| YouTube Channel

सुप्त (supta)

 
शब्दसागरः
English
सुप्त
mfn.
(-प्तः-प्ता-प्त)
1. Sleeping, asleep.
2. Senseless, numbed.
n.
(-प्तं)
Sleep, deep or sound sleep.
E.
ष्वप् to sleep, क्त
aff.
, and the semi-
vowel changed to its congener.
Capeller Eng
English
सुप्त॑
a.
asleep, insensible, inactive
n.
sleep.
Yates
English
सुप्त (प्तं) 1.
n.
Sleep, deep sleep.
a.
Sleeping, benumbed.
Spoken Sanskrit
English
सुप्त - supta -
adj.
- resting
सुप्त - supta -
adj.
- having beautiful braids of hair
सुप्त - supta -
adj.
- in bed but not asleep
सुप्त - supta -
adj.
- inactive
सुप्त - supta -
adj.
- numbed
सुप्त - supta -
adj.
- paralysed
सुप्त - supta -
adj.
- latent
सुप्त - supta -
adj.
- fallen asleep
सुप्त - supta -
adj.
- lain down to sleep
सुप्त - supta -
adj.
- insensible
सुप्त - supta -
adj.
- slept
सुप्त - supta -
adj.
- dull
सुप्त - supta -
adj.
- closed [ e.g flower ]
सुप्त - supta -
adj.
- sleeping
सुप्त - supta -
m.
- wagtail [ bird ]
सुप्त - supta -
m.
- wagtail with a black breast
सुप्त - supta -
n.
- deep or sound sleep
सुप्त - supta -
n.
- sleep
सुप्त - supta -
n.
- deep sleep
सुप्त - supta - ppp. - asleep
सुप्त - supta - ppp. - numb
सुप्त supta
adj.
paralysed
जड jaDa
adj.
paralysed
विष्टब्ध viSTabdha
adj.
paralysed
अनिस्तब्ध anistabdha
adj.
not paralysed
पक्षहत pakSahata
adj.
paralysed on one side
सुप्त supta
adj.
latent
अदृश्य adRzya
adj.
latent
अदर्शन adarzana
adj.
latent
प्रसुप्त prasupta
adj.
latent
अन्तर्लीन antarlIna ppp. latent
अदर्शन adarzana
n.
latent condition disappearance
अन्तर्मदावस्थ antarmadAvastha
adj.
having latent or unmanifested ruttish desires
प्रस्तुताङ्कुर prastutAGkura
m.
allusion by the mention of any passing circumstance to something latent in the hearer's mind
Wilson
English
सुप्त
mfn.
(-प्तः-प्ता-प्तं)
1 Sleeping, asleep.
2 Senseless, numbed.
n.
(-प्तं) Sleep, deep or sound sleep.
E.
ष्वप to sleep, क्त
aff.
, and the semivowel changed to its congener.
Apte
English
सुप्त [supta], p. p. [स्वप्-कर्तरि क्त] Slept, sleeping, asleep
हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः H. Pr.36.
Paralyzed, benumbed, insensible
see स्वप्.
Inactive, dull, latent. -प्तम् Sleep, sound sleep.
Comp.
जनः a sleeping person.
midnight. -ज्ञानम् a dream. -घातकa. ferocious
murderous. -त्वच्
a.
paralytic.
Apte 1890
English
सुप्त p. p. [स्वप्-कर्तरि क्त] 1 Slept, sleeping, asleep
हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशंति मुखे मृगाः H. Pr. 36.
2 Paralyzed, benumbed, insensible
see स्वप्.
प्तं Sleep, sound sleep.
Comp.
जनः midnight.
ज्ञानं a dream.
त्वच् a. paralytic.
Monier Williams Cologne
English
सु—प्त a
mfn.
(fr. सु
+
प्ता
for सुप्त See
p.
1230) having beaut° braids of hair,
Kād.
सु—प्त
m.
a wagtail with a black breast,
L.
सुप्त॑ b
mfn.
(fr. स्वप्
for सु-प्त See
p.
1228, col. 2) fallen asleep, slept, sleeping, asleep,
VS.
&c.
&c.
lain down to sleep (but not fallen asleep),
R.
v, 34, 10
paralysed, numbed, insensible (See comp. )
closed (as a flower),
Kālid.
resting, inactive, dull, latent,
BhP.
सुप्त॑ (अम्),
n.
sleep, deep or sound sleep,
Kāv.
Kathās.
सुप्त
c.
See
p.
1230, cols. 1, 2.
Monier Williams 1872
English
सुप्त सुप्त, अस्, आ, अम् (fr. rt. स्वप्), slept
sleeping, asleep
paralyzed, numbed, insensible
(अम्), n. sleep, deep or sound sleep.
—सुप्त-घा-
तक, अस्, ई, अम्, ‘killing a sleeping person, mur-
derous.
—सुप्त-जन, अस्, m. a sleeping person
‘having every person asleep, midnight.
—सुप्त-
जन-प्राय, अस्, आ, अम्, having almost every person
asleep.
—सुप्त-ज्ञान, अम्, n. ‘sleep-knowledge, a
dream, dreaming.
—सुप्त-त्वच्, क्, क्, क्, ‘having
the skin benumbed, paralytic.
—सुप्त-विज्ञान,
अम्, n. ‘sleep-knowledge, a dream, dreaming.
—सुप्तोत्थित (°त-उत्°), अस्, आ, अम्, arisen from
sleep, just arisen after sleep.
सुप्त, सुप्ति। See s. v., p. 1128.
Macdonell
English
सुप्त sup-tá, pp. svap
n.
sleep: -ka,
n.
id. 🞄—° w. alike or vyāja: -ṃ kṛ, feign sleep
🞄-cyuta, pp. fallen down during sleep
-prabuddha, pp. awakened from sleep
-pralapita, (pp.)
n.
talking during sleep (only
pl.
)
🞄-vākya,
n.
words spoken in sleep
-vinidraka, 🞄a. awaking from sleep
-sthita, pp. sleeping.
Hindi
Hindi
सो
Apte Hindi
Hindi
सुप्त
भू* क* कृ* - स्वप् + क्त
"सोया हुआ, सोता हुआ, निद्राग्रस्त"
सुप्त
भू* क* कृ* - स्वप् + क्त
"लकवा मारा हुआ, स्तम्भित, सुन्न, बेहोश"
सुप्तम्
नपुं*
- -
"निद्रा, गहरी निद्रा"
L R Vaidya
English
supta {% (I) a. (f. प्ता) %} 1. Slept, sleeping, asleep, हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशंति मुखे मृगाः Hit.i.
2. paralyzed, numbed, insensible, (pp. of स्वप् q.v.).
supta {% (II) n. %} Sleep, sound sleep.
Bopp
Latin
सुप्त v. स्वप्.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्वप् (ञिष्व॒पँ꣡ शये - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्वपनम्
अनीयर् = स्वपनीयः - स्वपनीया
ण्वुल् = स्वापकः - स्वापिका
तुमुँन् = स्वप्तुम्
तव्य = स्वप्तव्यः - स्वप्तव्या
तृच् = स्वप्ता - स्वप्त्री
क्त्वा = सुप्त्वा
ल्यप् = प्रसुप्य
क्तवतुँ = सुप्तवान् - सुप्तवती
क्त = सुप्तः - सुप्ता
शतृँ = स्वपन् - स्वपती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
2. सुप्त Adj. schöne Haarflechten habend, Kād. 41, 14 (74, 4). Vgl. Peterson zu Subhāṣitāv. 97.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सुप्त
noun
निद्रितः
"नक्षिका, भ्रमरौ सर्पो राजा वै बालकस्तथा परश्वापिच मूर्खश्च सप्त सुप्तान्न बोधयेत्"[श क]"
Synonyms:
सुप्त, शयित, निद्राण, निद्रित, निद्रामग्न, निद्रागत, स्वप्निल, सुप्तस्थ, अवसुप्त, सुप्तविग्रह
adjective
यः निद्राति।
"कुम्भकर्णः षण्मासं यावत् सुप्तः भवति स्म।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyal
१) सुप्त २) स्वपन्ति
nyal ba
१) गत २) निपन्न ३) प्रतिद्येत ४) प्रपतित ५) विक्षान्त ६) ° शय ७) शयब ८) शयान ९) शयित १०) शय्या ११) शायिन् १२) सुप्त १३) स्वपिति १४) स्वप्न १५) स्वाप
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निद्रा प्रमीला शयनं संवेशस्वापसंलयाः
नन्दीमुखी श्वासहेतिस्तन्द्रा सुप्तं तु साधिका ३१३
-wordlist-
निद्रा (स्त्री), प्रमीला (स्त्री), शयन (क्ली), संवेश (पुं), स्वाप (पुं), संलय (पुं), नन्दीमुखी (स्त्री), श्वासहेति (स्त्री), तन्द्रा (स्त्री), सुप्त (क्ली)
--source--
निद्राणः शयितः सुप्तो जागरूकस्तु जागरी
-wordlist-
निद्राण (पुं), शयित (पुं), सुप्त (पुं), जागरूक (पुं), जागरिन् (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सुप्तः
Root: सुप्त
Gender: पुं
Number: all
अर्थः सुप्तः इति पक्षिविशेषः
Meaning(s):
Wagtail with black breast
Shloka(s):
2|3|24|1 मिथुनी चञ्चलश्चाथ सुप्तोऽस्मिन् कृष्णवक्षसि। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
2|3|24|1 सुप्तः (सुप्त) (पुं) Wagtail with black breast सुप्तः इति पक्षिविशेषः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः खञ्जनः
जातिः पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सुप्तं,
क्ली,
(स्वप् + क्तः ।) सुषुप्तिः तत्पर्य्यायः ।साधिका इति हेमचन्द्रः
सुप्तः, त्रि, (स्वप् + क्तः ।) निद्रितः तत्पर्य्यायः ।निद्राणः शयितः इति हेमचन्द्रः
तस्यबोधने विधिनिषेधौ यथा, --“क्षुधितस्तृषितः कामी विद्यार्थी कृषिकारकः ।भाण्डारी प्रवासी सप्त सुप्तान् प्रबोधयेत्
मक्षिका भ्रमरी सर्पो राजा वै बालकस्तथा ।परश्वापि मूर्खश्च सप्त सुप्तान्न बोधयेत्
”(स्वकार्य्याक्षमः यथा, --“त्वग्रूक्षा स्फुटिता सुप्ता कृशा कृष्णा तुद्यतेआतन्यते सरागा पर्व्वरुक्त्वग्गतेऽनिले
”इति माधवकरसंगृहीतरुग्विनिश्चये वात-व्याध्यधिकारे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सुप्त
न०
खप--भावे क्त संप्रसारणम् निद्रायां शयने च३ सुसुप्तौ हेमच० कर्त्तरि क्त निद्रिते
त्रि०
।“क्षुधितस्तृषितः कामी विद्यार्थी कृषिकारकः भा०ण्डारी प्रवासी च्सप्त सुप्तान् प्रबोधयेत् मक्षिकाम्रमरः सर्पो राजा वै वालकस्तथा परश्वाऽपि मू-र्खश्च सप्त सुप्तान्न बाधयेत्” नीतिसारः
Capeller
German
सुप्त॑ (s. स्वप्)
n.
Schlaf.
Burnouf
French
सुप्त सुप्त (pp. de स्वप्) endormi. -- S.
n.
sommeil.
सुप्तघातक a. (हन्) qui tue les gens endormis, qui
assassine de nuit.
सुप्तजन
m.
minuit.
सुप्तज्ञान
n.
et सुप्तविज्ञान
n.
(ज्ञा) l'art
de reconnaître si un homme dort.
Rêve, songe.
Stchoupak
French
सुप्त-
(स्वप्-) a. v. endormi, qui dort
qui va dormir
qui gît
clos (fleur)
immobile, latent
nt. sommeil
-क- nt. id.
°घ्न-
m.
n.
d'un Rākṣasa.
°च्युत- a. v. tombé dans le sommeil.
°जन- dans -ए रात्रौ locution adv.
à minuit.
°पूर्व- a. qui avait déjà dormi.
°प्रबुद्ध- a. v. éveillé du sommeil.
°मीन- a. (étang) les poissons dorment.
°वाक्य- nt. mots prononcés durant le sommeil.
°विनिद्रक- a. qui s'éveille du sommeil.
°स्थ- a. -इत- a. v. en état de sommeil.
सुप्तासुप्त- a. v. endormi et éveillé.
सुप्तोत्थित- a. v. sorti du sommeil.
सु-प्त-
a. aux belles tresses.