| YouTube Channel

होत्री (hotrI)

 
Apte
English
होत्री [hōtrī], The offerer of oblations, one of the eight forms of Śiva
या हविर्या च होत्री
Ś.*
 1.1.
Apte 1890
English
होत्री The offerer of oblations, one of the eight forms of Śiva
Ś. 1. 1.
Monier Williams Cologne
English
होत्री See under होतृ above.
Monier Williams 1872
English
होत्री, f. See under होतृ above.
L R Vaidya
English
hotf {% (I) a. (f. त्री) %} Sacrificing, offering oblation into fire, या हविर्या च होत्री Sak.i.
Kridanta Forms
Sanskrit
हु (हु॒ दानादनयोः आदाने चेत्येके प्रीणनेऽपीति भाष्यम् - जुहोत्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = हवनम्
अनीयर् = हवनीयः - हवनीया
ण्वुल् = हावकः - हाविका
तुमुँन् = होतुम्
तव्य = होतव्यः - होतव्या
तृच् = होता - होत्री
क्त्वा = हुत्वा
ल्यप् = प्रहुत्य
क्तवतुँ = हुतवान् - हुतवती
क्त = हुतः - हुता
शतृँ = जुह्वत् / जुह्वद् - जुह्वती
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
होत्री, [न्]
पुं,
 होता । होत्रं विद्यतेऽस्य इतिहोत्रशब्दात् इन्प्रत्ययेन निष्पन्नः ॥
होत्री,
स्त्री,
 (हु + तृच् + ङीप् ।) यजमानरूपाशिवस्य मूर्त्तिः । यथा, --“या सृष्टिः स्रष्टुराद्या वहति विधिहुतं याहविर्या च होत्रीये द्वे कालं विधत्तः श्रुतिविषयगुणा या स्थिताव्याप्य विश्वम् ।यामाहुः सर्व्वबीजप्रकृतिरिति यया प्राणिनःप्राणवन्तःप्रत्यक्षाभिः प्रपन्नस्तनुभिरवतु वस्ताभिरष्टाभि-रोशः ॥
”इत्यभिज्ञानशकुन्तलाप्रथमश्लोकः ॥