| YouTube Channel

हर्य (harya)

 
Yates
English
हर्य्य हर्य्यति 1.
a. To go
to desire
to be weary.
Wilson
English
हर्य्य r. 1st cl. (हर्य्यति)
1 To go, to move.
2 To desire.
3 To be weary.
Macdonell
English
हर्य hár-ya, P. (Ā. rare) desire, be eager 🞄for (ac.
RV.)
enjoy oneself at (lc., RV.): 🞄pr. pt. háryat or haryát, eager, glad (RV.). 🞄prati, accept gladly, long for (V.).
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 हर्य्
मूलधातुः:
 हर्य
धात्वर्थः:
 गति-कान्त्योः
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 गतौ सकर्मकः, कान्तौ अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 हर्यति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
हर्यँ हर्य्य गति, कान्त्योः
- हर्य्यति । जहर्य्य ।हर्य्या । अकारः (3310) ।। 515 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
हर्य, क्लमे । गतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
भ्वा०-पर०-क्लमे अक०-गतौ सक०-सेट् ।) रेफोपधः ।हर्यति । क्लमो ग्लानिः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
हर्य्य क्लमे अक० गतौ
सक०
भ्वा०
पर०
 सेट् । हर्यति अह-र्य्यीत् ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
हर्यँ हर्य गति, कान्त्योः
- हर्यति हर्यतेः कन्यन् हिर च (उ0 544) हिरण्यम् 506
धातुवृत्तिः
Sanskrit
हर्यँ हर्य (अर्थः) गति, कान्तयोः
(हर्यति जहर्य्य हर्यिता अहर्य्यीत् ) "नेटि'' इति न वद्धिः ( जिहर्यिषति जाहर्य्यते ) पूर्ववदार्धधातुके यमो यमि लोपे यलोपाल्लोपाभ्यां ( जाहातां ) अन्यदा जाहर्यितेत्यादि ( जाहर्य्यीति जाहर्ति जाहर्तः जाहर्यति जार्षि ( सूत्रम्) शरोवि (इति सूत्रम्) अचो रहाभ्यां शरोचि न द्वित्वमिति षकारस्य द्वित्वाभावः ( जाहर्मि ) लोटि जाहर्हि) ( जाहर्य्याणि ) इत्यत्राङ् नित्यत्वाद्वलि लापं बाधते ( अजाहर्यीत् )इडभावे वलिलोपहलङ्यादिलोपयोः (अजार्हः अजाहर्त्ताम् अजाहर्युः अजाहर्य्यम् हर्य्ययति अजहर्य्यित् हर्य्यित्वा हर्य्या) स्त्रियामकारः क्किपि वलि लोपे (हः हर्य्यतो ) यज्ञः "दृशियजियच्यनि महर्य्येभ्योतच्'' इत्यतच् 509
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“हर्य गतिकान्त्योः”@} 2 हर्या-स्त्रियामकारप्रत्ययः।
हर्यतः-यज्ञः।
औणादिके 3 ऽतच्प्रत्यये सिद्धम्।
सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकगर्हतिवत् 4 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१९९५)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५१४। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (द। उ। ६-१४)
04
=>
 (३८५)