-कुच्यमानः (-kucyamAnaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“कुच शब्दे तारे”@} 2 कोचकः-चिका, कोचकः-चिका, चुकुचिषकः- 3 चुकोचिषकः-षिका, चोकुचकः-चिका
कोचिता-त्री, कोचयिता-त्री, चुकुचिषिता-चुकोचिषिता-त्री, चोकुचिता-त्री
कोचन्-न्ती, कोचयन्-न्ती, चुकुचिषन्-चुकोचिषन्-न्ती
-- कोचिष्यन्-न्ती-ती, कोचयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुचिषिष्यन्-चुकोचिषिष्यन्-न्ती-ती
-- कोचयमानः, कोचयिष्यमाणः, चोकुच्यमानः, चोकुचिष्यमाणः
4 कुचितम्-कोचितम्, कोचितः-तम्, चुकुचिषितः-चुकोचिषितः, चोकुचितः-तवान्
कुचः, कोचः, चुकुचिषुः-चुकोचिषुः, चोकुचः
कोचितव्यम्, कोचयितव्यम्, चुकुचिषितव्यम्-चुकोचिषितव्यम्, चोकुचितव्यम्
कोचनीयम्, कोचनीयम्, चुकुचिषणीयम्-चुकोचिषणीयम्, चोकुचनीयम्
कोच्यम्, कोच्यम्, चुकुचिष्यम्-चुकोचिष्यम्, चोकुच्यम्
ईषत्कोचः-दुष्कोचः-सुकोचः
-- -- कुच्यमानः, कोच्यमानः, चुकुचिष्यमाणः-चुकोचिष्यमाणः, चोकुच्यमानः
5 सङ्कोचः, कोचः, चुकुचिषः-चुकोचिषः, चोकुचः
कोचितुम्, कोचयितुम्, चुकुचिषितुम्-चुकोचिषितुम्, चोकुचितुम्
कुक्तिः, कोचना, चुकुचिषा-चुकोचिषा, चुकोचयिषा, चोकुचा
कोचनम्, कोचनम्, चुकुचिषणम् चुकोचिषणम्, चोकुचनम्
6 कुचित्वा कोचित्वा कोचयित्वा, चुकुचिषित्वा-चुकोचिषित्वा, चोकुचित्वा
सङ्कुच्य, सङ्कोच्य, सञ्चुकुचिष्य-सञ्चुकोचिष्य, सञ्चोकुच्य
कोचम् २, कुचित्वा २, कोचित्वा २, कोचम् २, कोचयित्वा २, चुकुचिषम् २ -चुकोचिषम् २, चुकुचिषित्वा २ -चुकोचिषित्वा २, चोकुचम् २
चोकुचित्वा २।
01 (२००)
02 (१-भ्वादिः-१८४। सक। सेट्। पर।)
03 [[६। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति सनः कित्त्वविकल्पः।]]
04 [[७। ‘उदुपधात्--’ (१-२-२१) इति निष्ठायाः कित्त्वविकल्पः।]]
05 [पृष्ठम्०१९६+ २६]
06 [[१। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति क्त्वायाः कित्वविकल्पनात् पक्षे गुणः।]]
1 {@“कुच सङ्कोचने”@} 2 ‘सङ्कोचे कुचतीति स्यात्, कोचेत् सम्पर्चनादिषु।’ 3 इति देवः।
कोचकः-चिका, 4 कुचिता-त्री, 5 कुचन् 6 -न्ती-ती, कुचिष्यन्-न्ती-ती, कुक्-कुचौ-कुचः, कुचितम्-तः-तवान्, कुचितव्यम्, कुचनीयम्, कुच्यम्, 7 ईषत्कुचः-दुष्कुचः-सुकुचः, कुच्यमानः, 8 सङ्कोचः, कुचितुम्, 9 निकुचितिः, 10 कोचनम्-सङ्कोचनम्-कुचनम्, 11 कुचित्वा, सङ्कुच्य, कोचम् २, कुचित्वा २
इति शुद्धाद्धातो रूपाणि।
ण्यन्तात्-सन्नन्तात्-यङन्ताच्च पूर्वोक्त 12 कुचधातुवद्रूपाणि ज्ञेयानि।
01 (२०२)
02 (६-तुदादिः-१३६८-अक। सेट्। पर। कुटादिः।)
03 (श्लो-५४)
04 [[२। ‘गाङ्कुटादिभ्योऽञ्णिन्ङित्’ (१-२-१) इति ङिद्वद्भावान्न गुणः। एवं तव्यदादि- ष्वपि ज्ञेयम्।]]
05 [[३। ‘तुदादिभ्यः--’ (३-१-७७) इति शः विकरणप्रत्ययः। तस्य ‘सार्वधातुकमपित्’ (१-२-४) इति ङिद्वद्भावान्न गुणः।]]
06 [[B। ‘ततोऽतिकुटिलाशयैः प्रपुटितैः कुचज्जीवितैः गुजद्भिरपि सैनिकैः सुगुडितां डिप- द्भिर्जनान्। सुधाच्छुरितविस्फुटस्मितरुचैव धैर्यं मुटन् धनुस्त्रुटनतो मनाक् प्रतुट- नाय शालामगात्।।’ धा। का। २-८०।]]
07 [पृष्ठम्०१९७+ २५]
08 [[१। ‘निष्ठामामनिट इति वक्तव्यम्’ (वा। ७-३-५२) इति वचनात्, अस्य निष्ठायां सेट्त्वात् ‘चजोः--’ (७-३-५२) इति कुत्वं न भवति।]]
09 [[२। ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनामिति वक्तव्यम्’ (वा। ७-२-९) इति वचनात्, अस्य ग्रहादित्वात् इड् भवति--इति प्रक्रियासर्वस्वे।]]
10 [[३। ‘कुच सङ्कोचने’ इति निर्देशबलात् कुटादित्वेऽपि ल्युटि परं गुणो भवत्येव इति काश्यपः। ‘सम्’ इत्युपसर्गपूर्वकात् कुचधातोरेव कुटादित्वेऽपि गुणः, अन्यत्र न--इति केचित्। तेषां मते ‘कुचनम्’ इत्येव। निरुपसृष्टादपि गुण एव इत्यन्ये। तन्मते ‘कोचनम्’ इति भवति।]]
11 [[४। ‘रलो व्युपधात् हलादेः संश्च’ (१-२-२६) इति वैकल्पिककित्त्वं बाधित्वा, पूर्व- विप्रतिषेधेन ‘गाङ्कुटादिभ्यः--’ (१-२-१) इति विहितं नित्यङित्त्वमेव भवति। अत एव, ‘अनुदात्तङित आत्मनेपदम्’ (१-३-१२) इत्यत्र ‘उपदेशे’ इत्यस्य ङिदंशेऽन्वयस्य सार्थक्यं भवति।]]
12 [२००]
1 {@“कुन्च कौटिल्याल्पीभावयोः”@} 2 ‘गतेः कौटिल्ये, द्रव्यस्याल्पत्वे च--’ इति क्षीरस्वामी।
नोपधोऽयं धातुः।
कुञ्चकः-ञ्चिका, कुञ्चकः-ञ्चिका, चुकुञ्चिषकः-षिका, चोकुञ्चकः-ञ्चिका
कुञ्चिता-त्री, कुञ्चयिता-त्री, चुकुञ्चिषिता-त्री, चोकुञ्चिता-त्री
कुञ्चन्-न्ती, कुञ्चयन्-न्ती, चुकुञ्चिषन्-न्ती
-- कुञ्चिष्यन्-न्ती-ती, कुञ्चयिष्यन्-न्ती-ती, चुकुञ्चिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- कुञ्चयमानः, कुञ्चयिष्यमाणः, चोकुच्यमानः, चोकुञ्चिष्यमाणः
कुक्-कुञ्चौ-कुञ्चः
-- -- -- 3 4 निकुचितम्-तः, 5 कुञ्चितः, चुकुञ्चिषितः, चोकुञ्चितः-तवान्
कुञ्चः, कुञ्चः, चुकुञ्चिषुः, चोकुञ्चः
कुञ्चितव्यम्, कुञ्चयितव्यम्, चुकुञ्चिषितव्यम्, चोकुञ्चितव्यम्
कुञ्चनीयम्, कुञ्चनीयम्, चुकुञ्चिषणीयम्, चोकुञ्चनीयम्
6 कुञ्च्यम्, कुञ्च्यम्, चुकुञ्चिष्यम्, चोकुञ्च्यम्
ईषत्कुञ्चः-दुष्कुञ्चः-सुकुञ्चः
-- -- 7 कुच्यमानः, कुञ्च्यमानः, चुकुञ्चिष्यमाणः, चोकुञ्च्यमानः
कुञ्चः, कुञ्चः, चुकुञ्चिषः, चोकुञ्चः
कुञ्चितुम्, कुञ्चयितुम्, चुकुञ्चिषितुम्, चोकुञ्चितुम्
कुञ्चा, 8 निकुचितिः, कुञ्चना, चुकुञ्चिषा, चोकुञ्चा
कुञ्चनम्, कुञ्चनम्, चुकुञ्चिषणम्, चोकुञ्चनम्
9 कुञ्चित्वा, कुञ्चयित्वा, चुकुञ्चिषित्वा, चोकुञ्चित्वा
सङ्कुच्य, सङ्कुञ्च्य, सञ्चुकुञ्चिष्य, सञ्चोकुञ्च्य
कुञ्चम् २, कुञ्चित्वा २, कुञ्चम् २, कुञ्चयित्वा २, चुकुञ्चिषम् २, चुकुञ्चिषित्वा २, चोकुञ्चम् २
चोकुञ्चित्वा २।
01 (२२२)
02 (१-भ्वादिः-१८५। सक। सेट्। पर।)
03 [पृष्ठम्०२११+ २६]
04 [[१। ‘अनिदितां हल--’ (६-४-२४) इति नलोपः। ‘नकारजावनुस्वारपञ्चमौ झलि धातुषु। सकारजश्शकारश्चेर्षाट्टवर्गस्तवर्गजः।।’ इति भाष्योक्त्या अत्र ञकारः नकारस्थानिकः। तेन नलोपः। सन्निपातपरि- भाषविरोधात् गुणो न, उदुपधत्वसम्पादनद्वारा कित्त्वमुपजीव्य प्रवृत्तो नलोपः अकित्त्वस्य प्रयोजको न भवति।]]
05 [[आ। ‘चुकोच यत्रोत्कुचिताङ्गमुन्मुदः क्रौञ्चोऽपि लुञ्चन् हृदि सम्यगार्तताम्।।’ धा। का। १-२५।]]
06 [[२। ‘न क्वादेः’ (७-३-५९) इति, ‘निष्ठायामनिट-’ (वा-७-३-५२) इति वा कुत्वं न।]]
07 [[३। ‘अनिदितां--’ (६-४-२४) इति नलोपः।]]
08 [[४। बाहुलकात् ‘क्तिन् आबादिभ्यः’ (वा। ३-३-९४) इति क्तिन्नपि। यद्वा क्तिच्। ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनामिति वक्तव्यम्’ (वा। ७-२-९) इति इण्णिषेधपर्युदासात् इट् भवति। नलोपः।]]
09 [[५। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधात् नलोपो न।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.