स्तन्भु (stanbhu)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit स्तम्भ्
स्तन्भु
रोधन-स्तम्भनयोः
क्र्यादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
स्तभ्नोति, स्तभ्नाति
सौत्रः, उदित्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“स्तन्भु प्रतिघाते”@} 2 ‘स्तम्भुस्तुम्भु--’ 3 इति सूत्रे ‘स्तन्भेः’ 4, ‘स्तम्भु- सिवु--’ 5 इत्यत्र च उपात्तः सौत्रोऽयं धातुः।
‘ष्टभि प्रतिघाते’ इति धातोः समानार्थकः।
केचित् सहपठितस्य ‘स्कुञ्’ धातोरर्थे आप्रवणे पठन्ति।
धातोरुदित्करणात् क्त्वादिषु प्रत्ययेषु प्रयोगोऽस्यास्तीति ज्ञायते।
एवम्, ‘अवाच्चालम्बनाविदूर्ययोः’ 6 इत्यादिषु कार्यविधानात्, ‘स्तम्भु- सिवु--’ 7 इत्यत्र चङि षत्वनिषेधाच्च समस्तान्यपि तिङन्तकृदन्तरूपा- ण्यस्माद् भवन्तीति ज्ञायते।
‘स्तभ्नाति स्तभ्नुयात् स्तुभ्नात्यपि स्तुभ्नोति सौत्रयोः।।
स्तम्भते प्रतिबन्धार्थे स्तम्भेऽर्थे स्तोभते शपि।’ अिति देवः 8।
भौवादिकष्टभिधातुरात्मनेपदी।
अयं तु ‘शेषात् कर्तरि--’ 9 इति शास्त्रात् परस्मैपदी।
10 स्तभ्नुवन्-ती, स्तभ्नन्-ती, अवष्टभ्य, 11 अवष्टब्धा सेना, अवष्टब्धा शरत्, 12 13 प्रतिस्तब्धः-निस्तब्धः, स्तम्भनम्- 14 उत्तम्भनम्, 15 विष्टम्भः इति विशेषरूपाणि।
सामान्यरूपाणि सर्वाण्यपि दम्भतिवत् 16 ज्ञेयानि।
01 (१९३२)
02 (५-स्वादिः, ईX-क्र्यादिः-सक। सेट्। पर।)
03 (३-१-८२)
04 (८-३-६७)
05 (८-३-११४)
06 (८-३-६८)
07 (८-३-११४)
08 (श्लो। १४२-३)
09 (१-३-७८)
10 [[२। शतरि, ‘स्तम्भुस्तुन्भु--’ (३-१-८२) इति श्नुप्रत्ययः श्ना च। यदा श्नः- तदानीम् ‘अनिदिताम्--’ (६-४-७४) इत्युपधानकारलोपे, उबङि च स्तभ्नुवन् इति रूपम्। यदा श्ना, तदा उपधानकारलोपे, ‘श्नाऽभ्यस्तयोः--’ (६-४-११२) इत्याकारलोपे च स्तभ्नन् इति।]]
11 [[३। ‘अवाच्चालम्बनाविदूर्ययोः’ (८-३-६८) इति अवपूर्वकादस्मात् षत्वम्। आल- म्बनम् = आश्रयणम्। अवष्टभ्य इत्यत्र आलम्बने षत्वम्। अविदूरस्य भाव आविदूर्यम् = सामीप्यमित्यर्थः। ‘अवष्टब्धा सेना’ इत्यस्य समीपमागता सेनेत्यर्थः।]]
12 [पृष्ठम्१३८७+ २६]
13 [[१। प्रतिनिपूर्वकात् स्तम्भेः निष्ठायाम्, धत्वजश्त्वयोः, ‘प्रतिस्तब्धनिस्तब्धौ च’ (८-३-११२) इति निपातनात् षत्वं न। इतरोपसर्गेषु इगन्तेषु तु ‘स्तन्भेः’ (८-३-६७) इति षत्वे अनुष्टब्धः इति षत्वमेव।]]
14 [[२। उत्पूर्वकात् ल्युटि ‘उदः स्थास्तम्भोः पूर्वस्य’ (८-४-६१) इति स्तन्भुसकारस्य पूर्वसवर्णस्तकारः। उपसर्गतकार-पूर्वसवर्णप्राप्ततकार-धातुतकाररूपास्त्रयस्तकाराः। ‘झरो झरि--’ (८-४-६५) इति मध्यतकारस्य पाक्षिको लोपः।]]
15 [[३। घञि ‘स्तन्भेः’ (८-३-६७) इति षत्वम्।]]
16 (८१६)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.