| YouTube Channel

सौपर्ण (sauparNa)

 
शब्दसागरः
English
सौपर्ण
n.
 (-र्णं)
1. Dry ginger.
2. The emerald.
E.
 सुपर्ण GARUḌA,
aff.
 अण् ।
Capeller Eng
English
सौ॑पर्ण (सौपर्ण॑),
f.
 ई relating to the falcon
etc.
Yates
English
सौपर्ण (र्णं) 1.
n.
 Dry ginger
the
emerald.
Wilson
English
सौपर्ण
n.
 (-र्णं)
1 Dry ginger.
2 The emerald.
E.
 सुपर्ण GARUḌA, and ठक्
aff.
 of derivation.
Apte
English
सौपर्णम् [sauparṇam], 1 Dry ginger.
Emerald.
a.
 Relating to सुपर्ण bird or Garuḍa
सौपर्णमस्त्रं प्रतिसंजहार
R.*
 16.8.
Apte 1890
English
सौपर्णं 1 Dry ginger.
2 Emerald.
Monier Williams Cologne
English
सौ॑पर्ण mf(ई)n. or सौपर्ण॑ relating or belonging to or derived from or treating of or resembling the bird Su-parṇa (q.v.),
AV.
&c.
&c.
सौ॑पर्ण (अम्),
n.
 an emerald,
L.
dry ginger,
L.
the Sauparṇa hymn (cf.
RV.
 i, 164, 20 and
IW.
 39
a Vedic story relating the transformation of the metres into birds that they might fetch the Soma from, heaven),
Br.
GṛŚrS.
N.
 of various Sāmans, ĀrṣBr.
Monier Williams 1872
English
सौपर्ण सौपर्ण, अस्, ई, अम्, (fr. सु-पर्ण or
सु-पर्णी, q. v.), belonging or relating to Su-parṇa
or Su-parṇī
(अम्), n. dry ginger
the emerald
N. of
a Vedic story which relates the transformation of the
metres into birds that they might fetch the Soma from
heaven
(ई), f. a kind of creeper (= पाताल-गरुडी).
Macdonell
English
सौपर्ण saúparṇa (sts. also á),
a.
 relating or 🞄belonging to, derived from, resembling, the 🞄hawk etc.
n.
 the Suparṇa hymn (V.): -vrata, 🞄n. kind of ascetic observance (S.).
Benfey
English
सौपर्ण सौपर्ण, i. e. सु-पर्ण + अ,
I.
adj.
 Belonging or relating to Ga-
ruḍa, Utt. Rāmac. 132, 9.
II.
n.
1.
The emerald.
2. Dry ginger.
--
Comp.
अति-,
adj.
 surpassing that (viz. the
power) of Garuḍa, Rām. 4, 58, 33.
Apte Hindi
Hindi
सौपर्णम्
नपुं*
 - सुपर्ण्याः विनतायाः अपत्यम् - सुपर्णी + ढक्
गरुड का विशेषण
L R Vaidya
English
sOparRa {% n. %} 1. Dry ginger
2. emerald.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
सौपर्ण Madanapārijāta p. 242 (Sauparṇenābhihitam).
Mahabharata
English
Sauparṇa, adj. (“belonging to Suparṇa, i.e. Garuḍa”). § 585 (Bhīshmavadhap.): VI, 90, 4045 (rūpaṃ).--§ 608 (Karṇap.): VIII, 53, 2592 (astraṃ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सौपर्णं,
क्ली,
 (सुपर्णं गरुडं तद्वर्णमित्यर्थः अर्ह-तीति । सुपण + अण् ।) मरकतम् । शुण्ठी ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(गरुडपुराणम् । यथा, भागवते । १२ । १३ । ८ ।“एकोनविंशं सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैवतु ॥
”गारुत्मतास्त्रम् । यथा, रघुः । १६ । ८० ।“विभूषणप्रत्युपहारहस्त-मुपस्थितं वीक्ष्य विशाम्पतिस्तम् ।सौपर्णमस्त्रं प्रतिसञ्जहारप्रह्वेष्वनिर्बन्धरुषो हि सन्तः ॥
”)सुपर्णसम्बन्धिनि, त्रि ॥
(यथा, महाभारते ।६ । ८७ । ६९ ।“छाद्यमानस्तु नागैः स ध्यात्वा राक्षसपुङ्गवः ।सौपर्णं रूपमास्थाय भक्षयामास पन्नगान् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सौपर्ण
न०
 सुपर्णं गरुडं तद्वर्णमर्हति अण । १ मरकतमणौ२ शुण्ठ्यां राजनि० । सुवर्णमधिकृत्य कृतो ग्रन्थः अण् ।भा० आ० २० अध्यायाबधौ ३४ अध्यायपर्य्यन्ते ३ अवान्तर-पर्वभेदे
न०
 ४ पातालगरुडीलतायां स्त्री राजनि० ङीष् ।तस्येदमण् ५ गरुडसम्बन्धिनि
त्रि०
 ।
Capeller
German
सौ॑पर्ण,
f.
 ई Falken-.
Burnouf
French
सौपर्ण सौपर्ण
n.
 (सुपर्ण) gingembre sec.
Emeraude.
सौपर्णेय
m.
 Garuḍa.
Stchoupak
French
सौपर्ण-
-ई- a. relatif à Suparṇa, à un aigle.