| YouTube Channel

ह्वल् (hval)

 
शब्दसागरः
English
ह्वल् r. 1st cl. (-ह्वलति)
1. To move.
2. To shake.
Capeller Eng
English
ह्वल् ह्वलति (ह्वल°ते) go wrong, stagger, fail.
C.
ह्वल॑यति shake. — वि stagger, tremble. — Cf. विह्वलित (add. ).
Apte
English
ह्वल् [hval], 1
P.
 (ह्वलति)
To go, move.
To shake, tremble.
To go astray, stumble.
Caus.
 (ह्व-ह्वा-लयति-ते but ह्वलयति only with prepositions) To shake, move, cause to tremble
स छिन्नबाहुरपतद् विह्वलो ह्वलयन् भुवम्
Bk.*
 6.45
(especially with वि).
Apte 1890
English
ह्वल् {c1c} P. (ह्वलति) 1 To go, move.
2 To shake, tremble.
Caus. (ह्व-ह्वा-लयति-ते, but ह्वलयति only with prepositions) To shake, move, cause to tremble (especially with वि).
Monier Williams Cologne
English
ह्वल् (cf. √ ह्वृ)
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. xix, 44) ह्व॑लति (mc. also °ते
pf. जह्वाल
aor.
 अह्वालीत्
&c.
 ,
Gr.
inf.
 ह्व॑लितोस्,
ŚBr.
ind.
p.
 -ह्वा॑लम्, ib.
&c.
 ),
to go crookedly or astray or wrong or deviously, stumble, fall, fail,
ŚBr.
Bhaṭṭ.
 :
Caus.
 ह्वलयति, or ह्वालयति (the former when prepositions are prefixed
aor.
 अजिह्वलत्),
to cause to tremble, shake,
Bhaṭṭ.
Monier Williams 1872
English
ह्वल् ह्वल् [cf. rt. ह्वृ], cl. 1. P. ह्वलति,
जह्वाल, &c., to move, shake, tremble
to go: Caus. ह्वलयति, ह्वालयति (the former
when prepositions are prefixed), to cause to tremble
[cf. Old Germ. wallôn, ‘to walk about
’ Mod.
Germ. wallen, wall-fahrt.]
Macdonell
English
ह्वल् HVAL, Ⅰ. P. (Ā. metr.) hvála [later 🞄form of √ hvṛ], go crookedly, go astray, 🞄stumble, fail, fail (V.)
cs. hvalaya, P. shake 🞄(C., very rare). vi, stagger, be unsteady: 🞄pp. vihvalita, staggering.
Benfey
English
ह्वल् ह्वल् (cf. ह्वृ), i. 1, Par.
To move, to shake, to tremble, Bhaṭṭ.
9, 8. Caus. To cause to tremble, Bhaṭṭ.
6, 45. -- With वि वि, To stagger, to be
agitated, Rām. 2, 13, 4. विह्वलित,
Staggering, Rām. 1, 9, 15.
Apte Hindi
Hindi
ह्वल्
भ्वा* पर* - -
"जाना, हिलना-जुलना"
ह्वल्
भ्वा* पर* - -
"थरथराना, कांपना"
ह्वल्
"भ्वा* पर*, प्रेर*" - -
"हिलाना, कंपकंपी पैदा करना ( विशेषतः `वि' पूर्वक) "
L R Vaidya
English
hval {% vi. 1P (pres. ह्वलति
caus. ह्वलयति-ते, ह्वालयति-ते
but प्रह्वलयति) %} 1. To go, to move
2. to shake.
Bopp
Latin
ह्वल् 1. P. (चलने K. चाले V.) vacillare, titubare. (Cf.
germ. vet. wallôn ambulare, errare, volitare.)
c. वि id. MAH. 1. 214.: सञ्ज्ञां नो ऽपलभे सूत मनो वि-
ह्वलती ऽव मे
R. Schl. II. 13. 4.: प्रत्युवाच ततः क्रु-
द्धो मुहूर्तं विह्वलन्न् इव. -- विह्वलित vacillans, ti-
tubans. R. Schl. I. 9. 15.: मदविह्वलिताः काश्चित् प्रप-
तन्त्य् उत्पतन्तिच.
Kridanta Forms
Sanskrit
ह्वल् (ह्व꣡लँ꣡ सञ्चलने चलने मित् अनुपसर्गाद्वा १९४२ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = ह्वलनम्
अनीयर् = ह्वलनीयः - ह्वलनीया
ण्वुल् = ह्वालकः - ह्वालिका
तुमुँन् = ह्वलितुम्
तव्य = ह्वलितव्यः - ह्वलितव्या
तृच् = ह्वलिता - ह्वलित्री
क्त्वा = ह्वलित्वा
ल्यप् = प्रह्वल्य
क्तवतुँ = ह्वलितवान् - ह्वलितवती
क्त = ह्वलितः - ह्वलिता
शतृँ = ह्वलन् - ह्वलन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 ह्वल्
मूलधातुः:
 ह्वल
धात्वर्थः:
 चलने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 ह्वलति
Capeller
German
ह्वल्, ह्व॑लति schief gehen, straucheln,
fallen, verunglücken. Caus. ह्वल॑यति
erschüttern. वि taumeln, schwanken
p. p. विह्वलित.
Burnouf
French
*ह्वल् ह्वल्। ह्वलामि 1
p. जह्वाल
etc.
Chanceler, trembler.
ह्वलयामि et ह्वालयामि (c.) Ebranler, faire trembler,
महीम् la terre.
Stchoupak
French
ह्वल्-
{%-hvalati -te
hvalita- %} -- marcher de travers, faillir (aussi
fig.).