| YouTube Channel

सैकत (saikata)

 
शब्दसागरः
English
सैकत
mfn.
 (-तः-ती-तं) Sandy in general.
n.
 (-तं)
1. A sand-bank or an
island with sandy shores.
E.
 सिकता sandy soil, and अण्
aff.
Capeller Eng
English
सैकत॑
f.
 ई sandy, consisting or made of sand.
n.
 (a.
—°
f.
 आ) sandy soil, sandbank, poss. °तिन्.
Yates
English
सैकत (तं) 1.
n.
 A sand-bank.
a.
Sandy.
Wilson
English
सैकत
mfn.
 (-तः-ती-तं) Sandy in general.
n.
 (-तं) A sand-bank
or an island with sandy shores.
E.
 सिकता sandy soil, and अण्
aff.
Apte
English
सैकत [saikata],
a.
 (-ती
f.
 ) [सिकताः सन्त्यत्र अण्]
Consisting or made of sand, sandy, gravelly
तोयस्येवाप्रतिहतरयः सैकतं सेतुमोघः
U.*
 3.36.
Having sandy soil.
तम् A sand-bank
सुरगज इव गाङ्गं सैकतं सुप्रतीकः
R.*
 5.75
5.8
1.62
13.17, 62
14.76
16.21
Ku.*
 1.29
Ś.*
 6.16.
An island with sandy shores.
A bank or shore (in general).
A heap of sand (cf. Amarachandra's com. on
Ṛs.*
 2.9 'सैकतिनी सिकताया वालुकायाः समूहः सैकतं तेन युक्ता').
m.
pl.
N.
 of a family of Ṛiṣis
अन्ये चापरिमेयाश्च ब्राह्मणा वनमाश्रिताः । वैखानसा वालखिल्याः सैकताश्च तथा परे ॥
Mb.
 * 12.244.2 (some take सैकतः as a kind of वानप्रस्थ
see सैकतिकः).
Comp.
 -इष्टम् ginger.
Apte 1890
English
सैकत a. (ती f.) [सिकताः संत्यत्र अण्] 1 Consisting or made of sand, sandy, gravelly
तोयस्येवाप्रतिहतरयः सैकतं सेतुमोघः U. 3. 36.
2 Having sandy soil.
तं 1 A sand-bank
सुरगज इव गांगं सैकतं सुप्रतीकः R. 5. 75, 5. 8
10. 62, 13. 17, 62
14. 76
16. 21
Ku. 1. 29
Ś. 6. 16.
2 An island with sandy shores.
3 A bank or shore (in general).
Comp.
इष्टं ginger.
Monier Williams Cologne
English
सैकत॑ mf(ई)n. (fr. सिकता) sandy, gravelly, consisting or made of sand,
ŚBr.
&c.
&c.
सैकत॑
m.
pl.
N.
 of a family of Ṛṣis,
MBh.
सैकत॑
n.
 (ifc. f(आ). ) a sandbank, sandy shore or soil, any bank or shore,
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
सैकत सैकत, अस्, ई, अम् (fr. सिकता), sandy,
gravelly, having sandy soil
(अम्), n. a sand-bank
an island with sandy shores
any bank or shore.
—सैकत-वत्, आन्, अती, अत्, possessing sand-banks.
—सैकतेष्ट (°त-इष्°), अम्, n. ‘loved by sandy
soil, ’ ginger.
Macdonell
English
सैकत saikat-á,
a.
 (ī) consisting or made of 🞄sand (sikatā), sandy (Br., C.)
n.
 (C.)
n.
 (C.) sandbank, 🞄sandy shore (of a river)
sand soil 🞄(rare)
-in,
a.
 having sandbanks or sandy 🞄shores.
Benfey
English
सैकत सैकत, i. e. सिकता + अ,
I.
adj.
Sandy.
II.
n.
1. A sand-bank, Śāk.
d. 144.
2. A bank, a shore, Ragh. 5, 8.
Apte Hindi
Hindi
सैकत
वि* - सिकताः सन्त्यत्र अण्
"रेतयुक्त या रेत से बना हुआ, रेतीला, कंकरीला"
सैकत
वि* - सिकताः सन्त्यत्र अण्
रेतीली भूमि वाला
सैकतम्
नपुं*
 - सिकताः सन्त्यत्र अण्
रेतीला तट
सैकतम्
नपुं*
 - सिकताः सन्त्यत्र अण्
रेतीले तटों वाला द्वीप
सैकतम्
नपुं*
 - सिकताः सन्त्यत्र अण्
किनारा या द्वीप
L R Vaidya
English
sEkata {% (I) a. (f. ती) %} 1. Sandy, gravelly, तोयस्येवाप्रतिहतरयः सैकतं सेतुमोघः Ut.iii.
2. having sandy soil.
sEkata {% (II) n. %} 1. A sand-bank, उञ्छषष्ठांकितसैकतानि R.v.8, K.S.i.29
2. an island with sandy shores
3. a bank or shore in general.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Saikata, n. of a Buddhist monk (who became insane): MSV 〔i.ix.10, 16〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सैकत
adjective
सिकतया युक्तः।
"माता सैकतान् तण्डुलान् मार्जयति।"
Synonyms:
 पांसुल, सैकत, सिकतामय, सिकतावत्, सिकतिल, सिकतोत्तर
adjective
यस्मिन् सिकता वर्तते।
"वयं पांसुतेन मार्गेण आगताः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मर्यादा कूलभूः कूलं प्रपातः कच्छरोधसी ॥ १०७७ ॥
तटं तीरं प्रतीरं च पुलिनं तज्जलोज्झितम् ।
सैकतं चान्तरीपं तु द्वीपमन्तर्जले तटम् ॥ १०७८ ॥
-wordlist-
मर्यादा (स्त्री), कूलभू (स्त्री), कूल (क्ली), प्रपात (पुं), कच्छ (पुं), रोधस् (क्ली), तट (क्ली), तीर (क्ली), प्रतीर (क्ली), पुलिन (क्ली), सैकत (क्ली), अन्तरीप (क्ली), द्वीप (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सैकत
सैकत, पुलिन, द्वीप
सैकतं पुलिनं द्वीपं सिकता वालुका स्मृता ।
verse 3.1.1.670
page 0076
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सैकतः
Root: सैकत
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Sandy
Shloka(s):
3|1|44|2 ► देशः शर्करिलोऽप्येवमुन्नेयौ सिकतावति॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|44|2 ⇢ सितावतः (सिकतावत्) (पुं) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सितावता (सिकतावत्) (स्त्री) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सितावतम् (सिकतावत्) (नपुं) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सैकतः (सैकत) (पुं) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सैकता (सैकत) (स्त्री) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सैकतम् (सैकत) (नपुं) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सिकतिलः (सिकतिल) (पुं) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सिकतिला (सिकतिल) (स्त्री) ⇒ Sandy ⇒
➠ 3|1|44|2 ⇢ सिकतिलम् (सिकतिल) (नपुं) ⇒ Sandy ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ भूमिः
Mahabharata
English
Saikata, pl. (ºāḥ), a class of ṛshis. § 677 (Mokshadh.): XII, 245, 8903. Cf. Sikata. pl.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सैकतं,
क्ली,
 (सिकताः सन्त्यत्रेति । अण् ।)वालुकामयतटम् । इत्यमरः । १ । ३ । २६ ॥
(यथा, कुमारे । १ । २९ ।“मन्दाकिनीसैकतवेदिकाभिःसा कन्दुकैः कृत्रिमपुत्त्रकैश्च ।रेमे मुहुर्मध्यगता सखीनांक्रीडारसं निर्विशतीव बाल्ये ॥
”
सैकतः, त्रि, (सिकताः सन्त्यत्रेति । सिकता +“सिकताशर्कराभ्याञ्च ।” ५ । २ । १०४ । इतिअण् ।) सिकतामयः । इत्यमरः । १ । १० । ९ ॥
तत्पर्य्यायः । सिकतिलः २ सिकतावान् ३ । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(यथा, भागवते । ११ । २८ । १२ ।“शैली दारुमयी लौही लेप्या लेख्या चसैकती ।मनोमयी मणिमयी प्रतिमाष्टविधा स्मृता ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सैकत
न०
 सिकताः सन्त्यत्र अण् । वालुकाप्रचुरे नद्यादि-तटे अमरः । २ सिकताप्रचरदेशे
त्रि०
 राजनि० ।
Capeller
German
सैकत॑,
f.
 ई sandig, Sand-
n.
 Sandbank,
Ufersand.
Burnouf
French
सैकत सैकत a. (सिकता) sablonneux. -- S.
n.
 banc de
sable
grève.
Stchoupak
French
सैकत-
-ई- a. de sable, sablonneux
nt. banc ou plage de sable
-इन्- a. qui a des plages de sable.