Vedic
Mythology,  p. 79.
2) Altindisches Leben,  301.
3) Rv. i. 167. 3
 vii. 55. 2
 viii. 28,  5
x. 87,  7. 24 are all mythological or
contain similes.
Cf. Schrader,  Preshistoric Antiquities, 
221.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ऋष्टिः,  स्त्री,
   (ऋष् हिंसायां + क्तिन् ।) खङ्गः । इत्य-मरः ॥
 (यथा,  ऋग्वेदे । ५ । ५७ । २ ।“वाशीमन्त ऋष्टिमन्तो मनीषिणः ।सुधन्वान इषुमन्तो निषङ्गिणः” ॥
आयुधमात्रम् । यथा ऋग्वेदे १ । १६६ । ४ ।“मयन्ते विश्वाभुवनानि हर्म्म्या ।चित्रो वो यामः प्रयतास्वृष्टिषु” ॥
“ऋष्टिषु युद्धस्थहेतिषु” । इति भाष्यम् ।तथा तत्रैव । ५ । ५२ । ६ ।“आ रुक्मैरायधा नर ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत” ।“ऋष्टीरायुधविशेषान्” । इति भाष्यम् ।तथा मनुः ३ । १३३ ।“यावतो ग्रसते ग्रासान् हव्यकव्येष्वमन्त्रवित् ।तावतो ग्रसते प्रेत्य दीप्तशूलर्ष्टयोगुडान्” ॥
“ज्वलितशूलर्ष्टाख्यायुधलोहपिण्डान्” । इति त-ट्टीका ॥
 दीप्तिः । यथा,  ऋग्वेदे ३ । ५४ । १३ ।“विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तोदिवो मर्या ऋतजाता अयासः” ।“ऋष्टिमन्तो दीप्तिमन्तः” । इति भाष्यम् ॥
 गमना-गमनशीलः । यथा,  ऋग्वेदे १ । ६४ । ४ ॥
 “अंसे-ष्वेषां निप्निमृक्षुरृष्टयः साकं यज्ञिरे स्वधयादिवो नरः” । “ऋष्टयः गमनागमनशीलाः” ।इति दयानन्दभाष्यम् ॥
 पुं,
   धर्म्मसावर्णिके मन्व-न्तरे ऋषिभेदः । यथा,  मार्कण्डेये । ९४ । १९ ।“हविष्मांश्च वरिष्ठश्च ऋष्टिरन्यस्तथारुणिः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ऋष्टि स्त्री ॠष--करणे क्तिन् । उभयतो धारायुक्ते १ खड्गे ।२ खड्गमात्रे अमरः । ३ आयुधमात्रे च “चित्रोवोयामःप्रयतास्वृष्टिषु” ऋ० १,  १६६,  ४,  “ऋष्टिषु युद्धस्थहेतिषु”भा० । “अंशेष्वेषां निमिमृक्षुरृष्टयः” ऋ० १,  ६४,  ४, “ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत” ऋ० ५,  ५२,  ६,  “ऋष्टीरायुषवि-शेषान्” भा० “वाशीमन्त ऋष्टिमन्तो मनीषिणः” ऋ० ५, ५७,  २,  “ऋष्टिर्नाम छुरिका” भा० “शरशक्त्यृष्टि वृष्टिभिः”देवोमा० “धनूंषि चाग्र्याणि शराश्च चित्रा शक्त्यृष्टयःकाञ्चनभूषणाश्च” भा० आ० १९४ अ० “कोवोऽन्तर्मरुतऋष्टिविद्युतः” ऋ० १,  १६८,  ५,  “ऋष्टिविद्युत ऋष्ट्या मेघभे-दनायुधविशेषेण विद्योतमानाः” भा० भावे क्तिच् । ४ हिं-सायाम् ५ अनिष्टोत्पादने । “हिरण्यनिर्णिगुपराऋष्टिः” ऋ० १,  १६७६,  रिष हिंसायां रिष्टिरप्यत्र“गोचरे वा विलग्ने वा ये ग्रहा रिष्टिसूचकाः” ज्योति०६ दीप्तौ च । ऋष्टिरस्त्यस्य मतुप् । रिष्टियुक्ते दीप्तियुक्तेत्रि०  स्त्रियां ङीप् “विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो-मर्या” ऋ० ३,  ५४,  १३ “ऋष्टिमन्तो दीप्तिमन्तः” भा०

Capeller

German

 ऋष्टि॑ f.
  Speer.

Grassman

German

 ṛṣṭí,  f.,  Speer,  Spiess,  Dolch [von ṛṣ,  stossen,  spiessen]
 besonders häufig 2〉 von den Speeren der Marutʼs. Vgl. ṛṣvá,  pṛ́ṣat,  tápuragra.
-ís {167, 3}
 {169, 3} (des Indra).
-áyas {571, 2}
 {648, 5} (der Adityaʼs). — 2〉 {64, 4}
 {408, 11}
 {411, 6}
 {640, 11}.
-ī́s [A. p.] 2〉 {406, 6}.
-íbhis des Agni: {913, 7}. _{913, 23}. — 2〉 {37, 2}
 {64, 8}
 {85, 4}
 {227, 2}.
-íṣu 2〉 {166, 4}.

Burnouf

French

 ऋष्टि ऋष्टि f.
  (sfx. ति) épée.

Stchoupak

French

 ऋष्टि-
 f.
  lance 
 -क- a. ifc. id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.