स्वैर (svaira)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 स्वैर mfn.
   (-रः-री-रं)
	 1. Self-willed,  unrestrained.
	 2. Slow,  lazy.
	 3.
Voluntary,  optional.
	 4. Going.
	 n.
  (-रं) Following one's own
inclination. 
 E.
  स्व self,  ईर् to go or be,  aff.
   अण् ।

Capeller Eng

English

 स्वैर a.
  moving on gently or cautiously
 n.
  adv.
  of one's
own accord,  spontaneously,  freely,  easily,  carelessly (also °— &
instr.
  )
 gently,  slowly,  cautiously
 as subst.  independence,  free choice.

Yates

English

 स्वैर (रः-री-रं)
a. Self-willed
 lazy.
n.
  Wilfulness.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  doing what one likes
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  wilful
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  self-willed
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  walking slowly or cautiously
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  optional
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  voluntary
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  independent
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  unrestrained
स्वैर 	-	 svaira 	-	 adj.
  	-	  going where one likes
स्वैर 	-	 svaira 	-	 n.
  	-	  unreservedly
स्वैर 	-	 svaira 	-	 n.
  	-	  confidingly
स्वैर 	-	 svaira 	-	 n.
  	-	  wilfulness

Wilson

English

 स्वैर
mfn.
   (-रः-री-रं)
1 Self-willed,  unrestrained.
2 Slow,  lazy.
n.
  (-रं) Following one's own inclination. 
E.
  स्व self,  ईर to go or be,  aff.
   अण्.

Apte

English

स्वैर [svaira],  a.
  [स्वस्य ईरम् ईर्-अच् वृद्धिः]

Following one's own will or fancy,  self-willed,  wanton,  uncontrolled,  unrestrained
 बद्धमिव स्वैरगतिर्जनमिह सुखसंगिनमवैमि Ś.*
  5.11
 अव्याहतैः स्वैरगतैः स तस्याः R.*
  2.5.

Free,  unreserved,  confidential
 सत्वभङ्गभयाद्राज्ञां कथयन्त्यन्यथा पुरः । अन्यथा विवृतार्थेषु स्वैरालापेषु मन्त्रिणः ॥ Mu.*
  4.8.

Slow,  mild,  gentle
 Mu.*
  1.2.

Dull,  lazy.

Dependent on one's will,  voluntary,  optional. -रम् Wilfulness,  wantonness
 तत्रापि निरवरोधः स्वैरेण विहरन् Bhāg.*
  5.14.31. -रम् ind.
  

At will or pleasure,  as one likes,  at perfect ease
 सार्थाः स्वैरं स्वकीयेषु चेरुर्वेश्मस्वि- वाद्रिषु R.*
  17.64.

Of one's own accord,  spontaneously.

Slowly,  gently,  mildly
 मोहे मोहे रामभद्रस्य जीवं स्वैरं स्वैरं प्रेरितैस्तर्पयेति U.*
  3.2.

Lowly,  in an under-tone,  inaudibly (opp.  स्पष्ट)
 पश्चात्स्वैरं गज इति किल व्याहृतं सत्य- वाचा Ve.*
  3.9. Comp.
   -आलापः confidential talk. Mu.*
  4.8. -कथा unreserved conversation.  -चारिन् a.
  free,  independent. -विहारिन् a.
  unimpeded. -वृत्त,  -वृत्ति,  -आचार a.
  acting as one likes,  following one's own will,  self-willed.

Apte 1890

English

 स्वैर a. [स्वस्य ईरम् ईर्-अच् वृद्धिः] 1 Following one's own will or fancy,  self-willed,  wanton,  uncontrolled,  unrestrained
 बद्धमिव स्वैरगतिर्जनमिह सुखसंगिनमवैमि Ś. 5. 11
 अव्याहतैः स्वैरगतैः स तस्याः R. 2. 5. 
2 Free,  unreserved,  confidential
 as in स्वैरालाप Mu. 4. 8. 
3 Slow,  mild,  gentle
 Mu. 1. 2. 
4 Dull,  lazy. 
5 Dependent on one's will,  voluntary,  optional. 
रं Wilfulness,  wantonness. 
रं ind. 1 At will or pleasure,  as one likes,  at perfect ease
 सार्थाः स्वैरं स्वकीयेषु चेरुर्वेश्मस्विवाद्रिषु R. 17. 64. 
2 Of one's own accord,  spontaneously. 
3 Slowly,  gently,  mildly
 U. 3. 2. 
4 Lowly,  in an under-tone. inaudibly,  (opp. स्पष्ट)
 पश्चात्स्वैर गज इति किल व्याहृतं सत्यवाचा Ve. 3. 9. 
Comp. 
आलापः confidential talk. 
वृत्त,  
वृत्ति,  
आचार a. acting as one likes,  following one's own will,  self-willed. 

Monier Williams Cologne

English

 स्वैर a mf(आ)n.  (prob. fr.
  स्व +
  ईर,  ‘going,  moving’) going where one likes,  doing what one likes,  self-willed,  wilful,  independent,  unrestrained,  L.
 

 walking slowly or cautiously,  Kāv.
 

 voluntary,  optional,  MW.
  

 स्वैर (अम्),  n.
  wilfulness,  ib.

 स्वैर b &c.
   See p.
  1279,  col. 1.

Monier Williams 1872

English

 स्वैर,  अस्,  ई,  अम् (probably fr. स्व + ईर,  going
see rts. इर्,  ईर्),  going where one likes,  following
one's own fancy,  self-willed,  wilful,  wanton,  unre-
strained,  refractory
 slow,  lazy
 dependent on will, 
voluntary,  optional,  unimportant
 (अम्),  n. wilful-
ness
 (अम्),  ind. with one's own will or assent
 of
one's own accord.
—स्वैर-ता,  f. wilfulness,  inde-
pendence.
—स्वैर-वृत्त,  अस्,  आ,  अम्,  acting or liv-
ing as one likes,  following one's own inclinations.

 स्वैर स्वैर,  &c. See p. 1158,  col. 3.

Macdonell

English

 स्वैर sva‿īra,  a.
  moving slowly or cautiously 🞄(rare): -m,  ad. according to oneʼs own inclination 🞄or will,  of oneʼs own accord,  without 🞄let or hindrance,  without more ado,  at 🞄random
 freely,  unreservedly (speak)
 slowly,  🞄softly,  cautiously
 fearlessly
 lc. pl.
  svaireṣu,  in cases when one is unreserved,  in 🞄indifferent matters: -kathā,  f.
  unreserved 🞄conversation
 -ka-m,  ad. straight out
 -gati,  🞄a.  going about free,  being at liberty
 -cārin,  🞄a.  acting at will,  free
 -vihārin,  a.
  walking 🞄about at pleasure
 meeting with no resistance 🞄(command)
 -vṛtta,  pp. acting according 🞄to oneʼs will
 -vṛtti,  a.
  living subject to 🞄no control,  acting without restraint
 -stha,  🞄[Page374-1] 🞄a.  standing unconcerned
 -ālāpa,  m.
  unreserved 🞄conversation. 

Benfey

English

 स्वैर स्वैर (from स्व and ईर्), 
 I. adj.
 
 1. Self-willed,  Pañc. 31,  3
 of one's
own accord,  Rām.  3,  52,  27 (without
the permission of her husband)
 un-
restrained.
 2. Slow,  or refractory,  Nal.
21,  13
 Sāv. 5,  98.
 3. Dependent on
one's will,  unimportant,  MBh. 1,  1726
1921
 3,  13573.
 II. रम्,  adv.
 1. With
one's own will,  assent,  Rām.  3,  52,  27
Utt. Rāmac. 29,  6
 Kathās. 22,  99.
 2. Of one's own accord,  Rājat. 5,  411.
 III. n.
  Wilfulness.

Apte Hindi

Hindi

स्वैर
वि* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"मनमाना आचरण करने वाला,  स्वच्छंद,  स्वेच्छाचारी,  अनियंत्रित,  निरंकुश"

स्वैर
वि* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"स्वतंत्र,  असंकोच,  विश्वस्त"

स्वैर
वि* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"मन्थर,  मृदु,  नम्र"

स्वैर
वि* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"सुस्त,  मंद"

स्वैर
वि* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"अपनी मर्जी चलाने वाला,  ऐच्छिक यथाकाम"

स्वैरम्
नपुं*
   - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"स्वच्छंदता,  स्वेच्छाचारिता"

स्वैरम्
अव्य* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"इच्छा के अनुसार,  मनपसन्द,  आराम से"

स्वैरम्
अव्य* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"अपने आप,  स्वतः"

स्वैरम्
अव्य* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"शनैः शनैः,  नम्रता पूर्वक,  मृदुता के साथ"

स्वैरम्
अव्य* - स्वस्य ईरम् ईर् + अच् वृद्धिः
"आहिस्ता से,  धीमी आवाज में,  अस्पष्ट"

L R Vaidya

English

 svEra {% (I) a. (f. री) %} 1. Going
following one’s own fancy,  wanton,  unrestrained,  अव्याहतैः स्वैरगतैः स तस्याः सम्राट् समाराधनतत्परोऽभूत् R.ii.5
slow,  lazy
dependent on will,  voluntary,  optional.

 svEra {% (II) n. %} Wilfulneas.(स्वैरम् is used as an indeclinable in the sense of- (1) with one’s on will or assent,  of one’s an accord,  सार्थाः स्वैरं स्वकीयेषु चेरुर्वेश्मस्विवाद्रिषु R.xvii.64
 (2) lowly,  inaudibly,  indistinctly,  स्वैरं शेषे गज इति किल व्याहृतं सत्यवाचा Ve.iii.)

Bopp

Latin

 स्वैर (ut videtur,  e स्व et obsoleto derivato radicis ईर्)
Adj. liber,  qui sui juris,  suae potestatis. Subst. n. libe-
rum arbitrium. N. 21. 13. SA. 5. 98. -- स्वैरम् Adv. ad
suum arbitrium. SAK. 25.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkhos shan
स्वैर

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

स्वैर
स्वैर,  मन्द,  स्वच्छन्द
मन्दस्वच्छन्दयोः स्वैरं कक्षः स्यात्कच्छवीरुधोः ।
verse 5.1.1.833
page 0095

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 स्वैरः,  त्रि,  (स्वेन स्वातन्त्र्येण ईर्त्ते इति । ईर गतौ+ अच् । “स्वादीरेरिणोः ।” ६ । १ । ८९ ।इत्यस्य वार्त्तिकोक्त्या वृद्धिः ।) स्वच्छन्दः ।(यथा,  रघुः । २ । ५ ।“अव्याहतैः स्वैरगतैः स तस्याःसम्राट् समाराधनतत्परोऽभूत् ।”)मन्दः । इति मेदिनी ॥
 (यथा,  महाभारते ।४ । ६६ । ४९ ।“अथोत्तरः शुभैर्गन्धैर्माल्यैश्च विविधैस्तथा ।आकीर्य्यमाणः संहृष्टो नगरं स्वैरमागमत् ॥
” * ॥
वृथालापः । यथा,  तत्रैव । १ । ४२ । २ ।“नैवान्यथेदं भविता पितरेष ब्रवीमि ते ।नाहं मृषा ब्रवीम्येव सैरेष्वपि कुतः शपन् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 स्वैर न०
  स्वस्य ईरम् ईर--अच् वृद्धिः । १ स्वेच्छायाम् २ तद्वति३ मन्दे च त्रि०
  मेदि० ।

Capeller

German

 स्वैर aus eigenem Antrieb o. von selbst erfolgend, 
frei,  gerade heraus,  ohne Umstände, 
nach Herzenslust
 °—,  n.
  (auch
°कम्) u. Instr. adv. स्वैरेषु wo man sich
gehen lässt.

Burnouf

French

 स्वैर स्वैर a. (स्व
 इर्) qui va comme il veut, 
indépendant,  libre. -- À l'ac. स्वैरम् à son gré,  comme on
veut. -- S. n.
  acte libre,  acte spontané.
स्वैरता f.
  (sfx. ता) indépendance,  spontanéité.
स्वैरिता f.
  mms.
स्वैरिन् a. qui va comme il veut,  où il veut,  indépendant.
-- S. f.
  स्वैरिनी femme qui mène une vie indépendante,  une
mauvaise vie.

Stchoupak

French

 स्वैर-
 a. qui marche avec prudence 
 iic. et -अम् à son gré,  selon
son vœu,  librement,  franchement,  sans ambages,  au hasard 
 lentement, 
prudemment,  doucement (voix) 
 en toute confiance 
 -एण à (son) gré, 
etc. 
 -एषु dans les cas indifférents 
 -ता- f.
  indépendance, 
liberté 
 -कम् librement,  sans réserve,  aisément.
°कथा- f.
  conversation sans contrainte.
°गति- a. qui va librement.
°चारिन्- a. qui agit à sa guise,  libre 
 °वर्तिन्- a. °वृत्त-
a. v. -°वृत्ति- a. id.
°स्थ- a. qui est tranquille,  sans souci.
स्वैराचार- a. qui agit sans contrainte,  librement.
स्वैरालाप- m.
  = °कथा-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.