| YouTube Channel

सेतुबन्ध (setubandha)

 
शब्दसागरः
English
सेतुबन्ध
m.
 (-न्धः)
1. The ridge of rocks extending from the south extre-
mity of the Coromandel coast towards the island of Ceylon, sup-
posed to have been formed by HANUMĀN by command of RĀMA,
as a bridge for the passage of his forces, when going against
RĀVAṆA.
2. Any dyke or dam, &c.
E.
 सेतु a bridge, बन्ध a binding.
Capeller Eng
English
सेतुबन्ध
m.
 the building of a dam or bridge, T. of a
poem in Prākrit.
Yates
English
सेतु-बन्ध (न्धः) 1.
m.
 A ridge of rocks
near Ceylon,
Rāma's bridge
a
dike.
Spoken Sanskrit
English
सेतुबन्ध - setubandha -
m.
 - dam or bridge
सेतुबन्ध - setubandha -
m.
 - forming of a causeway or bridge
Wilson
English
सेतुबन्ध
m.
 (-न्धः)
1 The ridge of rocks extending from the south extremity of the Coromandel
coast towards the island of Ceylon, supposed to have been formed by HANUMĀN
by command of RĀMA, as a bridge for the passage of his forces, when going
against RĀVAṆA.
2 Any dyke or dam, &c.
E.
 सेतु a bridge, and बन्ध a binding.
Monier Williams Cologne
English
सेतु—बन्ध
m.
 the forming of a causeway or bridge, a dam or bridge (esp. the ridge of rocks extending from Rāmeśvara on the Southeastern coast of India to Ceylon, and supposed to have been formed by Hanumat as a bridge for the passage of Rāma's army),
MBh.
R.
&c.
N.
 of various works (esp. of the 13th ch. of the Bhaṭṭi-kāvya and of a Prākṛt poem on the history of Rāma, also called राम-सेतु, or रावण-वह, attributed to Pravarasena and sometimes to Kālidāsa).
Apte Hindi
Hindi
सेतुबन्धः
पुं*
 सेतुबन्धः -
"पुल का निर्माण, नवारा की रचना"
सेतुबन्धः
पुं*
 सेतुबन्धः -
शैल शृंखला जो कारोमण्डल समुद्रतट की दक्षिणी सीमा से लंका तक फैली हुई है
सेतुबन्धः
पुं*
 सेतुबन्धः -
कोई भी पुल या नवारा
L R Vaidya
English
setu-baMDa {% m. %} 1. the forming of a causeway or bridge, e.g. जले गते वा किमु सेतुबंधः
2. the ridge of rocks that extends from the south extremity of the Coromandel coast towards the Island of Ceylon, (supposed to have been built by monkeys for Rāma).
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
सेतुबन्ध the name of the 13th book of the Bhaṭṭikāvya.
सेतुबन्ध mantra, by Paṇḍitācārya. Rice 300.
सेतुबन्ध or रामसेतु or रावणवह a Prākṛt poem on the
history of Rāma, attributed to Pravarasena and
sometimes to Kālidāsa. IO. 667. W. p. 367. L. 1977.
K. 64. Kh. 86. Ben. 36. Burnell 175^a. Lahore 2.
P. 3. 10. Oppert II, 9852. Bühler 540 (and C.).
Mentioned by Daṇḍin in the Kāvyādarśa, by Ānanda-
vardhana in the Dhvanyāloka.
C. by Kulanātha. L. 1978. W. 1554.
C. by Rāmadāsa. IO. 1124. W. p. 367. K. 64.
B. 2, 102. Report XII. Lahore 2. W.
1552.
C. by Śrīkṛṣṇa. Burnell 175^a. W. 1553.
Setusaraṇi, a Saṃskṛt translation of the text,
by Śivanārāyaṇadāsa. W. p. 154.
सेतुबन्ध Kādimatatantraṭīkā by Bhāskara.
--Vāmakeśvaratantraṭīkā by the same.
सेतुबन्ध Rasataraṅgiṇīṭīkā by Jīvarāja.
सेतुबन्ध or रामसेतु or रावणवह a Prākṛt poem, attri-
buted to Pravarasena. Rgb. 402. First published
by Siegfried Goldschmidt (1880--84), afterwards,
without taking any notice of this excellent edition,
in the Kāvyamālā 47 (1895).
C. by Rāmadāsa. Rgb. 402.
सेतुबन्ध kāvya, attributed to Kālidāsa. Ulwar 2471.
C. by Rāmadāsa. Ulwar 2472.
सेतुबन्ध a Prākṛt poem. BC 263.
C. Rāmasetupradīpa by Rāmadāsa. Peters. 5, 400.
C. Setudarpaṇa by Śrīnivāsa, son of Sāgara.
Rep. p. 19.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
सेतुबन्ध m. °Gebäude, Kauṭ. 166, 2
168, 4
169, 15
170, 1.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सेतुबन्धः,
पुं,
 (सेतोर्बन्धः ।) लङ्कागमनार्थश्रीराम-कृतसमुद्रबन्धनसेतुः । तत्पर्य्यायः । समुद्रारुः २ ।इति जटाधरः ॥
तद्विवरणं यथा, --“ततोऽब्रवीद्रघुश्रेष्ठं सागरो विनयान्वितः ।नलः सेतुं करोत्वस्मिन् जले मे विश्वकर्म्मणः ॥
सुतो धीमान् समर्थोऽस्मिन् कार्य्ये लब्धवरोहरिः ।कीर्त्तिं गायन्तु ते लोकाः सर्व्वलोकमलापहाम् ॥
इत्युक्त्वा राघवं नत्वा ययौ सिन्धुरदृश्यताम् ।ततोरामस्तु सुग्रीवलक्ष्मणाभ्यां समन्वितः ।नलमाज्ञापयच्छीघ्रं वानरैः सेतुबन्धने ॥
ततोऽतिहृष्टः प्लवगेन्द्रयूथपै-र्महानगेन्द्रप्रतिमैर्युतो नलः ।बबन्ध सेतुं शतयोजनायतंसुविस्तरं पर्व्वतपादपैर्दृढम् ॥
”इति श्रीमदध्यात्मरामायणे लङ्काकाण्डे ३ अः ॥
“सेतुमारभ्यमाणस्तु तत्र रामे्वरं शिवम् ।सङ्कल्पनियतो गत्वा पुरीं वाराणसीं नरः ॥
आनीय गङ्गासलिलं रामेशमभिषिष्य च ।क्षिप्त्वा समुद्रे तद्वारि ब्रह्म प्राप्नोत्यसंशयः ॥
कृतानि प्रथमेनाह्रा योजननां चतुर्द्दश ।द्वितीयेन तथा चाह्रा योजनानाञ्च विंशतिः ॥
तृतीयेन तथा चाह्रा योजनान्ये कविंशतिः ।चतुथन तथा चाह्रा द्वाविंशति तथा कृतम् ॥
पञ्चमेन त्रयोविंशयोजननां समन्ततः ।बबन्ध सागरे सेतुं नलो वानरसत्तमः ॥
तेनैव जम्मुः कपयो योजनानां शतं द्रुतम् ।असंख्याताः सुवेलाद्रिं रुरुहुः प्लवगोत्तमाः ॥
आरुह्य मारुतिं रामो लक्ष्मणाऽप्यङ्गदं तथा ।दिदृक्षू राघवो लङ्कां नानाचित्रध्वजाकुलाम् ॥
”इति तत्रैव ४ अध्यायः ॥
(क्षेत्रादेरालिबन्धनम् । यथा, महाभारते ।७ । ८४ । २ ।“गतोदके सेतुबन्धो यादृक् तादृगयं तव ।विलापो निष्फलो राजन् मा शुची भरतर्षभ ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सेतुबन्ध
पु०
 ६ त० । लङ्कागमनार्थं श्रीरामेण नलकपिद्वाराकारिते समुद्रोपरि १ आलीबन्धे २ क्षेत्रादेरालीबन्धे च ।“ततोऽब्रवीद्रघुश्रेष्ठं सागरो विनयान्वितः । नलः सेतुंकरोत्वस्मिन् जले मे विश्वकर्मणः । सुतो, धीमान् समर्थो-ऽस्मिन् कार्य्ये लब्धवरो हरिः । कीर्त्तिं गायन्तु तैलोकाः सर्वलोकमलापहाम् । इत्युक्त्वा राघवं नत्वा ययौसिन्धुरदृश्यताम् । ततो रामस्तु सुग्रीबलक्ष्मणाभ्यांसमन्वितः । नलमाज्ञापयच्छ्रीघ्रं वानरैः सेतुबन्धनात् ।ततोऽतिहृष्टः प्लवगेन्द्रयूथपैर्महानगेन्द्रप्रतिमैर्युतोनलः । वबन्ध सेतुं शतयोजनायतं सुविस्तरं पर्वत-पादपैर्दृढम्” अध्यात्मरा० ३ अ० । “सेतुमारभमाणस्तुतत्र रामेश्वरं शिवम् । सङ्कल्पनियतो गत्वा पुरीं वारा-नसीं नरः । आनीय गङ्गासलिलं रामेशममिषिच्य च ।क्षिप्ता समुद्रे तद्वारि ब्रह्म प्राप्नोत्यसंशयः । कृतानिंप्रथमेनाह्ना योजनानां चतुर्दश । द्वितीयेन तथा चाह्नायोजनानाञ्च विंशतिः । तृतीयेन तथा चाह्वा योजना-न्येकविंशतिः । चतुर्थेन तथा चाह्णा द्वाविंशतिः तथाकृतम् । पञ्चमेन त्रयोविंशद् योजनानां समन्ततः ।बबन्ध सागरे सेतुं नलो वानरसत्तमः । तेनेव जग्मुःकपयो योजनानां शतं द्रुतम् । असंख्याताः सुवेलाद्रिंरुरुहुः प्लवगोत्तमाः” ४ अ० ।
Capeller
German
सेतुबन्ध
m.
 Damm- o. Brückenbau (auch
°न
n.
 )
T. eines Gedichts.