स्कन्द् (skand)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 स्कन्द् (इर) स्कन्दिर r. 1st cl. (स्कन्दति)
	 1. To go,  to move.
	 2. To be dry or
arid.
	 3. To effuse or emit.
	 4. To jump.
	 5. To ascend.
	 6. To
burst out.
	 7. To fall,  to drop 8. To perish. With अव prefixed,  To
assail,  to assault,  to besiege. With आ,  To assail. With परि,  To
spring about. With प्र,  To spring forward. r. 10th cl. (स्कन्दयति-ते)
To collect.

Capeller Eng

English

 स्कन्द् स्क॑न्दति °ते pp.
   स्कन्न॑ leap, 
spring,  spurt
 drop,  be spilled,  fall
 leap upon i.e.
  cover,  impregnate.
C.
  स्कन्दयति pour out,  spill
 omit,  neglect.  I.
  क॑निष्कन् leaping
(of frogs). — अति (स्क & ष्क) leap upon or over,  fall down.  अभि
(स्क & ष्क) leap upon (for copulation). अव spring or spurt down
spring towards or upon,  attack,  overpower.  अभ्यव spring down,  in,  or
out
 meet with,  encounter.  समव S.
  & C.
  assail. आ leap,  resort to, 
depend on (acc. )
 also = समा attack,  assail. परि (स्क & ष्क)
leap about (also I.
  चनिष्कदत्)
 spill,  scatter.  प्र spring forth, 
down,  upon (acc. )
 spurt,  drop,  fall
 attack,  assail. सम् drop or
spring off.  — Cf.  परिस्कन्न.

Apte

English

स्कन्द् [skand],  1 Ā (स्कन्दते)

To jump.

To raise.

To pour out,  emit.

स्कन्द् [skand],  I. 1 P.
  (स्कन्दति,  स्कन्न)

To leap,  jump.

To rise,  ascend,  jump upwards.

To fall,  drop
 स्यन्त्वा स्यन्त्वा दिवः शम्भोर्मूर्ध्रि स्कन्त्वा भुवं गताम् Bk.*
  22.11
 Ms.*
  7.84.

To burst or leap out.

To perish,  come to an end
 चस्कन्दे तप ऐश्वरम् Bhāg.*
  5.9.3.

To be spilled,  ooze.

To emit,  shed.

To go,  move.

To become dry.

To perish. Caus.
   (स्कन्दयति-ते)

To pour out,  effuse,  shed,  emit (as the seminal fluid)
 एकः शयीत सर्वत्र न रेतः स्कन्दयेत् क्वचित् Ms.*
  2.18
9.5.

To omit,  neglect,  pass by. -II. 1 U.
  (स्कन्दयति-ते) To collect.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 स्कंद् {c1c} A. (स्कंदते) 1 To jump. 
2 To raise. 
3 To pour out,  emit. 

 स्कंद् {vI.v} {c1c} P. (स्कंदति,  स्कन्न) 1 To leap,  jump. 
2 To rise,  ascend,  jump upwards. 
3 To fall,  drop
 Bk. 22. 11. 
4 To burst or leap out. 
5 To perish,  come to an end
 चस्कंदे तप ऐश्वरम्. 
6 To be spilled,  ooze. 
7 To emit,  shed. 
8 To go,  move. 
9 To become dry. 
10 To perish. 
Caus. (स्कंदयति-ते) 1 To pour out,  effuse,  shed,  emit (as the seminal fluid)
 एकः शयीत सर्वत्र न रेतः स्कंदयेत् क्वचित् Ms. 2. 180
 9. 50. 
2 To omit,  neglect,  pass by. {vII.v} {c10c} U. (स्कंदयति-ते) To collect. 

Monier Williams Cologne

English

 स्कन्द् (cf.   स्कन्ध् and स्कुन्द्) cl.
  1. P.
  (Dhātup.   xxiii,  10) स्कन्दति (mc.  also °ते
 चस्क॑न्द,  RV.
   &c.
  
 चस्कन्दे,  MBh.
   &c.
  
 aor.
  अस्कन्,  स्क॑न्,  RV.
  
 अ॑स्कान्,  स्कान्,  Br.
 
 अस्कान्त्सीत्,  ib.
 अस्कदत् Gr.
 
 Prec.  स्कद्यात्,  ib.
 fut. स्कन्त्ता,  ib.
 स्कन्त्स्यति,  Br.
 
 inf.
   स्कन्दितुम् Gr.
 
 -स्क॑दे,  -स्क॑दस्,  RV.
  
 ind.
 p.
  स्कन्त्त्वा Gr.
 
 -स्क॑न्द्य or -स्क॑द्य,  Br.
 
 -स्क॑न्दम्,  AV.
  
 Br.
 ), 
to leap,  jump,  hop,  dart,  spring,  spurt out,  be spilt or effused (esp.   said of semen),  RV.
   &c.
   &c.
  
 (Ā.) to emit seminal fluid,  VP.
  
to leap upon,  cover (said of animals),  TBr.
  
 ŚBr.
  
to drop,  fall down,  perish,  be lost,  BhP.
   :
Pass.
  स्कद्यते (perf.  चस्कदे or चस्कन्दे
 aor.
  अस्कन्दि) Gr.
 :
Caus.
  स्कन्दयति (mc.  also °ते
 aor.
  अचस्क॑न्दत्), 
to cause to jump or leap,  R.
  (in explaining स्कन्द)
to pour out,  effuse,  shed,  spill,  emit (esp.   seminal fluid),  AitBr.
  
 Mn.
  
to omit,  neglect,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  
to cause to coagulate,  thicken,  Suśr.
  :
Desid.
  चिस्कन्त्सति,  Gr.
 :
Intens.
  चनीस्कद्यते,  चनीस्कन्दीति (Gr. ),  क॑निष्कन्,  -चनिष्कदत्
 (RV.  ),  to leap,  jump,  hop &c.
  

 स्कन्द्,  [Cf.  Gk. σκάνδαλον
 Lat.
  scando,  de-scendo
 scāla for scant(s)la.]

Monier Williams 1872

English

 स्कन्द् 1. स्कन्द् = rt. स्कुन्द्,  q. v.

 स्कन्द् 2. स्कन्द् (also written स्कन्ध्),  cl.
10. P. स्कन्दयति,  स्कन्दायति,  &c.,  to
collect.

 स्कन्द् 3. स्कन्द् (connected with rt. स्कुन्द्, 
q. v.),  cl. 1. P. स्कन्दति (also A. -ते), 
चस्कन्द (2nd sing. चस्कन्दिथ or चस्कन्त्थ), 
स्कन्त्स्यति,  अस्कदत् or अस्कान्त्सीत्,  स्कन्त्तुम्,  to
leap,  jump,  spring
 to jump or spring upwards,  rise, 
mount,  ascend
 to raise (A.,  but in this sense re-
garded as a form of rt. स्कुन्द्)
 to jump down-
wards,  drop,  fall
 to leap out,  shoot out,  burst out, 
drop out,  be poured out,  be spilled,  ooze
 to go, 
move,  approach
 to fall away
 to perish (A.)
 to
become dry: Pass. स्कद्यते,  Perf. चस्कदे or च-
स्कन्दे,  Aor. अस्कन्दि: Caus. स्कन्दयति,  -यितुम्, 
Aor. अचस्कन्दत्,  to pour out,  effuse,  shed,  spill, 
emit (seminal fluid)
 to omit,  neglect
 Desid. चि-
स्कन्त्सति: Intens. चनीस्कद्यते,  चनीस्कन्ति
 [cf.
Gr. σκάνδ-αλο-ν,  σκανδάλη-θρο-ν,  σχαστήρ,  per-
haps σκαίρω,  σκάζω
 Lat. scand-o,  de-scend-o,  (ac-
cording to some also) scateo
 Hib. skeinnead, 
‘eruption,  gushing forth.’]

Benfey

English

 1. स्कन्द् स्कन्द्,  i. 1,  Par.
 1. To
jump.
 2. To jump upwards,  to ascend.
 3. To burst out,  MBh. 1,  5105.
 4. To
jump downward,  to drop,  to fall,  Bhaṭṭ.
22,  11.
 5. To perish,  Man.  7,  84.
Ptcple. of the pf.  pass. स्कन्न।
 1.
Trickled down,  Rām.  1,  38,  27.
 2.
Sprinkled,  MBh. 1,  2434.
 3. Fallen. 
Caus.
 1. To emit (the seminal fluid), 
Man.  2,  180
 9,  150.
 2. To neglect.
Man.  6,  9. -- With the prep. अव अव, 
To assail,  to besiege,  Śiś. 1,  51. -- With
अभ्यव अभि-अव,  To jump out,  MBh. 4, 
810. -- With समव सम्-अव,  Caus. To
assail,  Man.  7,  196. -- With आ आ,  To
assail,  Mālat. 151,  9
 Bhaṭṭ. 17,  11. --
With समा सम्-आ,  To assail,  Bhaṭṭ. 16, 
10. -- With परि परि,  स्कन्द् and ष्कन्द्, 
To spring about,  Bhaṭṭ. 9,  75. -- With
प्र प्र, 
 1. To spring forward,  MBh. 1, 
134
 to spring down,  3,  15587.
 2. To
burst forth,  MBh. 1,  2380. प्रस्कन्न, 
Fallen.  m.
  A sinner,  one who has vio-
lated the usages of his caste. Caus.
To cross (a river),  MBh. 4,  1971. -- Cf. 
Lat. scandere
 σκάνδαλον,  σχαστήο (χ
for κ by the influence of σ),  probably
σκάζω.

 † २। स्कन्द् स्कन्द्,  स्कन्ध्
स्कन्ध्,  i. 10,  Par. To collect.

 3. स्कन्द् स्कन्द्,  see स्कुन्द्।

Apte Hindi

Hindi

स्कन्द्
भ्वा* आ*  - -
कूदना

स्कन्द्
भ्वा* आ*  - -
उठाना

स्कन्द्
भ्वा* आ*  - -
"उडेलना,  उगलना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"उछलना,  कूदना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"उठाना,  ऊपर की ओर उठना,  ऊपर को उछलना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"गिरना,  टपकना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"फट जाना,  छलकना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"नष्ट होना,  समाप्त होना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"बिखर जाना,  रिसना"

स्कन्द्
भ्वा* पर*   - -
"उगलना,  ढालना"

स्कन्द्
"भ्वा* उभ*,  प्रेर*  " - -
"उडेलना,  फैलाना,  ढालना,  उगलना"

स्कन्द्
"भ्वा* उभ*,  प्रेर*  " - -
"छोड़ देना,  अवहेलना करना,  पास से निकल जाना"

L R Vaidya

English

 skaMd {% vt. or vi. 1P (pp. स्कन्न
 pres. स्कंदति) %} 1. To jump
 2. to jump upwards,  to ascend
 3. to burst out
 4. to fall,  to drop,  Bt.xxii.11
 5. to perish,  M.vii.84.With अव-,  to assail,  to besiege,  पुरीमवस्कंद लुनीहि नंदनम् Sis.i.51.With आ-,  to assail,  stored,  न तानगणयन् सर्वानास्कंदंश्च रिपून् द्विषः Bt.xvii.11.With परि-,  to spring about,  मेघनादः परिस्कंदन् परिष्कंदंतमाश्वरिम् Bt.ix.75.With प्र-,  to spring forward.

 skaMd {% Caus. (स्कंदयति-ते) %} to emit (as the seminal fluid),  एकः शयीत सर्वत्र न रेतः स्कंदयेत् क्वचित् M.ii.180.

 skaMd {% (II) vt. 10U (pres. स्कंदयति-ते)) %} To collect.

Bopp

Latin

 स्कन्द् 1. P. स्कन्दामि,  part. pass. स्कन्न. Salire,  scan-
dere,  cadere,  elabi,  effluere. MAH. 1. 5105.: ततो
ऽस्य रेतः चस्कन्द. Etiam ATM. MAN. 7. 84.: न स्क-
न्दते…ब्राह्मणस्य मुखे हुतम् (schol. स्रवत्य् अधः
पतति). -- स्कन्न elapsus. R. Schl. I. 38. 27. Immissus, 
infusus,  de semine. MAH. 1. 2434. -- Caus.
1) effun-
dere semen. MAN. 2. 180.: न रेतः स्कन्दयेत् क्वचित्.
2) omittere,  negligere. MAN. 6. 9. (Cf. स्कुन्द्,  स्यन्द्, 
lat. scando,  scateo
 hib. skeinnead «eruption,  gushing
forth»,  ut videtur,  per assim. e sceindead
 fortasse gr.
σϰαίϱω mutato द् vel न् in ϱ.
c. अव praef. अभि exsilire. MAH. 4. 810.: अद्वारेणा ऽभ्य-
वस्कन्द्य.
c. अव praef. सम् Caus. invadere,  oppugnare. MAN. 7.
196.: समवस्कन्दयेच्चै ऽनम् (अरिम्).
c. प्र i. q. simpl. R. Schl. II. 11. 4.: प्रचस्कन्द…पाशम्
मृग इव
 MAH. 1. 2380.: तस्य रेतः प्रचस्कन्द. -- Cum
abl. desilire. DR. 1. 17. 8. 10. 15.: रथात् प्रस्कन्द्य.

Lanman

English

 √skand (skándati
 caskánda
 áskāntsīt
skantsyáti
 skanná
 -skándya,  -skádya
). intrans. dart,  spring,  spurt
 drop, 
be spilled
 fall. [cf. σκάνδ-αλον,  ‘trapstick’
(cf. Ger. Falle,  ‘trap,  pit-fall, ’ w.
fallen,  ‘fall’),  and ‘stumbling-block’
 Lat.
scand-ere,  ‘climb, ’ de-scend-ere,  ‘climb
down’
 scāla,  *scad-la,  ‘ladder.’]

Kridanta Forms

Sanskrit

स्कन्द् (स्क॒न्दिँ꣡र् गतिशोषणयोः - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  स्कन्दनम्
अनीयर् =  स्कन्दनीयः - स्कन्दनीया
ण्वुल् =  स्कन्दकः - स्कन्दिका
तुमुँन् =  स्कन्तुम् / स्कन्त्तुम्
तव्य =  स्कन्तव्यः / स्कन्त्तव्यः - स्कन्तव्या / स्कन्त्तव्या
तृच् =  स्कन्ता / स्कन्त्ता - स्कन्त्री / स्कन्त्त्री
क्त्वा =  स्कन्त्वा / स्कन्त्त्वा
ल्यप् =  प्रस्कद्य
क्तवतुँ =  स्कन्नवान् - स्कन्नवती
क्त =  स्कन्नः - स्कन्ना
शतृँ =  स्कन्दन् - स्कन्दन्ती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  स्कन्दिर्
मूलधातुः:
   स्कन्द्
धात्वर्थः:
  गति-शोषणयोः
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  स्कन्दति

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 स्कन्द् mit *अनुप्र mit Gewalt sich eindrängen,  Mahāvy. 261,  281.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  पत्,  प्रपत्,  अवपत्,  भृश्,  निपत्,  च्यु,  अवगल्,  प्रच्यु,  अवार्छ्,  अवपद्,  अभिव्ली,  स्रंस्,  स्कन्द्
verb
 
उच्चैः स्थानात् अधोदेशसंयोगानुकूलव्यापारः।
 "सः अश्वात् पतति।"

Synonyms:
  पत्,  प्रपत्,  अवपत्,  भृश्,  निपत्,  च्यु,  अवगल्,  प्रच्यु,  अवार्छ्,  अवपद्,  अभिव्ली,  स्रंस्,  स्कन्द्
verb
 
विशिष्य द्रवपदार्थस्य उच्चैः स्थानात् अधोदेशसंयोगानुकूलः व्यापारः।
 "समुद्रे नदीनां जलं पतति।"

Synonyms:
  कूर्द्,  क्ष्वेल्,  गूर्द्,  चञ्च्,  त्वङ्ग्,  प्लु,  स्कन्द्,  स्कुन्द्,  आवल्ग्,  आस्कन्द्,  उत्प्रु,  उत्प्लु,  अधिलठ्
verb
 
जीवस्य शरीरं वेगेन ऊर्ध्वदेशे उत्प्लुत्य अधोदेशसंयोगानुकूलः व्यापारः।
 "बालः वालुकायां कूर्दन्ति।"

Capeller

German

 स्कन्द्,  सक॑न्दति,  °ते springen,  hüpfen, 
spritzen,  herausfallen
 bespringen,  begatten. 
p. p. स्कन्न॑. Caus. स्कन्दयति verschütten, 
vergießen
 überspringen,  versäumen. 
p. p. स्कन्दित s. bes. अति bespringen, 
überspringen.  अधि bespringen. 
अव herausspritzen o. -springen
 herbeispringen, 
anfallen.  आ hüpfen,  sich
hängen an (Acc.),  anfallen.  परि,  p. p.
परिस्कन्न vergossen.  प्र hervorspringen
o. -spritzen
 herab- o. heranspringen, 
angreifen. 

Grassman

German

 √skad,  √skand [Cu. 〔107〕],  1〉 springen,  hüpfen,  so besonders im Intens.
 2〉 herabspringen,  herabfallen,  herausspritzen von [Ab.]
 auch 3〉 ohne Ab.,  in peiden Fällen vom Tropfen (drapsá)
 4〉 hervordringen,  von der zu den Göttern gehenden Verehrung.
Mit ádhi besteigen das Weib [A.] (zum Beischlafe).
áti 1〉 überspringen,  überschreiten [A.]
 auch 2〉 bildlich
 3〉 besteigen,  bespringen [A.].
pári Int. hin und her schwingen.
Stamm skánda (betont nur {843, 12}):
-ati 2〉 drapsás dhiṣánāyās upásthāt {843, 12}.
-anti áti 3〉 té (marútas) syandrā́sas ná ukṣáṇas 〰 śárvarīs {406, 3}.
Perf. caskand:
-da [3. s.] 3〉 drapsás {843, 11}.
Aor. skánd,  skán (2. 3. s.):
-n [3. s.] adhi {887, 7} pitā́ yád svā́m duhitáram adhiṣkán.
Stamm I. des Int. caniṣkad:
-dat pári píṅgā {678, 9} (neben godhā́ pári saniṣvanat).
Stamm II. des Int. kániṣkand,  kániṣkan (2. 3. s.):
-n 1〉 maṇḍū́kas yád abhívṛṣṭas 〰 {619, 4}.
Part. II. skanná:
-ás 3〉 yás te drapsás {843, 13}.
-ám [m.] 3〉 drapsám {549, 11}.
-ám [n.] 4〉 yajús 〰 prathamám devayā́nam {1007, 3}.
Verbale skád (ṣkád) als Inf.:
-áde ati 2〉 ná‿asmā́kam asti tád táras 〰 {676, 19}.
-ádas [Ab.] ati 〰 bhiyásā {934, 2}.

Burnouf

French

 *स्कन्द् स्कन्द्। स्कन्दामि 1
 p. चस्कन्द
 f1.
स्कन्तास्मि
 f2. स्कन्त्स्यामि
 a1. अस्कान्त्सम्
 a2.
अस्कन्दम्
 gér. स्कन्त्वा। {@Ps.@} स्कद्ये
 pp. स्कन्न।
Monter,  द्याम् au ciel,  Vd.
		 Descendre,  tomber: द्रप्सस्, 
रेतस् स्कन्दति le lait caillé,  la semence tombe à terre.
S'affaisser,  se faner,  dépérir.
		 Lat. scandere.

 *स्कन्द् स्कन्द्,  cf.  स्कुन्द्।

Stchoupak

French

 स्कन्द्-
 {%-skandati -te 
 caskanda -e 
 skandayati %}{% 
 skanna- °skandya. %}
-- sauter,  jaillir,  être versé ou lancé,  couler 
 périr 
 caus. faire
sauter 
 répandre,  émettre (not. -रेतस्) 
 omettre,  négliger.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.