| YouTube Channel

स्वरस (svarasa)

 
शब्दसागरः
English
स्वरस
m.
 (-सः)
1. Expressed or extracted juice.
2. Sediment of oil, &c.,
ground on a stone.
3. Proper or peculiar flavour.
4. Proper or
peculiar taste or sentiment in composition.
E.
 स्व own, रस flavour, &c.
Yates
English
स्व-रस (सः) 1.
m.
 Peculiar juice
ex-
tracted juice, oil, &c. of peculiar
flavour
peculiar taste or ele-
gance.
Spoken Sanskrit
English
स्वरस - svarasa -
adj.
 - agreeable or pleasant to one's taste
स्वरस - svarasa -
adj.
 - congenial
स्वरस - svarasa -
m.
 - natural or peculiar flavour
स्वरस - svarasa -
m.
 - proper taste or sentiment in composition
स्वरस - svarasa -
m.
 - instinct of self-preservation
स्वरस - svarasa -
m.
 - particular astringent juice or decoction
स्वरस - svarasa -
m.
 - feeling for one's own people
स्वरस - svarasa -
m.
 - own juice or essence
स्वरस - svarasa -
m.
 - own inclination
स्वरस - svarasa -
m.
 - analogy
स्वरस - svarasa -
m.
 - sediment of oily substances ground on a stone
Wilson
English
स्वरस
m.
 (-सः)
1 Expressed or extracted juice.
2 Sediment of oil, &c. ground on a stone.
3 Proper or peculiar flavour.
4 Proper or peculiar taste or sentiment in composition.
E.
 स्व own, रस flavour, &c.
Monier Williams Cologne
English
स्व—रस a
m.
 own (unadulterated) juice or essence,
MBh.
Car.
&c.
natural or peculiar flavour,
W.
proper taste or sentiment in composition, ib.
a partic. astringent juice or decoction,
MW.
the sediment of oily substances ground on a stone,
W.
own inclination (-तस्, ‘through own incl°’, ‘for pleasure’),
ĀpŚr.
 , Sch.
feeling for one's own people,
Kāv.
instinct of self-preservation (?),
Yogas.
analogy,
L.
स्व—रस mf(आ)n. agreeable or pleasant to one's taste, congenial,
Kathās.
TPrāt.
 , Sch.
स्व—रस
m.
N.
 of a mountain,
Pur.
स्व-रस b, स्व-राज्
&c.
 See
p.
 1276, col. 2.
Monier Williams 1872
English
स्वरस स्व-रस, स्व-राज्, &c. See p. 1157.
Macdonell
English
स्वरस sva-rasa,
m.
 own or unmixed juice
🞄feeling for oneʼs own people
own inclination
🞄a. to oneʼs taste, congenial (wife).
Apte Hindi
Hindi
स्वरसः
पुं*
 स्व-रसः -
प्राकृतिक स्वाद
स्वरसः
पुं*
 स्व-रसः -
"किसी का अपना रस या काव्यगत रस, आत्मानंद"
L R Vaidya
English
sva-rasa {% m. %} proper taste or sentiment in composition.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rang gi ngang
स्वरस
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्वरसः,
पुं,
 (स्वस्य रसः । स्व आत्मीयो रसो वा ।)शिलापिष्टकल्कः । यथा, --“स्वो रसः स्वरसः प्रोक्तः कल्को दृशदिपेषितः ॥
”इति शब्दचन्द्रिका ॥
* ॥
कषायविशेषः । यथा, --“सद्यः क्षुण्णादार्द्रद्रव्याद्वस्त्रयन्त्रादिपीडनात् ।यो रसस्त्वभिनिर्याति स्वरसः सः प्रकीर्त्तितः ॥
”इति वैद्यकम् ॥
अन्यच्च ।“पिष्टः कल्को विनीयश्च स्वरसः पीडितो रसः ।क्वाथः कषायो निर्यूहो निर्यासो वेष्ठकस्तथा ॥
”इति रत्नमाला ॥
(“यन्त्रप्रपीडनाद्रव्याद्रसः स्वास उच्यते ॥
”इति चरके सूत्रस्थाने चतुर्थेऽध्याये ॥
“शुष्कद्रव्यमुपादाय स्वरसानामसम्भवे ।वारिण्यष्टगुणे साध्यं ग्राह्यं पादावशेषितम् ॥
”इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे स्वरभेदाधिकारे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्वरस
पु०
 स्वेन स्वभावेन रसः आस्वाद्यः । १ शिलापिष्टकल्कभेदेशब्दर० २ क्वाथभेदे च । “सद्यः क्षुण्णादार्द्रद्रव्याद्वस्त्र-यन्त्रादिपीडनात् । यो रसस्त्वभिनिर्याति स्वरसः सःप्रकीर्त्तितः” वैद्यक० । स्वस्य रसः रागः । ३ स्वाभि-प्राये ३ स्वतात्पर्य्ये ४ वाक्यादौ रचनाभङ्गीभेदे च ।