| YouTube Channel

स्वरभङ्ग (svarabhaGga)

 
शब्दसागरः
English
स्वरभङ्ग
m.
 (-ङ्गः) Fluttering of the voice, &c., as indicative of agitation
or feeling.
E.
 स्वर a sound or note, भङ्ग a breaking.
Yates
English
स्वर-भङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
 Fluttering of
the voice through agitation, &c.
Spoken Sanskrit
English
स्वरभङ्ग svarabhaGga
m.
 hoarseness
स्वरभङ्ग svarabhaGga
m.
 broken articulation
स्वरभङ्ग svarabhaGga
m.
 stammering
Wilson
English
स्वरभङ्ग
m.
 (-ङ्गः) Fluttering of the voice, &c. as indicative of
agitation or feeling.
E.
 स्वर a sound or note, and भङ्ग a breaking.
Monier Williams Cologne
English
स्वर—भङ्ग
m.
 ‘broken articulation’, stammering,
L.
hoarseness,
HYog.
Apte Hindi
Hindi
स्वरभङ्गः
पुं*
 स्वर-भङ्गः -
"उच्चारण की अस्पष्टता, टूटा हुआ उच्चारण, आवाज का बैठ जाना"
L R Vaidya
English
svara-BaMga {% m. %} indistinctness of utterance, broken articulation.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्वरभङ्गः,
पुं,
 (स्वरस्य भङ्गो यस्मात् ।) गल-रोगविशेषः । अस्य विवरणं स्वरभेदशब्देद्रष्टव्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्वरभङ्ग
पु०
 स्वरस्य कण्ठध्वनिभेदस्य भङ्गो यस्मात् । रोग-भेदे स्वरभेदोऽप्यत्र तल्लक्षणादि सुश्रु० उक्तं यथा“अथातः स्वरभेदप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः । अत्यु-च्चभाषणविषाध्ययनाभिघातशीतादिभिः प्रकुपिताः पव-नादयस्तु । ते शब्दवाहिधमनीषु गताः प्रतिष्ठां हन्युःस्वरं भवति चापि हि षड्विधः सः । वातेन कृष्णनय-नाननमूत्रवर्च्चा भिन्नं शनैर्वदति गर्दभवत्स्वरञ्च । पित्तेनपीतवदनाक्षिपुरीषमूत्री ब्रूयाद्गलेन च विदाहसमन्वि-तेन । कृच्छ्रात्कफेन सततं कफरुद्धकण्ठो मन्दं शनैर्वदतिवापि दिवा विशेषात् । सर्वात्मके भवति सर्वविकारसम्पद-व्यक्तता च वचसस्तमसाध्यमाहुः । धूप्येत वाक्क्षयकृतेक्षयमाप्नुयाच्च वागेष वापि हतवाक् परिवर्जनीयः ।अन्तर्गतस्वरमलक्ष्यपद चिरेण मेदोऽन्वयाद्वदति दिग्धग-लोष्ठतालुः । क्षीणस्य वृद्धस्य कृशस्य चापि चिरोत्थितो यश्चसहोपजातः । मेदस्वितः सर्वसमुद्भवश्च स्वरामयी यो नस सिद्धिमेति । स्निग्धात् स्वरातुरनरानपकृष्टदोषान्संयोजयेद्वमनरेचनवस्तिभिश्च । नस्यावपीडमुखधावन-धूमलेहैः सम्पादयेच्च विविधैः कबलग्रहैश्च” ।