| YouTube Channel

सुन्दरी (sundarI)

 
Monier Williams Cologne
English
सुन्दरी a (ई),
f.
, see below
सुन्दरी b
f.
a beautiful woman, any woman (also applied to female animals),
Kāv.
VarBṛS.
&c.
a kind of tree,
Vās.
turmeric,
L.
a partic. metre,
Col.
N.
of a deity (= त्रिपुर-सुन्दरी),
L.
of a Yoginī,
L.
of an Apsaras,
Bālar.
of a daughter of Śva-phalka,
Hariv.
of a daughter of Vaiśvānara,
VP.
of the wife of Mālyavat,
R.
of various other women,
Kathās.
Macdonell
English
सुन्दरी sundarī,
f.
(beautiful) woman
female 🞄(of a bird
rare)
a tree
N. of a divinity
N.: 🞄-mandīra,
n.
womenʼs apartments, harem.
Hindi
Hindi
खूबसूरत औरत
Apte Hindi
Hindi
सुन्दरी
स्त्री*
- -
मनोरम स्त्री
L R Vaidya
English
suMdarI {% f. %} A beautiful woman, विसृज सुंदरि संगमसाध्वसम् Mal.iv., व्रजंति विद्याधरसुंदरीणामनंगलेखक्रिययोपयोगम् K.S.i.7. (Also सुंदरा.)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Sundarī,
(1) n. of a village chiefʼs daughter: LV 〔265.5〕
(2) n. of a goddess: Sādh 〔502.12〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
द्रुतविलम्बितः, सुन्दरी
noun
वर्णवृत्तविशेषः।
"द्रुतविलम्बिते प्रत्येकस्मिन् चरणे एकः नगणः द्वौ भगणौ तथा एकः रगणः अस्ति।"
Synonyms:
दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Synonyms:
कान्ता, सुन्दरी, रुचिरा, सुदृश्या, शोभना, वामा, रूपवती, रूपिणी, सुरूपी, मनोरमा, मनोज्ञा, लावण्यवती, साध्वी, सौम्या, श्रीयुक्ता, सुमुखी, अभिरामा, सुषमा, चार्वी, पेशला, रुच्या, मञ्जुः, मञ्जुला, वृन्दारा
noun
सा स्त्री या रूपेण चारु अस्ति।
"ते कान्ते वार्तालापं कुरुतः।"
Synonyms:
सुन्दरी
noun
स्त्रीनामविशेषः
"नैकैसां स्त्रीणां नाम सुन्दरी इति अस्ति"
Synonyms:
सुन्दरी
noun
एका स्त्री
"सुन्दरी माल्यवतः पत्नी आसीत्"
Synonyms:
सुन्दरी
noun
एका स्त्री
"सुन्दरी वैश्वानरस्य कन्या आसीत्"
Synonyms:
सुन्दरी
noun
एका स्त्री
"सुन्दरी श्वफल्कस्य कन्या आसीत्"
Synonyms:
सुन्दरी
noun
एका योगिनी
"सुन्दर्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
सुन्दरी
noun
एका देवता
"सुन्दर्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun mdzes ma
सुन्दरी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ५०२
जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम्
अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ५०३
वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला
योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ५०४
प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना
-wordlist-
कुल्य (पुं), कुलीन (पुं), अभिजात (पुं), कौलेयक (पुं), महाकुल (पुं), जात्य (पुं), गोत्र (क्ली), सन्तान (पुं), अन्ववाय (पुं), अभिजन (पुं), कुल (क्ली), अन्वय (पुं), जनन (क्ली), वंश (पुं), स्त्री (स्त्री), नारी (स्त्री), वनिता (स्त्री), वधू (स्त्री), वशा (स्त्री), सीमन्तिनी (स्त्री), वामा (स्त्री), वर्णिनी (स्त्री), महिला (स्त्री), अबला (स्त्री), योषा (स्त्री), योषित् (स्त्री), स्त्रीविशेष (पुं), कान्ता (स्त्री), भीरु (स्त्री), नितम्बिनी (स्त्री), प्रमदा (स्त्री), सुन्दरी (स्त्री), रामा (स्त्री), रमणी (स्त्री), ललना (स्त्री), अङ्गना (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रामा
रामा, वामा, वामनेत्रा, पुरन्ध्री, नारी, भीरु, भामिनी, कामिनी, योषा, योषित्, वासिता, वर्णिनी, स्त्री, सीमन्तिनी, अङ्गना, सुन्दरी, अबला, महिला, ललना, प्रमदा, रमणी, नितम्बिनी, वनिता, दयिता, प्रतीपदर्शिनी, कान्ता, वधू, वशा, युवति
रामा वामा वामनेत्रा पुरन्ध्री,
नारी भीरुर्भामिनी कामिनी
योषा योषिद्वासिता वर्णिनी स्त्री,
स्यात्सीमन्तिन्यङ्गना सुन्दरी ४८१
अबला महिला ललना प्रमदा रमणी नितम्बिनी वनिता
दयिता प्रतीपदर्शिन्युक्ता कान्ता वधूर्वशा युवतिः ४८२
verse 2.1.1.481
page 0055
नाममाला
Sanskrit
नितम्बिनी, अबला, बाला, कामुकी, वामलोचना, भामा, तनूदरी, रामा, सुन्दरी, युवती, चला
नितम्बिन्यबला बाला कामुकी वामलोचना
भामा तनूदरी रामा सुन्दरी युवती चला ३१
verse 0.1.1.31
page 0016
पुराणम्
English
सुन्दरी / SUNDARĪ. A rākṣasa woman, the wife of mālyavān. The couple had seven sons called vajramuṣṭi, virūpākṣa, durmukha, suptaghna, Yajñakeśa, matta and unmatta. (See under mālyavān and mālī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सुन्दरी,
स्त्री,
(सुन्दर + गौरादित्वात् ङीष् ।)नारीभेदः इत्यमरः
सुष्ठु उनत्तिआर्द्रयति मनः इति सुन्दरी उन्द धी क्लेदेसुपूर्व्वः नाम्नीति अरः निपातनादुल्लोपः नदा-दित्वादीप् रूपलावण्यसम्पन्ना सुन्दरी इतितट्टीकायां भरतः
तरुभेदः इति मेदिनी
हरिद्रा इति शब्दचन्द्रिका
त्रिपुरसुन्दरी ।यथा, --“अङ्गुष्ठानामिकायोगात् वामहस्तस्य पार्व्वति ।तर्पयेत् सुन्दरीं देवीं समुद्राञ्च सवाहनाम्
”इति तन्त्रसारे श्रीविद्याप्रकरणम्
योगिनीविशेषः यथा, --“तावन्मन्त्रं जपेद्विद्वान् यावदायाति सुन्दरी ।ज्ञात्वा दृढं साधकेन्द्रं निशीथे याति निश्चितम्
”इति तत्रैव योगिनीसाधनप्रकरणम्