| YouTube Channel

सूक्त (sUkta)

 
शब्दसागरः
English
सूक्त
mfn.
 (-क्तः-क्ता-क्तं) Well or properly said.
n.
 (-क्तं)
1. A hymn in the
Rig-Veda.
2. A good or wise saying.
f.
 (-क्ता) The Shārika or
Mainā.
E.
 सु well, उक्त spoken, (by which.)
Capeller Eng
English
सूक्त॑
a.
 well spoken or recited
n.
 good recitation (also
सू॑क्त), Vedic hymn.
Spoken Sanskrit
English
सूक्त - sUkta -
n.
 - hymn
तरत्समन्दी - taratsamandI -
f.
 - hymn
नविष्टि - naviSTi -
f.
 - hymn
नीथा - nIthA -
f.
 - hymn
मनीषा - manISA -
f.
 - hymn
मनोता - manotA -
f.
 - hymn
शस्ति - zasti -
f.
 - hymn
स्ववृक्ति - svavRkti -
f.
 - hymn
मति - mati -
f.
 - hymn
व्युष्टि - vyuSTi -
f.
 - hymn
श्लोक - zloka -
m.
 - hymn
आङ्गूष - AGgUSa -
m.
 - hymn
धिषण - dhiSaNa -
m.
 - hymn
अर्क - arka -
m.
 - hymn
स्तव - stava -
m.
 - hymn
स्तोभ - stobha -
m.
 - hymn
स्तोम - stoma -
m.
 - hymn
गायत्र - gAyatra -
m.
 ,
n.
 - hymn
कयाशुभीय - kayAzubhIya -
n.
 - hymn
गीतक - gItaka -
n.
 - hymn
सूक्त - sUkta -
n.
 - hymn
सूक्त - sUkta -
adj.
 - well or properly said or recited
सूक्त - sUkta -
adj.
 - speaking well
सूक्त - sUkta -
adj.
 - eloquent
सूक्त - sUkta -
adj.
 - well said
सूक्त - sUkta -
n.
 - good speech
सूक्त - sUkta -
n.
 - Vedic hymn
सूक्त - sUkta -
n.
 - song of praise
सूक्त - sUkta -
n.
 - wise saying
सूक्त - sUkta -
n.
 - good recitation or speech
Wilson
English
सूक्त
mfn.
 (-क्तः-क्ता-क्तं) Well or properly said.
n.
 (-क्तं) A
hymn in the Ṛk Veda.
f.
 (-क्ता) The Śārika or Maina.
E.
 सु well, उक्त spoken, (by which.)
Monier Williams Cologne
English
सूक्त॑
mfn.
 (5. सु
+
 उक्त) well or properly said or recited,
RV.
&c.
&c.
speaking well, eloquent,
MatsyaP.
सूक्त॑ (अ॑म्),
n.
 good recitation or speech, wise saying, song of praise,
RV.
&c.
&c.
a Vedic hymn (as distinguished from a Ṛc or single verse of a hymn),
Br.
ŚrS.
Mn.
BhP.
Monier Williams 1872
English
सूक्त सूक्त। See p. 1126, col. 1.
Macdonell
English
सूक्त su‿uktá, pp. well-spoken or recited
n.
 🞄V., C.: beautiful speech, good word, song of 🞄praise
C.: wise saying
Vedic hymn, hymn 🞄to (—°)
-ukti,
f.
 good or wise saying: 🞄-muktā,
f.
pl.
 pearls of wise sayings.
Benfey
English
सूक्त सूक्त, i. e. सु-उक्त (vb. वच्),
I.
adj.
 Well or properly said.
II.
n.
1. A hymn.
2. A sentence, Pañc.
266, 5.
3. pl. Seducing words, MBh.
8, 2037.
Hindi
Hindi
अच्छे शब्दों
L R Vaidya
English
sUkta {% (I) a. (f. क्ता) %} Well-spoken, well-said, अथवा सूक्तमिदम् (केनापि) Ve.iii.
sUkta {% (II) n. %} 1. A Vedic hymn, e.g. पुरुषसूक्त, पर्जन्यसूक्त
2. a good or wise saying, नेतुं वांछति यः खलान्पथि सतां सूक्तैः सुधास्यंदिभिः Bhartr.ii.6, R.xv.97.
Vedic Reference
English
Sūkta, ‘well uttered, ’ is the regular term for a ‘hymn’ as
part of the Śastra in the later Saṃhitās^1 and the Brāhmaṇas.^2
The sense of ‘hymn’ must also be recognized in several
passages of the Rigveda.^3
1) Taittirīya Saṃhitā, v. 4, 5, 5
vii. 1, 5, 4, etc.
2) Aitareya Brāhmaṇa, ii. 33
iii. 11,
9. 12-15
iv. 21, 5
vi. 8, 10
Kauṣītaki
Brāhmaṇa, xiv. 1
xv. 3
Satapatha
Brāhmaṇa, xiii. 5, 1, 18
Nirukta,
iv. 6
xi. 16.
3) i. 42, 20
171, 1
ii. 6, 2
vii. 29, 3,
etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सूक्तं, त्रि, (सुष्ठु उक्तम् ।) शोभनोक्तिविशिष्टम् ।वेदोक्तस्तोत्रमन्त्रादि । यथा । ऋग्वेदस्य अग्नि-मीले, इत्यादि अग्निसूक्तम् । १ । १ । १ ॥
* ॥
सहस्रशीर्षेत्यादि पुरुषसूक्तम् । १० । ९० । १ ॥
* ॥
अहं रुद्रेभिरित्यादि देवीसूक्तम् । १० । १२५ । १ ॥
*हिरण्यवर्णामित्यादि श्रीसूक्तम् ॥
* ॥
रात्री व्यख्य-दायतीत्यादि रात्रिसूक्तम् । १० । १२७ । १ ॥
* ॥
आतून इन्द्र क्षुमन्तमित्यादि गणेशसूक्तम् । ८ ।७० । १ ॥
* ॥
इयमददाद्रभसम् इत्यादि सरस्वती-सूक्तम् । ६ । ६१ । १ ॥
* ॥
अतो देवा अवन्तु नइत्यादि विष्णुसूक्तम् । १ । २२ । १६ ॥
* ॥
मेदिनीदेवीत्यादि भूसूक्तम् ॥
* ॥
आदित्यानामित्यादि-आदित्यसूक्तम् । ७ । ५ । १ । १ ॥
* ॥
त्वं सोम इत्यादिसोमसूक्तम् । १ । ९१ । १ ॥
इत्यादि ऋग्वेदस्य सूक्त-सहस्रम् । यथा । सहस्रमेकं सूक्तानामित्यादिचरणव्यूहः ॥
यजुर्व्वेदस्य विशमैशमित्यादिकुमारसूक्तम् । सोमाय पितृमते इत्यादि पितृ-सूक्तम् । पवमान स्वर्ज्जन इत्यादि पावमानी-सूक्तम् । इत्यादि वेदप्रसिद्धम् ॥
तथा, --“जप्यानि सूक्तानि तथैव चैषा-मनुक्रमेणापि यथास्वरूपम् ।”इति मलमासतत्त्वम् ॥
अपि च ।“सन्दर्शनार्थमम्बाया नदीपुलिनसंस्थितः ।स च वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन् ॥
”इति माकण्डेयपुराणे देवीमाहात्म्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सूक्त
न०
 सु + वच--भावे क्त । १ सुन्दरकथने २ विशिष्टैकार्थ-प्रतिपादके एकदैवत्ये वेदमन्त्रसमुदाये च यथा श्रीसूक्तंपुरुषसूक्तमित्यादि । तानि च वेदे बहूनि सन्ति तत्रमहादानोपयोगीनि कति चित् सूक्तानि तुलादानाटिपद्धतौ अस्माभिः उद्धृतानि तानि च तत्र दृश्यानि ।“जप्यानि सूक्तानि तथैव चैषाम्” वह्निपुराणम् । ३ शा-रिकायां स्त्री त्रिका० । क्तिन् । सूक्ति सुष्ठूक्तौ स्त्री ।
Capeller
German
सूक्त॑ schön gesprochen
n.
 schöner Spruch,
Hymne, Lied (auch सू॑क्त).
Grassman
German
sūktá, su-uktá, a., n., 1〉 a., schön gesprochen [uktá Part. II. v. vac]
2〉 n., schöner Spruch, Hymne, Lied. [Page1563]
Form sūktá:
-ám 1〉 bráhma {891, 14}.
-éna 1〉 vácasā {209, 3}. — 2〉 {171, 1}
{197, 2}
{493, 17}.
-ā́ya 1〉 vácase {802, 6}. — 2〉 {721, 8}.
-ásya 2〉 yantā́ {214, 19}.
-ā́ni 2〉 {93, 1}
{664, 2}.
-ébhis 1〉 vácobhis {399, 4}.
-aís 2〉 {42, 10}
{403, 2}
{436, 7}.
Form suuktá:
-ám 2〉 {574, 6}.
-ā́ya 2〉 {803, 5}.
-ébhis 1〉 vácobhis {36, 1}.
-aís 2〉 {70, 5}
{545, 3}
{581, 1}
{582, 12}
{584, 9}
{887, 26}.
Burnouf
French
सूक्त सूक्त a. (सु
उक्त) bien dit. -- S.
n.
 prière,
hymne, Vd. -- S.
f.
 turdus Śālika, oiseau.
Stchoupak
French
सूक्त-
a. v. bien dit, bien parlé
nt. bonne récitation, récitation
pieuse
hymne du Ṛgveda
-इ-
f.
 belle parole, beau vers.
°चारिन्- a. qui suit un bon avis.
°वाक-
m.
 récitation (d'un verset sacré)
-य- nt. belle maxime.