| YouTube Channel

स्वेदज (svedaja)

 
शब्दसागरः
English
स्वेदज
mfn.
 (-जः-जा-जं) Engendered by heat and damp, as insects and
worms.
E.
 स्वेद sweat or vapour, and ज produced.
Capeller Eng
English
स्वेदज
a.
 produced by sweat or hot moisture.
Yates
English
स्वेद-ज (जः-जा-जं)
a. Engendered by
heat and damp, as insects, &c.
Wilson
English
स्वेदज
mfn.
 (-जः-जा-जं) Engendered by heat and damp, as insects and
worms.
E.
 स्वेद sweat or warm vapour, and ज produced.
Monier Williams Cologne
English
स्वेद—ज
mfn.
 sweat-produced, engendered by heat and moisture, generated by warm vapour or steam (said of insects and vermin),
AitUp.
Mn.
MBh.
&c.
Apte Hindi
Hindi
स्वेदज
वि* स्वेद-ज -
"ताप या भाप से उत्पन्न होने वाला, पसीने से उत्पन्न होने वाला"
L R Vaidya
English
sveda-ja {% a. %} engendered by heat and moisture (said of insects).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्वेदज
adjective
स्वेदात् जायते असौ।
"केषांचन जनानां मतेन मत्कुणयूकादयः स्वेदजाः जीवाः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यूकाद्याः स्वेदजा मत्स्यादयः संमूर्च्छनोद्भवाः ॥ १३५६ ॥
-wordlist-
स्वेदज (पुं), सम्मूर्च्छनोद्भव (पुं)
पुराणम्
English
स्वेदज / SVEDAJA. An asura (demon). (See under raktaja).
Vedic Reference
English
Sveda-ja, ‘born of sweat’ — that is, ‘engendered by hot
moisture’ — is used in the Aitareya Upaniṣad (iii. 3, 3) as a term
designating a class of creatures comprising vermin of all sorts.
The Mānava Dharma Śāstra (i. 45) explains it as ‘flies,
mosquitoes, lice, bugs, and so forth.’
Cf. Keith, Aitareya Āraṇyaka, 235.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्वेदजः, त्रि, (स्वेदात् जायते इति । जन + डः ।)स्वेदाज्जातजन्तुः । क्रमिदंशादिः । इत्यमरः ।३ । १ । ५१ ॥
तद्गणा यथा, --“संस्वेदजविकाराश्च यथा येभ्यो भवन्ति च ।मानुषस्वेदमलजा मक्षिकाद्या भवन्ति च ॥
नवमेघप्रसिक्तायां पिपालिकगणादयः ।सस्वेदजापि विज्ञेया वृक्षगोपशुजन्तवः ॥
समिद्भ्या माषमुद्गेभ्यः फलेभ्यश्चैव जन्तवः ।जायन्त क्रिमया विप्राः काष्टभ्यो घुणकादयः ॥
तथा शुक्रविकारेभ्यः पूतिकाः प्रभवन्ति च ।संस्वेदजाश्च जायन्ते वृश्चिकाः शुष्कगोमयात् ॥
गोभ्यो हि महिषेभ्यश्च मानुषेभ्यश्च जन्तवः ।मत्स्यादिध्यश्च विविधा अन्तःकुक्षौ विशषतः ॥
अथान्यानि च सूक्ष्माणि सूक्ष्मयूकास्तथैव च ।गोभ्याऽश्वेभ्यस्तथा चैव अष्टापदकिनीनकाः ॥
मक्षिकाणां विकाराश्च उत्सृष्टोदककर्दमैः ।शरावति विकाराश्च करीषेभ्यो भवन्ति हि ॥
एवमादिरसख्यातो गणः संस्वेदजो मया ।समासान्निहितो ह्येष प्राक्कर्म्मवशजः स्मृतः ॥
”इति वह्निपुराणे काश्यपीयवंशनामाध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्वेदज
पु०
 स्वेदाज्जायते जन--ड । १ स्वेदजाते दंशादिजन्तौअमरः २ स्वेदजातमात्रे
त्रि०
 ।“संस्वेदजविकाराश्च यथा येभ्यो भवन्ति च । मानुषस्वेद-मलजा मक्षिकाद्या भवन्ति च । नवमेघप्रसिक्तायांपिपीलिकगणादयः । संस्वेदजास्तु विज्ञेया वृक्षगोपशु-जन्तवः । समिद्भ्या माषमुद्गेभ्यः फलेभ्यश्चैव जन्तवः ।जायन्ते क्रिमयो विप्राः! काष्ठेभ्यो घुणकादयः । तथाशुक्रविकारेभ्यः पूतिकाः प्रभवन्ति च । संस्वेदजाश्चजायन्ते वृश्चिकाः शुष्कगोमयात् । गाभ्यो हि महिषे-भ्यश्च मानुषेभ्यश्च जन्तवः । मत्स्यादिम्यश्च विविधाअन्तःकुक्षौ विशेषतः । अथान्यानि च सूक्ष्माणि सूक्ष्म-यूकास्तथैव च । गोभ्योऽश्वेभ्यस्तथा चैव अष्टास्पदकिनी-नकाः । माक्षिकाणां विकाराश्च उत्सृष्टोदककर्दमैः ।शरावति विकाराश्च करीषेभ्यो भवन्ति हि । एवमादि-रसंख्यातो गणः संस्वेदजो मया । सर्वासान्निहितोह्येष प्राक्कर्मवशजः स्मृतः” वह्निपु० ।
Capeller
German
स्वेदज aus Schweiß o. feuchter Hitze entstanden.